МавзӯъСаломатӣ

Имсол сардӣ хеле барвақт сар шуд ва аксари одамон омода набуданд ва ҳанӯз либосҳои гармро аз ҷевонҳо набароварда буданд. Эҳтимол маҳз чунин муносибати бепарвоёна нисбат ба саломатии худ боис гаштааст, ки ин шабу рӯзҳо иддае аз сулфа азият мекашанд. Имрӯз
Пиёзи кабуд яке аз сабзавоти муфид ва серғизо ба шумор меравад. Он дорои витаминҳо, моддаҳои минералӣ ва антиоксидантҳо буда, барои фаъолияти муътадили узвҳои бадан аҳамият дорад. Пиёзи кабудро метавон тару тоза, дар таркиби хӯришҳо ва ҳамроҳи таомҳои
Холиқи Раҳим дар баробари неъматҳое, ки ба башар ато кардааст, аз инсон шукргузорӣ мехоҳад. Исроф бар зидди шукр буда, навъе беқадрӣ нисбат ба неъматҳост. Аммо сарфакорӣ нишонаи эҳтиром ва қадршиносии неъматҳо мебошад. Оре, сарфакорӣ ҳам навъе шукри
Ларингит як раванди илтиҳобист, ки тамоми минтақаи гулӯро фаро мегирад. Бактерияҳо ва вирусҳои гуногун метавонанд ангезандаҳои ин беморӣ бошанд. Сабабҳои рушди он инҳоянд: Сармозании бадан. Дар ҳавои хунук ё сӯзон нафас гирифтан. Ҷароҳатёбӣ. Дахолати ҷарроҳӣ. Таъсири кимиёвӣ ба гулӯ (буғҳои кимиёвӣ). Танишҳои шадид дар сими овоз. Сироятҳои даҳон ва синус. Аломатҳои зерин аз фарорасии равандҳои илтиҳобӣ бо ларингит шаҳодат медиҳанд: Дард ҳангоми фурӯ бурдан ва суханронӣ, эҳсоси карахтшавӣ дар гулӯ, пастшавии тембри овоз, каме баланд шудани ҳарорат, варам кардани гиреҳҳои лимфа.
Моҳӣ— яке аз ғизоҳои муфид барои саломатии дил аст. Махсусан, навъҳои равғанини он аз кислотаҳои равғании Омега-3 бой буда, барои фаъолияти дурусти дилу рагҳо мусоидат мекунанд. Омега-3 метавонад ба танзими кори дил, коҳиши илтиҳоб ва нигоҳ доштани саломатии рагҳои хун кумак кунад. Барои ғизои солим тавсия мешавад, ки ҳафтае 2 маротиба моҳӣ истеъмол кунед. Моҳиро беҳтар аст ба ҷойи гӯшти серравған интихоб намуда, бо усулҳои солим — ҷӯшонидан, буғпазӣ ё дар танӯр пухтан — омода намоед. Саломатии дил аз интихоби дурусти ғизо оғоз меёбад!
Ба номи Худованди бахшояндаву меҳрубон Ҳамду сано Худовандеро, ки моро ба беҳтарин сурат офарид ва ба мо неъматҳои фаровон ва ақлу тадбир ато намуд. Худованди яктову беҳамто, ки бо фазлу карами худ оятҳову нишонаҳое ба мо нишон дод то бо ақлу
Тибқи таҳқиқот, модарон ба фарзандонашон нигоҳ карда, дар ҳар 3 дақиқа аз кори худ парешон мешаванд. Ин боиси афзоиши музмини гормони стресси кортизол мегардад, ки боиси ҳолати хастагии рӯҳӣ ва ҷисмонӣ мегардад. Дар натиҷа: * Хастагии доимӣ ва бехобӣ * Хашмгинии зуд ва изтироб * Афзоиши вазн, ҳатто ҳангоми машқ. Ба модарон дар як рӯз 1 соат вақти оромӣ лозим аст. Модар ором бошад, оила низ осоишта мешавад!
Баъзан волидон ҳангоми эрка кардани кӯдак ӯро ба боло мепартоянд ва боз медоранд. Гарчанде ин бозӣ барои кӯдак шавқовар менамояд, барои кӯдакони хурдсол метавонад хатарнок бошад. Махсусан дар синни то 2-солагӣ мушакҳои гардан ҳанӯз заиф буда, сар ва мағзи кӯдак осебпазиртаранд. Ҷунбиши шадид метавонад боиси осеби мағзи сар, хунравии дохили мағзи сар ва дар ҳолатҳои вазнин ҳатто беҳушӣ ё марг гардад. Муҳаббатро ба кӯдак бо оғӯш, меҳрубонӣ ва бозиҳои бехатар нишон диҳед — на бо партофтан ба ҳаво.
Анзур рустании доруист. Мизоҷаш гарм, дар дараҷаи сеюм хушк ва дар дараҷаи дуюм он намнок мебошад. Маззаи пиёзи анзур сӯзон ва таъсиркунанда буда, таркиби фоиданокиаш барои бисёр бемориҳо, аз ҷумла бемориҳои сар ба монанди луоби обилаи мағзи сар,
Одамонро ба тарзи ҳаёти солим боваркунондан – асоси саломатии хуб, яке аз вазифаҳои онҳоест, ки дарди мардумро кам кардананд. Тарзи ҳаёти солим ҳамчун усули пешгирӣ кардани бемориҳо то соли 1920 вуҷуд надошт. Унсурҳои соддалавҳонаи риояи беҳдошт ҳамчун
Нафсу шайтон мебаранд аз раҳ туро, То биандозанд андар чаҳ туро. Фармудаи Фаридуддини Аттор. Кору кирдори ношоиста, амали номатлуб касро аз роҳи дурусти ҳаёт гардонда, ӯро рӯ ба табоҳиву заволӣ меорад. Нашъа низ чун моддаи мадҳушкунанда, бадтаъсир рӯ
Китоби мазкур ба асрори кӯлҳои шифобахши Тоҷикистон бахшида шудааст. Дар он оид ба гилҳои шифобахши кӯлҳо ва чашмаҳои давой маълумоти мушаххас пешниҳод мегардад.
Аввали солҳои ҳаштодум буд. Ман донишҷӯи факултети тиббӣ будам ва дар беморхона таҷрибаомӯзии худро дар шуъбаҳои гуногун оғоз карда будам. Дар беморхона як ҳодисаи муҳим рух дода буд ва ҳамаи устодони мо дар бораи он сухан мекарданд. Як оила аз
Маълум аст, ки бадани инсон тақрибан аз 100 триллион ҳуҷайра иборат аст. Ҳар як ҳуҷайра мустақилона як мавҷуди зинда аст ва реаксияҳои кимиёвие, ки барои ҳаёт заруранд, дар дохили ҳуҷайра ба амал меоянд. Барои хуб шинохтани бадани инсон, донистани
Аз баёни муъҷизаосои Қуръони Карим, ки хабар медиҳад тамоми мавҷудоти зинда аз об офарида шудаанд, мефаҳмем, ки об барои ҳаёт то чӣ андоза муҳим аст. Воқеан, тақрибан 60 фоизи бадани моро об ташкил медиҳад. Вақте мефаҳмем, ки ҳамаи равандҳои ҳаётӣ,
Қадрдон будан ҳамеша ба маънои хушҳол будан нест. Муддатҳо фикр мекардам, ки агар инсон қадри чизҳои доштаашро бидонад, бояд ҳолаш ҳам хуб бошад. Вақте нороҳат мешудам, ба шумурдани доштаҳоям оғоз мекардам: Одамоне, ки дӯстам медоранд, сақфе(шифти
Санги дандон як қабатест, ки дар болои дандон ҷамъ мешавад ва дар натиҷаи ҷамъшавии бактерияҳо ба вуҷуд меояд. Таваҷҷӯҳи нокифоя ба гигиенаи даҳон метавонад, боиси шустани нодурусти дандонҳо гардад, ки боиси партовҳои ғизо ва пайдоиши сангҳо дар дандон мегардад. Сангҳо метавонанд ба дандон зарар расонанд ва боиси шикастани эмали дандон шаванд. Санги дандон боиси бӯи нохуш дар даҳон, сурхӣ ва хунравии милки дандон, дард ҳангоми хӯрдан, зиёд шудани ҳассосияти дандонҳо, намуди нохуши бинобар рангоранг шудани дандонҳо мегардад. Сангҳои дандонро бо даст ё бо дигар роҳҳо тоза кардан мумкин нест. Барои ин ёрии духтури дандон лозим аст. Барои пешгирӣ тавсия дода мешавад, ки гигиенаи даҳон риоя карда шавад ва дандонҳо мунтазам тоза карда шаванд.
Агар мехоҳед дар кор ва фаъолиятҳои рӯзмарраи зиндаги, дар ҳар шуғле ки ҳастед муваффақ шавед, аз меъдаи худ кумак бигиред! Меъда, муҳимтарин узви бадани инсон аст. Бемори ё тандурустии ҳар шахс вобаста ба амалкарди меъда мебошад. Ба иборати дигар
Рӯзе аз рӯзҳо ба назди Шайхурраис Абӯалӣ ибни Сино марде омад, ки аз дардҳои пайвастаи меъда ва заъфи дил шикоят мекард. Ӯ ба табибони зиёде муроҷиат карда буд, аммо доруҳои додаи онҳо — ки ҳама аз гиёҳҳои гаронбаҳои ҳиндӣ ва арабӣ тайёр шуда буданд — ба ӯ ҳеҷ кумаке накарда буданд. Ибни Сино пас аз муоина ва набзбинӣ ба шогирдаш Ҷӯзҷонӣ фармуд: — Ба боғ рафта, як мушт аз он гиёҳи оддие, ки дар паҳлуи девор мерӯяд ва ҳама онро «алафи бекора» медонанд, бичин. Шогирд таъҷуб кард, аммо фармонро иҷро намуд. Ибни Сино гиёҳро ба дасти худ гирифта, онро бо таносуби муайян бо гулоби холис ва як миқдор асали кӯҳӣ омехта кард. Сипас онро дар дегчаи мисӣ бо оташи мулоим соатҳо ҷӯшонд, то он даме ки шарбати ғафси хушбӯе ҳосил шуд. Матлаб ин буд, ки табибони дигар танҳо номи гиёҳҳоро медонистанд, аммо Ибни Сино мизҷонӣ ва кайфияти дорусозиро хуб мефаҳмид. Ӯ медонист, ки баъзе гиёҳҳо дар ҳолати хом заҳрноканд ё асар надоранд, аммо ҳангоми дуруст коркард шудан ва бо моддаи дигар пайваст гаштан, қувваи шифобахшиашон чанд баробар меафзояд. Ибни Сино шарбатро ба бемор дод ва тарзи истифодаашро фаҳмонд. Пас аз се рӯз мард комилан сиҳат ёфта, ба назди Ҳаким баргашт ва бо ҳайрат пурсид: — Эй Ҳакими бузург! Табибони дигар ба ман доруҳои симу зар медоданд ва нафъ набахшид, аммо ту бо як гиёҳи оддии сари роҳ маро шифо додӣ. Роз дар чист? Ибни Сино табассум карда гуфт: — Дорусозӣ танҳо ҷамъ кардани гиёҳҳо нест. Дорусозӣ ба монанди мусиқист — агар парда ва оҳангро надонӣ, садои дилхарош мебарояд. Гиёҳҳо ба монанди созандагонанд ва табиб дирижёр аст. Ҳар гиёҳ вақти худи худро барои чидан, ҳарорати худро барои ҷӯшондан ва ҳамнишини худро барои таъсир кардан дорад. Аз ҳамон рӯз шогирдон фаҳмиданд, ки чаро Ибни Сино дар китоби «Қонуни тиб» ҷилди пурраро ба дорусозӣ (фармакология) ва шинохти надз (таъсири доруҳо) бахшидааст. Ӯ на танҳо бемориҳоро табобат мекард, тухмӣ, барг ва решаҳои растаниҳоро ба доруҳои ноёб табдил медод.
Диетолог Артем Леонов гуфт, ки киҳо бояд аз истеъмоли картошка даст кашанд. Ба гуфтаи коршинос, картошка танҳо барои афроди гирифтори бемориҳои муайян манъ аст: диабети қанд, вайроншавии мубодилаи карбогидрат ва синдроми мубодилаи моддаҳо. «Азбаски картошка дорои индекси баланди гликемикӣ — зиёда аз 70 воҳид аст, бешубҳа истифодаи он дар ҳолати ихтилоли мубодилаи карбогидрат, синдроми мубодилаи моддаҳо, диабети қанд манъ аст” мегӯяд ӯ. Хӯрокҳое ҳастанд, ки танҳо барои як тоифаи муайяни одамон хатарноканд ва дигарон метавонанд онро бемалол истеъмол намоянд.
Бисёр пиронсолон аз садои сарашон шикоят мекунанд. Чаро ин рӯй медиҳад? Вақте ки дар хун шлак ва чиркҳои зиёдатӣ мавҷуданд, роҳи рагҳои хунгард танг мешавад, аз ҳамин сабаб дар сар садо мебарояд. Агар рагҳои хунгузар аз чиркҳои зиёдатӣ тоза карда шаванд, садо аз байн меравад. Барои ин як хӯшаи (40 грамм) петрушкаро дар термос гузошта, ба болои он 1 литр оби ҷӯшон мерезанд. Инфузия барои 1 соат тазриқ (дам) карда мешавад. 125 мл инфузияро субҳ, ним соат пеш аз наҳорӣ бинӯшед. Баъди 1,5 соат пас аз наҳорӣ 8 маротиба дар як рӯз 125 мл бинӯшед. Рӯзи дигар 8 бор 125 мл менӯшанд ва табобат қатъ карда мешавад. Ҳар дафъа баъд аз нӯшидани насмо даҳонро шустан лозим аст. Ин табобатро боғайратона санҷед, шумо бешубҳа фоидаҳоро эҳсос хоҳед кард.
Сабзӣ (бехӣ, зардак, газ)-ро дар ҳама ҷо мепарваранд. Ватани сабзӣ соҳилҳои баҳри Миёназамин мебошад. Сабзиро 4 ҳазор сол пеш аз ин парвариш ва истеъмол мекарданд. Дар мамлакати мо аз асрҳои ХI киштукор мекарданд. Сабзии навъи хӯрокӣ серобу сершира мебошад. Агар ба он равғани растанӣ ҳамроҳ кунем, он вақт витамини А ҳосил мешавад, ки ин хусусияти сабзӣ аз дигар сабзавот бартарӣ дорад. Сабзӣ дар таркиби худ, инчунин қанд, сафеда, модаҳои пектинӣ, (калий, натрий, фосфор) витаминҳои В1, В2, С, К, Е, РР ва дигар моддаҳои бо организми инсон зарурро дорад. Сабзиро дар ҳарорати қариб 90⁰С нигоҳ доштан беҳтар аст. Сабзиро тару тоза, хушк карда ё пухта мехӯранд. Барои тайёр кардани таоми якум ва дуюм, хуришҳою винегрет фаровон истифода мебаранд. Сабзӣ ба сабзиши қад мадад мерасонад ва бар зидди ҳар гуна касалиҳои гузаранда мубориза мебарад. Оби сабзӣ барои сабзиши организми кӯдакони ширмак аҳамияти калон дорад ва ба узви босира қувват мебахшад.
Вақте, ки одам асабӣ аст, роҳҳое, ки ба мағзи сар, ҷигар, гурда ва қалб маводи ғизоӣ мерасонанд, нафасгир мешаванд. Мушакҳои чашм васеъ шуда, набзи дил меафзояд. Дар ин вақт, ҷигар ба ихроҷи карбогидратҳое, ки моеъи зараровар доранд, оғоз мекунад. Чунин асабоният боиси фалаҷ шудани дасту пой ва пайдоиши бисёр бемориҳо ба монанди стенокардия, сактаи дил, сактаи мағзи сар мегардад. Аз асабоният худ ва назикону дӯстонатонро эҳтиёт кунед!
Асал, ки ба қавле давобахши сад дарду бемориҳост, иммунитетро мустаҳкам мекунад. Ин маҳсулоти табиии давобахшро мардум аз қадимулайём то имрӯз барои табобату муолиҷаи касалиҳои гуногун истифода мебаранд. Истеъмоли асал тағояк ва буғуму устухонҳои баданро мустаҳкам сохта, бемориҳои шамолхӯрӣ, вирусӣ ва сироятиро рафъ менамояд. Асал хосияти асаборомкунӣ дошта, эҳсоси тарсу ваҳмро бартараф месозад. Асалро бо чойи кабуд ё оби ҷӯшомадаи хунуккардашуда якҷоя карда, пеш аз наҳорӣ истеъмол намудан фаъолияти рӯдаву меъда ва дигар узвҳои ҳозимаро муътадил менамояд. Истеъмоли асал барои кӯдакони аз 6 сола боло дар як шабонарӯз аз 15 то 30 грамм (1 қошуқча) иҷозат дода шудааст, (агар дар бадани онҳо аз истеъмоли он аломатҳои аллергия мушоҳида нашавад). Барои муайян намудани таъсири асал ба кӯдакон нахуст дар ягон ҷои бадани кӯдак каме асал бимолед. Агар давоми 1 шабонарӯз дар тифл нишонаҳои хориш ё сурхии пӯсти бадан мушоҳида нашавад, пас метавон хулоса намуд, ки истеъмоли асал ба онҳо зараровар нест. Истеъмоли асал барои паст фаровардани таби баланди кӯдакон ва бартараф намудани бемориҳои камхунӣ мусоидат намуда, меъёри гемоглабинро дар хуни инсон зиёд карда, чашмро аз хирашавӣ эмин медорад. Ҳамчунин, асал ба кӯдаконе, ки пешоби худро дошта наметавонанд, тавсия дода мешавад.
Китоб оид ба роҳҳои табобат ва дармон бахшидан ба бемориҳои гуногун маълумот медиҳад. Дар он тавсияҳои муфид барои саломатӣ ва табобати мардумӣ пешниҳод шудаанд.

Мусоҳибаи сухангӯи Бемористони байналмиллалии Ибни Сино Шервони Умриддин бо мутахассиси бахши асабшиносии Бемористони байналмиллалии Ибни Сино, асабшиноси дараҷаи олӣ ва табиби саршиноси кишвар Шералӣ Саидалиев. Дарди сар, ки мафҳуми илмиаш сефалгия аст – эҳсоси нофораму вазнини дард дар мавзеи сару атрофи он буда, ҳолати психофизиологии инсонро тасвир намуда, бо таъсири ангезандаҳои пурзӯру зарардиҳанда ба вуҷуд меояд. Дарди сар метавонад бемории мустақил ва ё аломати ғайрихусусии бемориҳои зиёди дигар бошад. Агар дарди сар мунтазам такрор ёбад, ҳатман ба невролог ё духтури оилавӣ муроҷиат кардан зарур аст. Нахуст мехостем, фаҳмем, ки инсон асосан дар кадом ҳолатҳо гирифтори дарди сар мешавад ва сардардӣ чӣ гуна ба вуҷуд меояд? Ресепторҳои эҳсоси дард дар бофтаҳои мағзи сар, дар косахонаи сар, пардаҳои майна, асабҳои ҳароммағзу майнагӣ, мушакҳо, бофтаҳои зери пӯст, рагҳо, чашмон ва ҷаъфҳои бинӣ ҷойгиранд ва таъсири ҳар гуна ангезандаҳоро эҳсос мекунанд. Доир ба тағйироти бавуҷудомада иттилоъ гирифта, онро ба ҳучайраҳои майнаи сар мебаранд ва дар бораи эҳсоси дарди бадан хабар медиҳанд. Сабаби он, ки аз ҳама пурэҳсостар танаи шараёнҳои майнаи сар ҳастанд, тағйиротҳои рагӣ боиси дарди сахти сар шуда метавонад. Ҷараёнҳои илтиҳобӣ бо ҷалби сохторҳои ба дард ҳассоси системаи марказии асаб, ангезишёбии пардаҳои майнаи сар ҳангоми заҳролудшавии умумии бадан, энсефалитҳо, болоравии фишори ликворӣ сабабҳои пайдоиши дарди сар шуда метавонанд. Тангшавӣ (спазм) ё васеъшавии рагҳои хунгарди пардаи тунуки майна, ки метавонанд ҳангоми ҳар гуна ҷараёнҳои омосӣ ва илтиҳобии сар ва бемориҳои узвҳои дохила ба вуҷуд ояд, боиси дарди сар мешавад. Ғайр аз ин сабаби дарди сар метавонад, ки омилҳои психологӣ (ба мисли стресс) бошанд. Аксаран дарди сар яке аз аломатҳои бемориҳои дигари организм мебошад. Дар илми тиб сардардӣ чӣ мафҳум ё шарҳ дорад ва навъҳои он кадом аст? Ду навъи сардард вуҷуд дорад. Сардардҳои аввалдараҷа ва дуюмдараҷа. Сардардҳои аввалдараҷа бемориҳои мустақил дониста мешаванд. Ба бемориҳои мустақиле, ки дар онҳо аломати асосӣ дарди сар мебошад инҳо мансубанд: мигрен, дарди сари сабабаш сарборӣ, дарди сари кластерӣ (ё гистаминӣ, ки ба он невралгияи асаби сегона ва асаби паси сар низ дохил мешаванд). Бештар аз 90% ҳолатҳо ба сардардҳои аввалдараҷа рост меоянд. Сардардҳои дуюмдараҷа – ин яке аз аломатҳои бемориҳои дигар ба мисли осеби сар, ҷараёнҳои омосӣ, остеохондрози қисми гардан, дистонияи вегетативӣ, бемории фишорбаландӣ, камхунӣ, бемориҳои занона ва ғайра мебошанд. Нишонаҳои асосии дарди нимсара кадом аст? Аз ҳама паҳнгаштатарин дарди сар ин дарди сари сарборӣ, мигрен ва дарди сари баъдиосебӣ мебошанд. Мигрен ё дарди нимсара (гемикрания) бо дардҳои хуруҷмонанди такроршавандаи одатан набзнок шурӯъ мешавад. Бештар ҳангоми мигрен дард дар як тарафи сар буда, онро аура яъне аломатҳои огоҳидиҳанда пешгирӣ мекунанд. Аломатҳои аура, пеш аз ҳама, торикшавии пеши чашмон, баъзан халалдоршавии ҳиссиёт ба мисли карахтшавӣ ва сихзании як тарафи рӯй, забону лабҳо, мавзеи гардан ё эҳсоси бӯи махсус мебошанд. Хуруҷҳои мигрен бештар якҷоя бо гиперстезия, ҳамчун вокуниши ҷадид ба рӯшноӣ, ба садои баланд, сарчархзанӣ ва баъзан қайкунӣ оғоз меёбанд. Аксаран асабонияти тез, хиратабъӣ, беҳолӣ ва хоболудӣ мушоҳида мешавад. Хурӯҷҳои мигрен аз як чанд дақиқа то як чанд соат давом меёбанд. Хурӯҷҳои вазнини давомнокиашон аз 72 соат зиёдро статуси мигренозӣ меноманд. Мигрени бе аура (мигрени одӣ) бештар хусусияти дардҳои набзноки як тарафи сар буда, аксаран қисматҳои фарқу пушти сар ва пешонию чаккаҳои сарро фаро мегирад. Баъзан дарди дутарафа ва тағйирёбии дарди тарафҳои сар мушоҳида мешавад. Сардарди сарборӣ чӣ гуна аст? Сардарди психогенӣ, дарди шаддиди мушакҳо – сефалгияи музмин мебошад. Пайдоиши он бештар хусусияти ирсӣ дошта, бо дисфунксияи вегетативӣ ва хусусиятҳои психологии шахсият (масалан шахси дорои ҳисси изтироби баланд) стрессҳои психоэмотсионалӣ ё физикии дарозмуддат ва рӯҳафтодагӣ вобастагӣ дорад. Сардардҳои сарборӣ ҳамчун ҳисси вазнинии сар, дарди мавзеи чашмон, пешонию фарқу чаккаҳо ва баъзан ба рӯй, гардану китфҳо дода мешаванд. Одатан чунин сардардҳо бо халалдоршавиҳои вегетативӣ, дилбеҳузурӣ, нафастангӣ, пастшавии иштиҳо, беҳолӣ ва халалдоршавии хоб анҷом меёбанд. Сардарди гистаминӣ чист? Сардарди гистаминӣ, кластерӣ, бандакӣ — сардарди ниҳоят шадид ва азиятдиҳанда дар қисматҳои гуногуни косахонаи сар буда, якбора ва номунтазам буда, нисбатан камтар во мехӯранд, бинобарин пурра омӯхта нашудаанд, вале бештар хусусияти ирсӣ доранд. Шиддати чунин сардардҳо баъзан чунон сахт мешавад, ки метавонад паи ҳам чанд маротиба пайдо шуда, беморонро ниҳоят азият диҳад ва дар баъзе ҳолатҳо беморон сӯиқасд ба ҷони худ мекунанд. Баъди табобат ба муддати дароз то чанд моҳ ё чанд сол ором мегиранд. Мардум сардардиро чӣ гуна бояд ташхис кунанд? Яъне тавсияи Шумо чист? Барои ташхиси дақиқи дарди сар гузаронидани муоинаҳои комплексӣ зарур аст. Духтур баъди пурсиши ҳаматарафаи бемор ва муоинаи он сардардро ташхис мекунад. Шумо метавонед, ки бо дуруст шарҳ додани хусусиятҳои сардард, вақти пайдоиши он, аломатҳои огоҳкунандаи он ба духтурон барои ташхиси он мусоидат кунед. Барои ташхиси пурра анҷоми муоинаҳои зерин лозим аст: томография компютерӣ, барои хурдсолон муоинаи ултрасадоии майнаи сар (УЗИ), рентгеногафияи косахонаи сар, элекроэнсефалография (ЭЭГ) ва озмоишҳои лабораторӣ. Пас, раванди муолиҷа бояд чӣ гуна сурат гирад? Тарзи табобати сардард бо сабаби пайдоиши он ва бемории муқарраршуда вобаста мебошад. Дар бисёр мавридҳо аналгетикҳо ва доруҳои зидди илтиҳобӣ таъин карда мешаванд. Табобатҳои консервативӣ барои қатъ намудани сардард ва боз доштани инкишофи беморӣ кӯмак мерасонанд. Духтур нақшаи табобатиро барои ҳар як бемор бо назардошти сабаби беморӣ, ҷинс, сину сол ва хусусиятҳои организми онҳо бо тарзи инфиродӣ таҳия мекунад. Як давраи табобат аз 3 то 6 ҳафтаро дар бар мегирад. Дар натиҷаи табобат ҳурӯҷҳои сардард хеле кам мешаванд ё пурра қатъ мегарданд. Баъди табобат беморон беҳбудӣ мушоҳида карда, иммунитети онҳо мустаҳкам мегардад. Нақшаи табобатҳои такрорӣ вобаста ба ташхиси беморӣ муайян карда мешавад. Баъди табобати охирини нақшавӣ духтур барои пешгирии минбаъдаи дарди сар тавсияҳо медиҳад. Роҳҳои асосии пешгирии бемории сардардиро Шумо дар чӣ мебинед ва умуман дар тиб кадом роҳҳо беҳтар ва мувофиқтар аст? Барои пешгирии сардард роҳу василаҳои гуногун мавҷуданд. Ман маслиҳат медиҳам, ки машғул шудан ба варзиш, давидан, шиноварӣ, гимнастика ва ғайра ба саломатии инсон фоида дорад. Бештар дар ҳавои тоза сайру гашт намоед, чунки нарасидани оксиген яке аз омилҳои дарди сар ба ҳисоб меравад. Ҳангоми иҷрои кор бояд давран танаффус карда, худро ором намоед. Нӯшидани на камтар аз 1,5 литр об дар як рӯз, маҳдудияти нӯшидани чой ва қаҳва, даст кашидан аз тамокукашӣ ва истемоли машруботи алкогӣ. Дар як шабонарӯз инсон бояд аз 7 то 8 соат хоб равад. Ба изтироб дода нашуда, худро аз ҳолатҳои стрессӣ барканор гирад. Бисёртар ғизоҳои камнамакро истеъмол кунад. Ширинӣ, ғизоҳои бирён ва серравғанро камтар истеъмол кунанд. Сипосгузорам аз посухҳо ва машваратҳои бисёр ҷолиб! Сарбаланд бошед!
Вирус - ин организми зинда набуда, молекулаҳои сафеда (РНК) мебошад, ки бо пардаи муҳофизии липид (чарбу) пӯшонида шудааст ва ҳангоми фурӯбарӣ тавассути ҳуҷайраҳои пардаи луобии даҳону бинӣ, чаши ва рухсора коди гинетикии худро иваз (гум) намуда, ба
Агар мехоҳед дар кор ва фаъолиятҳои рӯзмарраи зиндаги, дар ҳар шуғле ки ҳастед муваффақ шавед, аз меъдаи худ кумак бигиред! Меъда, муҳимтарин узви бадани инсон аст. Бемори ё тандурустии ҳар шахс вобаста ба амалкарди меъда мебошад. Ба иборати дигар меъда, ё хонаи тамоми бемориҳост ва ё маркази шифо ва дармони тамоми бемориҳо. Ва далели ин сухан ин аст ки, вақте ғизо хурда мешавад, ғизо дар меъда табдил ба "хилт" мешавад. хилт, табдил ба "хун" мешавад, хун, ғизои аъзои (organ) бадан мешавад, ғизои аъзо, қувват ва энержии баданро таъмин мекунанд, энержиро инсонҳо ҳам барои корҳои физики харҷ мекунанд, ва ҳам барои корҳои зеҳнӣ ва равонӣ... Агар матлаби болоро мутаваҷҷеҳ шуда бошед, пас бояд бо таваҷҷӯҳ ба шуғл ва фаъолиятҳои рӯзмарра, ғизои худро интихоб кунед, Агар корҳои физики ва сахт анҷом медиҳед, пас бояд ғизоҳои "хушк мизоҷ" бояд масраф кунед ки ин ғизоҳо ҳам шуморо сер нигоҳ медоранд ва ҳам азулоти бадани шуморо қавӣ мекунанд. (Мисли анвоъи гӯштҳо ва ғизоҳои сангин ки дар бадан қуввати ҳайвони эҷод мекунад) Агар мехоҳед корҳои зеҳнӣ ва мутолиоти анҷом диҳед, бояд аз ғизоҳои "тар мизоҷ" ки тақвият кунандаи мағз ҳастанд истифода баред. (Мисли: шир ва ғизоҳои латиф ки ҳам қудрати зеҳниро афзойиш диҳад ва ҳам барои ҳазмаш ниёз ба таҳарруки физики надошта бошад.) Агар мехоҳед ҳам аз ҷисм ва ҳам аз фикр кор бикашед, аз ғизоҳо ва нӯшиданиҳои бо "мизоҷи гарм" истифода баред. (Мисли: асал, хурмо, гуштҳои обпаз шуда ва ғайра ки ҳам қуввати ҳайвони дошта бошад ва ҳам қуввати зеҳни.) Яке аз аслитарин далели номуваффақият дар корҳои рӯзмарра, риоят накардани ҳамин масъала аст! Хеле хандаовар аст ки шахс ғизоҳои тақвият кунандаи зеҳн бихӯрад, вале дар амал аз қудрати бадан кор бикашад, ё шахсе бо хӯрдани ғизоҳои тақвият кунандаи зеҳн, бихоҳад корҳои сахти ҷисмонӣ анҷом диҳад. Ба ҳамин хотир илми "мизоҷшиносӣ" мунҳасир ба илми тиб нест, балки ҳамаи ақшори ҷомеъа дар ҳар шуғле ки ҳастанд, бояд илми "мизоҷшиносиро" балад бошанд. Мутаассифона дар ҷомеъаи модерни имрӯза, инсонҳо рафтори муносибе бо "меъда" надошта ва бо пур кардани ғизоҳои гуногун ва номутаъораф ва бидуни арзиши ғизои, муҷиби он мешаванд ки меъда, аз ин ғизоҳои бе кайфият, хилтҳои носолим тавлид карда ва заминаи анвоъи бемориҳоро дар бадан эҷод мекунад. Бино бар ин, агар хишти аввали сиҳҳат ва тандурустӣ, аз меъда каҷ гузошта шавад, то охир ин каҷӣ идома ёфта ва сутуни саломатии ҷисмӣ ва рӯҳи, устувор нахоҳад шуд.
Гармии сӯзон ба ҳаёт таҳдид мекунад. Дар ин замон, онҳое, ки гирифтори бемориҳои дил ва фишори хун, занони ҳомила ва кӯдакон, пиронсолон ҳастанд, бояд аз ҳарвақта дида эҳтиёткор бошанд. Пас чӣ бояд кард, то аз гармии сӯзон пешгирӣ кунем? Маълум аст, ки тавсияҳои мо ба шумо кӯмак мерасонанд. Хавф дар он аст, ки ҳарорати бадани инсон метавонад аз 37,1 oC боло равад ё ҳарорати бадани инсон метавонад ба 38,8 oC расад ва ба саломатии инсон таъсири манфӣ расонад. Баланд шудани ҳарорати бадани инсон сурхии бадан ва ташнагии шадидро ба вуҷуд меорад. Он гоҳ метавонад ба беҳушӣ, тангии нафас ва боздошти дил оварда расонад. Омодагӣ ба гармии сӯзон Барои сохтани захираи об зарфҳои иловагиро бо об пур кунед. Барои рӯзи гарм либос, асбобҳои барқӣ (вентилятор, кондитсионер) омода кунед. Агар шумо дар деҳот зиндагӣ кунед, чатр, сарой, чоҳҳо, инчунин пардаҳои ғафсро барои тирезаҳо истифода баред. Оби нӯшокиро самаранок истифода баред. Аз таъсири гармии шадид худдорӣ кунед. Либос ва кулоҳҳои рангаи сабук, нафаскашӣ (беҳтараш пахта) -ро истифода баред. Дар хотир доред, ки узви бадани сӯхта хунук намешавад ва арақ намекунад. Оҳиста ҳаракат кунед, кӯшиш кунед то қадри имкон дар ҷойҳои сояафкан бошед. Истеъмоли пиво ва дигар нӯшокиҳои спиртӣ тавсия дода намешавад, зеро он метавонад ба ҳолати умумии бадан таъсири бад расонад. Дар рӯзи гарм, бо машварати духтур хӯрокҳои иловагӣ шӯр ва меваю сабзавот бихӯред. Вақте ки офтоб дар натиҷаи гармии сӯзон зарба мезанад, фавран аз ҷойҳои соя канорагирӣ кунед, фавран душ гиред ё ба ҷое равед, ки шамол бошад ва тадриҷан бештар об истеъмол кунед. Кӯшиш кунед, ки бадани худро то ҳадди имкон хунук нигоҳ доред, то аз сӯхтан аз офтоб пешгирӣ кунед. Дар хотир доред, ки дар рӯзи гарм хатари сӯхтор вуҷуд дорад. Дар рӯзи гарм чӣ бояд кард? Бештар об нӯшед. Истифодаи дурусти об барои фаъолияти бадан шароити мусоид фароҳам меорад ва тавозуни обу намакро ба эътидол меорад. Дар рӯзи гарм истеъмоли обро зиёд кардан лозим аст. Дар ин ҳолат, бояд оби оддии нӯшокӣ истеъмол карда шавад, на оби газнок ё гарди об, то норасоии оби баданро пур кунад. Агар шумо бемории музмин дошта бошед, шумо бояд тавсияи духтурро иҷро кунед. Дар вақти гармтарин - аз соати 12:00 то 16:00 кӯшиш кунед, ки ба кӯча набароед ва алахусус дар офтоб роҳ наравед. Рӯзи худро тавре ба нақша гиред, ки шумо дар ин вақт ё дар ҷои кор ё дар хона бошед. Душҳои бештар гиред. Тозакунии мунтазам ба нафаскашии бадан мусоидат мекунад. Об бояд дар ҳарорати хонагӣ бошад. Шустушӯй бо оби хунук, метавонад дар натиҷаи тағирёбии ногаҳонии ҳарорати бадан боиси пневмония гардад. Албатта, шиноварӣ дар ҳавзҳои оби кушод имконпазир аст, аммо шиноварӣ дар ҳавзҳое, ки оббозӣ манъ аст, қатъиян манъ аст. Субҳ ва шом бештар кӯшиш кунед. Фаъолият дар чунин рӯзи гарм боиси пайдоиши гипертония, бемориҳои дилу раг ва тромбоз мегардад. Парҳези худро тағир диҳед. Дар рӯзи гарм бештар хӯрокҳои хунук бихӯред. Маҳсулоти ширии равғанӣ ва гӯштиро нахӯред, аммо аз маҳсулоти моҳӣ ва сабзавотӣ даст накашед. Ба маҳсулоти ширӣ диққати махсус додан лозим аст, на маҳсулоте, ки зери нури офтоб монда, мӯҳлати истифодаашон гузаштааст, харидан лозим аст. Албатта, хӯрокҳоро бо намак бихӯред, зеро дар ҳарорати баланд организм дар натиҷаи арақ кардан натрийи зиёдеро аз даст медиҳад. Кӯшиш кунед, ки либосҳои аз матои синтетикӣ дӯхташуда напӯшед. Аз пӯшидани кулоҳ ҳеҷ гоҳ шарм накунед. Зеро зарбаи офтоб асосан ҳангоми гармии сахт ба сар рух медиҳад. Дар чунин як рӯзи гарм бе ҳаво имконнопазир аст. Аммо ҳатто агар шумо тамоми рӯз дар ҳуҷрае бо кондитсионер бошед, онро тавре ҷойгир кунед, ки ҳавои сарди аз он баромада бевосита ба шумо таъсир накунад.
Вақти атса кардан, таппиши дил каме суқут мекунад ва қалб истироҳат мекунад. Қалбе, ки вақти атса задан суқут мекунад, дубора кор накарданаш ҳам эҳтимол дорад. Аллоҳ таъоло (ҷ.ҷ.) пас аз атса заданамон, ба мо дубора ҳаёт мебахшад ва мо ҳам «Алҳамдулиллоҳ» гуфта, яъне ба Аллоҳ таъоло (ҷ.ҷ.) ҳамду сано мегӯем. Тибқи тадқиқоти тиббӣ, суръати атса 300-350 км. дар як соат мебошад, ки ҳамзамон 85 000 000 бактерияро ба берун мебарорад. Вақти атса задан, бо дасти рост даҳонро пӯшонидан суннат аст. Агар вақти атса задан, даҳон пӯшонида нашавад, пас микроб ба атроф паҳн мегардад, ки сабаби бемор шудани дигарон мегардад. - Вақте, ки Расулуллоҳ (с.а.с) атса мезад, даҳонашро ё бо даст ва ё бо либосаш маҳқам мекард (Абудовуд, Адаб, 90; Тирмизӣ, Адаб, 6). Тибқи физиология, атса задан ҳаракатест, ки берун аз кӯмаки шуури инсон ҳосил мешавад. Атса, ки ояд, пеши роҳи онро гирифта намешавад. Агар вуҷудамон соҳиби чунин механизм намешуд, аз моддаҳои зарароваре, ки бар вуҷудамон пайдо гардидаст, наҷот намеёфтем. Ин аст, ки баҳри наҷот ёфтанд аз микробҳо, АЛЛОҲ (ҷ.ҷ.) ба мо неъмати атса заданро бахшидааст ва мо ҳам вақти атса задан АЛЛОҲРО ҳамду сано мегӯем (Алҳамдулиллоҳ). Ба атсакунанда, «Саломат бошӣ» гуфтан урф ҳам бошад, суннатро риоя кардан афзалу дурусттар аст. Атсакунанда: Алҳамдулиллоҳ. Шунаванада: ярҳамукаллоҳ. Атсакунанда: яҳдикумуллоҳ ва юслиҳ балакум. Атса задан неъмат аст. Тамоми узвҳои бадан бо воситаи атса задан аз микроб тоза мешаванд...
Дар шароити муносибатҳои иқтисоди бозорӣ ва барқароршавии муносибатҳои нави иҷтимоӣ, нақши инсон чун омили асосии таъминкунандаи рушди иқтисодиёт ва рақобатпазирӣ дар тамоми соҳаҳо муҳим арзёбӣ мегардад. Бо таваҷҷуҳ ба ин, нигоҳдорӣ ва баландбардории
Барои донистани сарчашмаи эҳсосоти зиёд ё стресс бояд дар бораи даврони кӯдакӣ ва инкишофи ӯ, ҳолатҳои гуногуни рӯҳӣ дар рафтори кӯдак ва ба эътидол овардани рафтору гуфтори бачагони хурдсол маълумот дошта бошем. Донистан ва омӯхтани чунин маълумот
Дуди тамоку (сигор) аз микдори зиёди моддаҳои кимиёвӣ иборат мебошад. Дар он наздикии 4000 моддаҳои кимиёвӣ мавҷуд аст, ки дар байни онҳо никотин, моддаҳои бавуҷудоварандаи бемории саратон, қатрон хеле зиёд аст. Дуди тамоку (сигор), ғайр аз никотин боз
Сӯхтани бадан ин зарарёбии бофтаҳои маҳини бадан буда, одатан дар натиҷаи таъсири ҳарорати баланд (сӯхтани ҳароратӣ), моддаҳои кимиёвӣ, туршиҳо, ишқорҳо (сӯхтани кимиёвӣ) мебошад. Аломатҳои сӯхтани дараҷаи 1: пӯст сурхранг ва хушк мешавад, дардманд
Ҳангоми сайру саёҳат, истироҳат дар табиат ва лагерҳо (истироҳатгоҳҳо) имконияти хавфи заҳролудшавӣ ба миён меояд. Заҳролудшавӣ тавассути даҳон, пӯст, тавассути газидани ҳашарот, хазандагон ва моддаҳои химиявӣ ба амал меояд. Ворид шудани ҳама гуна заҳр
Табибон бар онанд, ки тенниси рӯи миз ба таҳкими системаи дилу раг ва ба эътидол овардани фишори хун мусоидат намуда инсонро аз гирифторшавӣ ба сактаи қалб пешгирӣ мекунад. Тенниси рӯи миз як машқи олӣ на танҳо барои мушакҳо, балки барои чашмон низ машқи хубест. Диққати доимӣ ба тӯб, ҳангоми дуру наздик шудан барои рафъи шиддату хастагӣ ва нигоҳ доштани биниши аъло кӯмак менамояд. Машқи мунтазами тенниси рӯи миз ба мустаҳкам кардани мушакҳо кӯмак мекунад. Ғайр аз ин, тенниси рӯи миз буғумҳои гуногунро дар дастҳо, пойҳо ва бадан ба кор медарорад. Дар натиҷа, буғумҳо чандиртар шуда, ҳангоми калонсолӣ фаъолияти ҷисмониро нигоҳ медорад. Тадқиқоти 25-сола бо иштироки беш аз 8500 нафар нишон додааст, ки теннисбозон нисбат ба дигар варзишгарон 10 сол зиёдтар умр мебинанд. Дар байни ҳама намудҳои варзиш теннис аз рӯи дарозумрӣ ҷои аввалро касб кардааст.