Дунё
Ҷаҳон пур аз мӯъҷизаҳо ва зебоиҳои нотакрор аст. Сайру гашт ба мо имкон медиҳад, ки фарҳангҳои навро омӯзем, одамони гуногунро бишиносем ва ҷаҳонбинии худро васеъ кунем. Ҳар як гӯшаи дунё қиссаву таърихи хоси худро дорад. Саёҳат на танҳо ҷисми моро истироҳат медиҳад, балки рӯҳу равони моро низ бо хотираҳои фаромӯшнашаванда ва эҳсосоти нав бой мегардонад.
МУВОФИҚИ САЛОМ
Тоҷире аз Бағдод рӯзе дар бозор бо Баҳлул вохӯрд ва пурсид: — Ҷаноб Баҳлул, маслиҳат медодед, аз савдои чӣ хел мол фоидаи калон мегирам? — Оҳану пахта харед, — ҷавоб дод Баҳлул. Тоҷир ҳар чӣ Баҳлул гуфта буд, иҷро кард ва фоидаи калон ба даст овард, мағрур гардид. Тоҷир бори дуюм Баҳлулро дида пурсид: — Эй Баҳлули девона, мегуфтӣ, ман чӣ хел мол ҷамъ кунам, ки фоидаи калон гирам? — Пиёзу харбуза харед, — ҷавоб дод Баҳлул. Тоҷир боз ҳамон гуфтаҳои Баҳлулро кард ва пиёзу харбуза харид, аммо он сол ҳаво гарм шуд ва харбузаву пиёз пусид ва тоҷир маҷбур шуд онҳоро ба дарё партояд. Дар натиҷа ӯ касод дид. Тоҷир зуд Баҳлулро ҷустуҷӯ кард: Аз маслиҳати ту хаста шудам, зарари зиёд кашида, қарздор шудам-ку?! — гуфт ӯ бо ҷаҳл. Ба ту насиҳат додам, ки ба саломат мувофиқ буд... Бори аввал ба ман “ҷаноб” гӯён муроҷиат кардӣ, ман бо эҳтиром ҷавоб додам, вале дафъаи дигар маро “девона” гуфтӣ ва ман мисли девона ҷавоб додам, — гуфт Баҳлул.
ТОҶИР ВА ҶИН
Рӯзе тоҷире дар биёбон чароғи сеҳри Алоуддинро ёфт. — Хоҳиш бикун, — гуфт Ҷин. — Он чизе, ки аз ту мехоҳам, ин аст, ки вақтро баргардонӣ?! — пурсид Тоҷир. — Ин ба ту чӣ фоида дорад? Беҳтараш молу ҷавоҳирот ва қасру иморат талаб бикун. — Аммо ҳама чиз дорам, - ноумед шуд Тоҷир. — Ман солҳо боз ба савдо машғулам. Ба хотири сарват на дар он кишвар хидмати падару модарам кардаам, на дар ин кишвар. Талаботи онҳоро қонеъ карда натавонистам. Вақте ки ман ҳамчун савдогар ба кишварҳои дур сафар кардам, онҳо ин дунёро тарк карданд. Баъди аз даст додани онҳо ҳатто сарвати ҷамъкардаам дигар арзише надошт. Тамоми дороии маро бигир! Танҳо вақтро баргардон. Ман падару модарамро хеле пазмон шудам. Бе онҳо ба ман сарват даркор нест. Ман метавонам ба онҳо хидмат кунам, бигӯям, ки онҳоро дӯст медорам, дуоҳои онҳоро қабул кунам, хатогиҳоямро ислоҳ кунам ва лутфан вақтро баргардонам! — Э, нодон, — оҳ кашид Ҷин. — Агар замонро баргардондан мумкин мебуд, оё ман ҳазорон сол боз дар ин қафас нишаста, мунтазири он мешудам, ки касе маро озод кунад?!...
РИВОЯТ
Яке аз подшоҳон бо вазираш ба сафар баромад. Дар роҳ ба деҳе расиданд ва диданд, ки як ҷавони деҳотӣ дар саҳро китоб мехонад. Подшоҳ ҳайрон шуда гуфт: — Эй ҷавон! Барои чӣ вақти худро дар саҳро бо китобу таҳсил мегузаронӣ? Магар намедонӣ, ки ту деҳқонӣ, на олим? Ҷавон бо эҳтиром ҷавоб дод: — Эй подшоҳи одил, деҳқонӣ пешаи ман аст, аммо илм рӯшноии дилам. Агар ман дар саҳро ҷисман заҳмат кашам, пас илм равшанӣ ва ғизои ақлам аст. Подшоҳ табассум кард ва гуфт: — Агар ту ин қадар илмдӯст бошӣ, биё бо ман бирав ва дар дарбор таҳсил бикун. Он ҷавон бо ифтихор илми худро давом дод ва баъд аз чанд сол олими бузурге шуд, ки подшоҳ барои маслиҳат ҳамеша ба назди ӯ мерафт. Хулоса: Илмро дӯст доред, ҳатто агар дар саҳро бошед. Зеро илм касро аз хоки пастӣ ба мақоми баланд мебарад.
РИВОЯТ
Замоне як подшоҳи бойу тавоно дар дарбораш эълон кард: — Ба ҳар касе, ки ганҷинаи зиёде меорад, ман ҷоиза медиҳам. Аммо, агар касе чизе биёрад, ки аз ҳамаи ганҷҳо беҳтар бошад, ӯро ба манзили худ наздиктар мекунам. Рӯзҳои зиёд гузаштанд. Савдогарону бойҳо бо зару ҷавоҳирот омаданд. Аммо подшоҳ ба ягонтои онҳо намегуфт: «Ин беҳтар аст». Як рӯз, ҷавони фақире бо либоси одӣ вориди дарбор шуд. Дар дасташ китобе буд. Гуфт: — Эй подшоҳ! Ман ганҷ надорам, вале ин китоб ганҷест, ки ба ман ақл, хирад ва роҳ ба сӯи ҳақиқат медиҳад. Подшоҳ китобро гирифт, варақ зад ва гуфт: — Рост мегӯӣ. Илм ганҷест, ки на дузд мебарад, на куҳна мешавад. Ман шуморо дарбори хеш мехоҳам. Он ҷавон баъдтар вазири донишманд ва мушовири подшоҳ шуд. Хулоса: Илм беҳтарин ганҷ аст. Он инсонро боақл, боиззат ва муваффақ мегардонад.
РИВОЯТ
Рӯзе шогирде назди устоди хеш омад ва гуфт: — Устод, ман аз ҳаёт безорам. Ҳар коре мекунам, ноком мешавам. Мардум маро намефаҳманд. Ба фикрам, дигар зиндагӣ арзише надорад... Устод оромона табассум карда, ба шогирд гуфт: — Як кӯза об биёр ва як каф намак. Шогирд овард. Устод гуфт: — Намакро ба кӯза андоз ва обро бичаш. Шогирд чашид ва бо асабоният гуфт: — Талх аст, устод! Устод хандид ва гуфт: — Акнун биё ба ин кӯл равем. Онҳо назди кӯл омаданд. Устод гуфт: — Ҳамон миқдор намакро ба кӯл андоз ва аз оби он бичаш. Шогирд иҷро кард ва гуфт: — Обаш тоза аст, устод! Устод гуфт: — Ин мушкилҳои зиндагист, мисли намак. Он миқдор ҳамеша ҳамон аст. Аммо талхии он ба зарфи зиндагии ту бастагӣ дорад. Агар ту қалби худро васеъ кунӣ — мисли кӯл — дигар дардҳо талхӣ намебахшанд. Хулоса: Ҳаёт мушкилиҳо дорад, вале қалби васеъ ва диди мусбат метавонад талхии онро ширин созад.
РИВОЯТИ ДУРУСТУ НОДУРУСТ
Буд, набуд, дар як деҳаи дурдаст пирамарди доное зиндагӣ мекард. Ӯ ҳамеша мардумро насиҳат мекард, ба роҳи рост раҳнамоӣ менамуд ва онҳоро аз бадӣ бозмедошт. Рӯзе як ҷавон назди пир омада гуфт: — Бобо, ба ман биомӯзед, ки дар зиндагӣ чӣ дуруст асту чӣ нодуруст? Пир бо табассум гуфт: — Писарам, агар хоҳӣ ҳақиқатро бифаҳмӣ, аввал қалбатро аз кинаву бадбинӣ пок намо. Касе, ки дар дил бадӣ дорад, ҳеҷ гоҳ ҳақиқатро намебинад. Ҳар рӯз як некӣ бикун. Агар касе қадр накунад ҳам, ту шахси нек боқӣ мемонӣ. Ҷавон пурсид: — Агар одамон некиҳои маро қадр накунанд, чӣ? Пир гуфт: — Офтоб ҳар рӯз тулӯъ мекунад, вале ҳама гармии онро қадр намекунанд. Вале офтоб тулӯъ карданро бас намекунад. Ту ҳам чунин бош — аз некӣ кардан ҳаргиз монда машав. Ибрат: Шояд некӣ ба ту барнагардад, вале дили ту пок мешавад ва туро ба як инсони ҳақиқӣ табдил медиҳад. НЕКХОҲ БОШЕМ!
РИВОЯТИ МЕҲМОНДОРӢ
Дар як деҳа марде фақир зиндагӣ мекард. Вақте меҳмон ба хонааш омад, ӯ чизе барои додан надошт. Пас ба ҳамсараш гуфт: — Меҳмонро бо муҳаббат қабул бикун. Агар нон набошад, сухани ширин ҳадя намо! Меҳмон бо табассум рафт ва дертар ба деҳа баргашта, гуфт: — Ман дар бисёр хонаҳо нон ёфтам, вале дар он хона — саховат ёфтам. Хулоса: Саховат на танҳо дар мол аст, балки дар қалб ва муҳаббат низ пайдо мешавад.
РИВОЯТИ "НОН ВА ДУО"
Рӯзе як кампири фақир ноне пухта, ба кӯдаки гурусна дод. Кӯдак бо шодӣ гуфт: — Худо умри дарозат диҳад, очаҷон! Ин сухан мисли насими мулоим ба қалби кампир расид. Соли дигар дар он деҳа қаҳтӣ шуд. Зиёде аз мардум гурусна монданд, вале он кампир ҳамеша чизе пайдо мекард. Мардум пурсиданд: — Ту аз куҷо хӯрок пайдо мекунӣ? Кампир гуфт: — Шояд он дуои кӯдак аст, ки ман аз гуруснагӣ эмин мондам... Хулоса: Як саховат метавонад солҳо пас ба ту неъмат оварда расонад.
РИВОЯТИ САХОВАТМАНДӢ
Рӯзе як марди доро бо хидматгораш дар кӯчаҳои шаҳр қадам мезаданд. Дар роҳ як марди фақирро диданд, ки дар лаби роҳ нишаста, аз роҳгузарон кумак мепурсид. Хидматгор гуфт: — Эй оғо, ин мард ҳамеша ҳаминҷост ва ҳамеша пули кумак мехоҳад. Барои чӣ ҳар дафъа ба ӯ чизе медиҳед? Мард бо табассум посух дод: — Зеро ман саховат медиҳам ба хотири хислати худ, на ба хотири рафтори ӯ. Сипас гуфт: — Агар ман ҳар дафъа ба шахси ниёзманд танҳо баъди муҳосибаи рафтораш кумак кунам, пас ин дигар саховат нест, балки мукофот аст. Саховат он аст, ки бидиҳӣ бе интизори чизе дар иваз. Хулоса: Саховатмандӣ маънои додани моли худро танҳо надорад, балки маънии додани дил, меҳрубонӣ ва инсонгароиро низ дорад — бе интизор, бе ҳисобу китоби суду зиёни худ. МЕҲРУБОН БОШЕМ!
РИВОЯТИ ОБУ ГИЛ
Шогирде аз устодаш пурсид: — Устод, чӣ гуна одамони бадро нодида гирам? Устод косаи обро овард ва як каф гил ба он андохт. Об лой шуд. Сипас устод гуфт: — Ҳоло ба коса даст назан, фақат мунтазир шав. Баъд аз чанде гил ба поён нишаст ва об соф гардид. Устод гуфт: — Дар зиндагӣ ҳам баъзан беҳтар аст ба ҳар сухан ҷавоб надиҳӣ, балки хомӯш бошӣ — худи вақт ҳама чизро соф мекунад.
РИВОЯТИ ШИШАИ ПУР
Рӯзе устод як шиша овард ва дохилашро бо сангҳои калон пур кард. Сипас аз шогирдон пурсид: — Оё шиша пур аст? Онҳо гуфтанд: — Ҳа, пур аст. Сипас устод рег гирифта, ба шиша рехт. Реги майда ба байни сангҳо даромад. Боз пурсид: — Ҳоло чӣ? Шогирдон гуфтанд: — Акнун комилан пур шуд. Баъд устод об рехт ва шиша боз обро қабул кард. Устод гуфт: — Ин шишаи ҳаёти шумост. Агар аввал чизҳои муҳимро (саломатӣ, оила, илм) нагузоред, баъд регу об (хирсу дунёву ҳавову ҳавас) тамоми ҳаётро пур мекунад ва барои муҳимҳо ҷой намемонад.
Ҳикоя
Дар рӯзгори Анӯшервони одил ҳеҷ чиз аз ҳикмат азизтар набуда ва ҳакимони он аср ҳама эътиқодманд ва парҳезкор буданд. Як рӯз Нӯшервон Бузургмеҳрро талаб карду гуфт: - Мехоҳам сухане чанд муфид, лафз – гуфтор андак, маънии бисёр ҷамъ созӣ, чунон ки дар дунё судманд бошад. Бузургмеҳр як сол мӯҳлат хост ва ин суханонро ҷамъ кард ва “Зафарнома” ном ниҳод ва ба назди Анӯшервон бурд. Ӯро хуш омад ва шаҳреро ба мулкҳои хусусии ӯ илова кард ва фармуд, ки ин суханонро бо оби зар навиштанд. Доим бо худаш онҳоро нигоҳ медошт ва бисёр вақт ба мутолиаи ин китоб вақти худро сарф менамуд. Бузургмеҳр забон ба сухан кушоду гуфт: - Эй устод, аз Худо чӣ хоҳам, ки ҳамаи некӯиҳо хоста бошам? Гуфт: - Се чиз: тандурустию эминӣ ва тавонгарӣ. Абӯалӣ ибни СИНО
РИВОЯТ ДАР БОРАИ ДУ САВДОГАР
Рӯзе ду савдогар аз ду шаҳри гуногун бо бору мол ба бозор омаданд. Яке тоҷири ростқавл буд — ҳамеша моли беҳтаринро меовард ва рост ба муштариён мегуфт: – "Ин мол аз фалон ҷо оварда шудааст, сифаташ чунин аст, нархаш чунин". Дигарӣ бошад, ҳар бор молҳои заифро бо нархи гарон мефурӯхт ва бо суханони ширин мардумро фиреб медод. Ӯ мегуфт: – "Ин беҳтарин мол аст, аз хориҷа овардаам!" — ҳол он ки молаш пастсифат буд. Бо гузашти вақт, мардум фаҳмиданд, ки кадом савдогар ростгӯ аст ва кадомаш фиребгар. Тоҷири ростқавлро ҳама эҳтиром мекарданд, ҳар вақте мол меовард, пеш аз расиданаш муштариён интизор мешуданд. Аммо тоҷири фиребгар тадриҷан обрӯяшро аз даст дод. Мардум дигар ба ӯ бовар накарданд, тоҷораш холӣ монд ва ниҳоят маҷбур шуд, ки бозорро тарк кунад. Панд: Савдо на танҳо бо мол, балки бо эътимод ва ростгӯӣ устувор мемонад. Ҳар кӣ дар савдо ростқавл ва поквиҷдон бошад, муваффақ мешавад ва обрӯ пайдо мекунад. ХУДО НИГАҲБОНИ ШУМО!
САВДОГАРОНИ БОАДОЛАТ ВА КОРВОНИ БАРАКОТ
Дар замонҳои қадим, дар як шаҳри бузурги саҳроӣ гурӯҳи савдогарони маъруф бо корвони худ ба шаҳрҳои дур сафар мекарданд. Онҳо на танҳо мол мебурданд, балки номи хуб, одоби савдо ва адолати худро низ бо худ мебурданд. Пешвои ин корвон як марди солманд ва донишманд буд, ки ҳама ӯро "Амини корвон" меномиданд. Пеш аз ҳар сафар, ӯ ба савдогарон таъкид мекард: – Мо дар сафар на фақат мол, балки ахлоқи худро нишон медиҳем. Ростқавлӣ, одилона муомила кардан ва шафқат ба ниёзмандон — калиди муваффақият ва баракат аст. Дар яке аз сафарҳо, корвон ба деҳае расид, ки мардумаш аз гуруснагӣ ранҷ мекашиданд. Яке аз савдогарони ҷавон гуфт: – Биёед, аз гуруснагии мардум истифода карда, нархҳоро дучанд кунем! Амини корвон ҷиддӣ гуфт: – Не! Мо одамонро бо азобашон санҷиш намекунем. Мо фурӯшандаи молем, на одамфурӯш! Онҳо молро бо нархи одил фурӯхтанд ва ҳатто ба баъзе ниёзмандон ройгон доданд. Мардум барояшон дуо карданд ва роҳро бо эҳтиром боз намуданд. Вақте ки корвон ба шаҳри худ баргашт, онҳо диданд, ки одамон дар интизори молашон буданд. Яке аз савдогарон пурсид: – Чӣ гуна овозаи мо пештар аз мо расидааст? Амини корвон гуфт: – Вақте ростиву адолатро ба роҳ меандозӣ, он пештар аз ту мерасад ва мардум туро пешвоз мегиранд. Баракат дар мол нест, дар ният ва рафтор аст. Хулоса: Савдо фақат пулкоркунӣ нест. Он як роҳи ахлоқ, адолат ва хизмат ба ҷомеа аст. Савдогаре ки бо виҷдон, ростӣ ва муомилаи одилона кор мекунад, номи некаш бо корвонаш ҳамеша ҳамсафар мешавад.
РИВОЯТИ "СЕ ШОГИРД ВА УСТО"
Замоне дар як деҳаи дур, устое зиндагӣ мекард, ки дар кулолгарӣ (санъати зарфсозӣ аз гил) моҳир буд. Ӯ се шогирд дошт, ки ҳар яке мехост аз усто тамоми ҳунари зарфсозиро ёд гирад. Шогирди аввал пас аз чанд рӯз гуфт: – Усто, ман аллакай фаҳмидам, чӣ гуна зарф сохтан лозим аст. Ман меравам, ки барои худ коргоҳ кушоям. Ва бе пурра омӯхтани ҳунар рафт. Шогирди дуюм ду моҳ бо усто монд, баъд гуфт: – Ман аллакай ҳама чизро омӯхтам. Ба ман лозим нест боз дар назди шумо бимонам. Ӯ ҳам рафт. Танҳо шогирди сеюм содиқ монд. Ӯ ҳар рӯз гил мешуст, дастгоҳ мешуст, санъати усторо мушоҳида мекард ва ҳатто пас аз шаш моҳ ҳам мегуфт: – Ман ҳанӯз бисёр чизҳоро намедонам. Усто, ман мехоҳам то охир омӯзам. Солҳо гузаштанд. Шогирди аввалу дуюм коргоҳи худ кушоданд, аммо зарфҳои онҳо зуд мешикастанд ё шаклашон ноқис мешуд. Мардуми деҳа зуд ба онҳо эътимодро гум карданд. Аммо шогирди сеюм пас аз чанд сол бо иҷозати усто коргоҳи худро кушод. Зарфҳои ӯ чунон зебо ва устувор буданд, ки ҳатто то шаҳри бузург хабараш рафт. Ӯ номбар шуд, вале ҳамеша мегуфт: – Ман ҳама чизро аз устои худ омӯхтам, зеро ҳунарро на бо шитоб, балки бо сабр ва эҳтиром меомӯзанд. Хулоса: Ҳунаромӯзӣ сабр, эҳтиром ва фурӯтанӣ талаб мекунад. Он ки бо фурӯтанӣ ва тамкин меомӯзад, ба ҳақиқии ҳунар мерасад.
Муомилаи одилона — решаи эътимод ва баракат аст
Ривоят дар бораи муомилаи одилонаи ҳазрати Умар (р) Рӯзе як мард аз Шом бо ҳазрати Умар ибни Хаттоб (р) мулоқот кард. Ӯ гуфт: – Эй амири мӯъминон, ман мехоҳам бо тиҷорат машғул шавам, аммо ҳар касе ки бо ман муомила мекунад, маро фиреб медиҳад. Ба ман гӯ, ки чӣ гуна инсон метавонад дар тиҷорат росткору одил боқӣ монад? Ҳазрати Умар (р) гуфт: – Тиҷорат на бо мол, балки бо виҷдон ва адолат давом мекунад. Ман ба ту як ҳодисаро нақл мекунам: Рӯзе як фақир назди бозори шаҳр омада, як миқдор хурмо овард ва гуфт, ки фурӯхта, барояш нон мехарад. Савдогаре омад ва дид, ки хурмоҳо нав нестанд. Ӯ ба фақир гуфт: – Ман инро ба нархи арзон мегирам. Ҳамин лаҳза Умар (р) аз он ҷо мегузашт ва савдоро шунид. Ӯ назди савдогар рафт ва гуфт: – Агар ту дар ҷойи ин фақир мебудӣ, чӣ мехостӣ? Ростӣ ё фиреб? Савдогар хиҷолат кашид ва хурмоҳоро ба нархи одилона харида, фақирро бо эҳтиром гусел кард. Умар (р) гуфт: – Адолат ин нест, ки ту дар ҷойи қавӣ истода, аз заъфи дигарон истифода барӣ. Адолат ин аст, ки бо ҳар кас мисли бо худат муомила кунӣ. Хулоса: Муомилаи одилона — решаи эътимод ва баракат аст. Ҳар касе, ки бо одамон бо адолат, ростқавлӣ ва виҷдон муомила мекунад, дӯстдор ва муваффақ мешавад.
ШОҲ ВА ДОНИШҶӮИ ФАҚИР
Рӯзе як шоҳ қарор дод, ки дар саросари мамлакат озмун баргузор кунад. Эълон шуд, ки ҳар ки аз ҳама донишманд бошаду саволҳои душворро ҳал карда тавонад, ба ӯ мукофот ва эҳтироми хос дода мешавад. Аз ҳама гӯшаи кишвар донишмандону донишҷӯён омаданд. Шоҳ саволҳои гуногун медод: аз илми тиб, фалсафа, математика ва адабиёт. Яке паси дигар донишмандон ноком шуданд. Ниҳоят ҷавони фақире баромад. Ӯ либоси кӯҳна дошт ва ба назар мерасид, ки аз хонаводаи камбизоат аст. Шоҳ бо тааҷҷуб пурсид: – Ту кистӣ ва чӣ гуна ҷуръат кардӣ, ки назди ман биёӣ? Ҷавон гуфт: – Ман донишҷӯям. Аз хурдӣ китобҳоро дӯст медоштам. Гарчанде пул надоштам, китобҳоро қарз мегирифтам, шабона бо чароғи рӯи кӯча мехондам. Ман ба ҷойи сарват, илм андӯхтам. Шоҳ аввал хандид, вале вақте ҷавон ба саволҳо ҷавоб додан гирифт, ҳама дар ҳайрат монданд. Ӯ ҳама саволҳоро бо далел ва фаҳмиши амиқ ҷавоб дод. Шоҳ дар охир гуфт: – Ту донишро дӯст доштӣ ва имрӯз дониш туро сарфароз кард. Ман туро вазири илму фарҳанг таъйин мекунам. Хулоса: Сарват меояд ва меравад, вале илм бо инсон мемонад ва ба ӯ обрӯ, эҳтиром ва пешрафт меорад. Илмдӯстӣ сармояи ҳақиқии инсон аст.
Тарс
Тарс, устоди моҳири сохтани сенарияҳои даҳшатнок дар зеҳни мост. Мо аксаран дар “ҳозир” зиндагӣ мекунем, аммо зеҳнамон фарсахҳо дуртар, дар фардое, ки ҳанӯз вуҷуд надорад, саргардон аст. Ин изтироби доимӣ, ки “агар фалон ҳодиса рӯй диҳад, чӣ мешавад?”, мисли пардаи ғафсе намегузорад зебоиҳои ҳамин лаҳзаро бубинем. Ҳақиқат ин аст, ки барои рух додани фоҷиаҳои зеҳнии мо ҳеҷ далеле вуҷуд надорад, ҳамон гуна ки кафолате ҳам барои рух надодани онҳо нест. Аммо нуктаи калидӣ ин ҷост: мо қудрати назорати ояндаро надорем, аммо қудрат дорем нагузорем сояи тарсноки фардо нури имрӯзамонро фурӯ барад. Вақте пайваста дар бораи садамае, ки шояд фардо рух диҳад, нигаронем, лаззати қадам задани имрӯзро аз даст медиҳем. Зиндагӣ мусиқиест, ки ҳамин ҳоло ва дар ҳамин лаҳза навохта мешавад. Агар гӯшҳоямонро бо садои баландии “кошки” ва “агар”-ҳо пур кунем, оҳанги зебои ҳастиро нахоҳем шунид. Раҳоӣ аз ин зиндони зеҳнӣ аз дарки ин воқеият оғоз мешавад, ки ягона дороии ҳақиқии мо, ҳамин ЛАҲЗА аст.
Биниши стратегӣ
Биниши стратегӣ яке аз муҳимтарин пояҳои роҳбари асил аст. Роҳбаре, ки биниши стратегӣ дорад, фақат имрӯзро намебинад, балки паёмадҳои ҳар қарорро дар оянда низ эҳсос мекунад. Ӯ медонад, ки ҳар қадами хурд метавонад ба натиҷаи бузург бирасад ё баръакс, як иштибоҳи ҷузъӣ метавонад масири як созмонро тағйир диҳад. Биниши стратегӣ қобилияти дидан аз болои ҳодисаҳо, аз чорчӯбаи фурсатҳои муваққатӣ ва аз манфиатҳои кӯтоҳмуддат аст. Ин навъи биниш ба роҳбар имкон медиҳад, ки пеш аз рух додани мушкилӣ, роҳҳалҳоро бубинад ва пеш аз пайдо шудани имконият, барои он омода бошад. Роҳбарони бузургро на танҳо қарорҳои имрӯзашон, балки тасаввури фардояшон аз дигарон ҷудо мекунад. Онҳо медонанд, ки роҳбарӣ танҳо идора кардани равандҳо нест, роҳбарӣ офаридани самт аст. Биниши стратегӣ қудрати дидани оянда ва ҷасорати сохтани онро дорад.
Равшандилӣ ва ростқавлӣ
«Равшандилӣ ва ростқавлӣ» танҳо сифатҳои зебо нестанд. Ин ду муҳаррики асосии эътимоданд. Вақте роҳбар рост мегӯяд, вазъиятро пинҳон намекунад ва худро ҳамеша ҳақ намешуморад, кормандон ба ӯ на аз рӯи тарс, балки аз самими дил бовар мекунанд. Ростқавлӣ муҳите месозад, ки дар он ҳақиқат гуфта мешавад, зақиқат гул мекунад, ҳақиқат меваи ширин медиҳад. Вақте роҳбар дарахти ҳақиқат ва равшандилиро дар коршоҳ мешинонанд, мушкиливу дудилагиҳо зери сояи он пинҳон мемонад ва қарорҳо солим қабул мегарданд. Роҳбари равшандил аз меваи танқид тарс надорад, саволҳоро қабул мекунад ва иқрор мешавад, агар иштибоҳ кунад. Маҳз ҳамин ростқавлӣ дастаҳоро қавӣ, муносибатҳоро солим ва натиҷаҳоро устувор месозад. Роҳбарӣ аз ростқавлӣ оғоз меёбад. Чун эътимод, бузургтарин сармояи ҳар роҳбар аст.
Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ