Мақолаҳо
Мақолаи навУстод Айнӣ ва бозтоби ҳассосиёти замонӣ
Ҳамасола моҳи апрел (ба ифтихори рӯзи мелоди устод Айнӣ — 15-уми апрели соли 1878) дар ҳавзаҳои адабӣ ва мадании ҷумҳурӣ чорабиниҳои илмӣ ва фарҳангӣ-фароғатӣ баргузор мегарданд. Устод Айнӣ дар таърихи адабу фарҳанги муосири тоҷик бо андешаи равшани
Насируддини Тусӣ
Рӯи санги марқади ӯ чунин суханҳо ҳаккокӣ шудаанд: «Подшоҳи олами илм, султони олимон, ҳимоятгари дин, адолатхоҳи мардум. То ба имрӯз модари даҳр чунин мард ба дунё наовардааст». Ин нуктаро муҳаққиқ Ҳабибулло Мақсадов дар пажӯҳиши ба ин мавзуъ бахшидаи
Ибни Ҳайсами Басрӣ
Назария ва бозёфти илмии ӯ дар самти нур боиси пайдоиши камера — дастгоҳи филмбардорӣ ва суратгирӣ гардид. Ҳини омӯзиши ҳаёту фаъолияти донишманд маълум гашт, ки шишаи пурбинро бори нахуст ӯ сохта, камераи обскура (шакли қадимаи камераи муосир)-ро
ТАҲЛИЛИ МАЪНОИИ ВОЖАИ “ИШҚ” ВА МУРОДИФОТИ ОН ДАР “МАСНАВИИ МАЪНАВӢ”
Мавлоно Ҷалолиддин Муҳаммади Балхӣ 30 сентябри соли 1207 дар Балх чашм ба олами ҳастӣ кушодааст ва бо тахаллусҳои “Муллои Рум”, “Мавлавии Румӣ”, “Мавлоно”, “Мавлавӣ”, “Мавлои Рум”, “Мавлонои Румӣ”, “Румии Балхӣ” ва “Хомӯш” шинохта шудааст. Мавлоно аз
НАҚДИ ҚАСИДАҲОИ ҶАВОБИЯ ДАР РИСОЛАИ «ДОДИ СУХАН»-И СИРОҶИДДИН АЛИХОНИ ОРЗУ
Рисолаи “Доди сухан”-и Сироҷиддин Алихони Орзу ба адабиёти форсизабони Ҳинд тааллуқ дошта, яке аз асарҳо ва сарчашмаҳои муҳимтарини нақди адабӣ ба шумор меравад. Дар рисола таҳлил ва баррасии қасидаҳои ҷавобияи шоирони ҳамасри суханвар, аз ҷумла Мунири
УМАРИ ХАЙЁМ – ШОИРИ МУМТОЗ ВА РИЁЗИДОНИ БАРҶАСТА
Осори гаронбаҳои риёзидонҳои Машриқзамин аз қабили Муҳаммад ибни Мусо Хоразмӣ, Умари Хайём, Абурайҳон Берунӣ, Абуалӣ ибни Сино ва дигарҳо барои рушди илми риёзии башарият хизмати босазо дорад. Ин нуктаро ағлаби муттафаккирони ҷаҳон таъкид кардаанд ва
Маликушшуаро Муҳаммад Тақии Баҳор
САРСУХАН Маликушшуаро Муҳаммад Тақии Баҳор яке аз барҷастатарин шоирон ва нависандагони давраи охири Эрон мебошад. Адабиётшиносон ўро «яке аз ситорагони тобноки осмони адаби Эрон» мешуморанд, ки ин таъриф дар ҳаққи шоир сазовор ва муносиб аст. Баҳор дар
Робиндранат Такур
АДАБИЁТИ ҶАҲОН Нависанда ва ходими ҷамъиятии Ҳиндустон Робиндранат Такур 7-уми моҳи майи соли 1861 дар шаҳри Калкатта дар оилаи заминдори калон ба дунё омадааст. Ў дар зодгоҳаш ва шаҳри Лондон таҳсили илм кардааст. Солҳои 1878-1880 дар Англия ба омўзиши
Камолиддин Биноӣ
«Мавлоно Биноӣ аз табақаи миёна аст. Ҷои таваллудаш шаҳри Ҳирот мебошад. Қобилияти ў бағоят зиёд аст. Аввал ба таҳсил машғул шуд. Дар ин соҳа рушди тамом ҳосил намуд, ба хат ишқ пайдо намуд, ба андак фурсат хеле хушхат гардид. Ба мусиқӣ майл намуд, зуд
Равшангарӣ бузургӣ таърих - Қисми 3
Фитрат охируламр ба роҳи пантуркизм даромад. Айнӣ мегўяд, ки пас аз инқилоби феврали 1917, ки дар Русия рўй дод, дар Бухоро «Дар сари ҳаракати ислоҳотталабӣ мисли Фитрат ва Усмонхоҷа ҷадидоне гузаштанд, ки онҳо дар Туркия хонда омада, ташвиқоти
Равшангарӣ бузургӣ таърих - Қисми 2
Мақсад аз ҷўяндагиҳо он буд, ки шахс ва ҷомеа ба худшиносии маънавӣ бирасанд ва чунонки Аҳмади Дониш гуфтааст, «Халқ бидонанд, ки барои чӣ омаданд ва бар чӣ буданд ва чӣ карданд». Мақсад таъмини худогоҳии маънавии миллат буд, то ки дар ҷомеаи тоза, ки
Равшангарӣ бузургӣ таърих - Қисми 1
ДОНАИ МАЪНО БИГИРАД МАРДИ АҚЛ.. Ҳикмате қадима аст, ки инсонро Худованд барои он чиз халифаи худ дар рўи замин баргузид, ки даст ба офаринандагиву бунёдкор занад, то ин ҷаҳони омадшуд гароиш ба ободиву зебоӣ намояд. Аз ҷониби дигар инсон чун султони
Саноии Ғазнавӣ - Маснавии Ҳадиқа
Пешгуфтор Ин маснавии Саноӣ бо номҳои «Илоҳинома», «Фахринома» низ маълум буда, дорои 10 боб ва 10 ҳазор байт аст ва дар баҳри хафифи мусаддаси махбуни аслам ё аслами мусаббағ иншо шудааст. Азоҳифи он чунин аст: яъне: фоъилотун, мафоъилун, фаълун. Ё
Саноии Ғазнавӣ - Маснавии «Корномаи Балх»
Маснавии «Корномаи Балх» аввалин маснавии Саноӣ буда, дар вазни «Ҳадиқат-ул–ҳақиқат ва шариат-ут-тариқат» хафифи мусаддаси махбуни маҳзуф ё мақсур ва дар баъзе ҳолатҳо аслам ё аслами мусаббағ эҷод шудааст, ки арконаш чунин аст: яъне: фоъилотун,
Саноии Ғазнавӣ - Маснавии Тариқуттаҳқиқ
ПАНД Умр зоеъ макун ба бехирадӣ, Дур шав дур аз сифоти дадӣ. Бо даду дев чанд ҳамнафасӣ, Илм омўз то ба Ҳаққ бирасӣ. Ҳар кӣ аз илми ҳақ нашуд огоҳ Дар биёбони ҷаҳл шуд гумроҳ. Охир ин кори илмбозӣ нест, Илми дин порсию тозӣ нест... Чист илм? Аз
Мухаммас бар ғазали Бедил - Садриддин Айнӣ
Абри хат бебок чун бар рўи моҳе меравад, Ашки сурхам з-ин алам бар чеҳрагоҳе меравад. Гарчи имрўзат лақаб навхат паноҳӣ меравад, «Баъд аз инат сабзаи хат дар сиёҳӣ меравад, Эй зи худ ғофил, замони хушнигоҳӣ меравад». Нест ҳоҷат корвони ишқро бонги
Муҳаммад Сиддиқ Ҳайрат
Муҳаммад Сиддиқ Ҳайрат соли 1876 дар гузари Арўсони Бухоро таваллуд ёфтааст. Падари ӯ дар масҷиди ҳамон гузар муаззин будааст. Ҳайрат дар ҳафтсолагӣ аз модар ва дар синни 12-солагӣ аз падар ятим монда бошад ҳам, хондани худро давом додааст. Вай дар синни
Тошхоҷа Асирӣ
Тошхоҷа Асирӣ соли 1864 дар гузари Сангбуррони Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Асирӣ аз падараш Эшонхоҷа ҳунари сангтароширо омӯхта ва тамоми умр бо ин ҳунар шуғл намудааст. Ӯ дар синни 16-солагӣ аз падар ятим мемонад. Асирӣ аввал дар мактаб ва пас чор сол дар
Муҳаммад Авфӣ
Аввалин шахсе, ки назари шарқшиносони Европаро ба Авфӣ ва хусусан «Лубобулалбоб»-и ў ҷалб намудааст, олими англис Натаниэл Бланд мебошад, ки соли 1846 мақолае бо унвони «Қадимтарин тазкираи шуарои форс» навишта буд. Э. Браун дар мақолаи худ «Маъхазҳои
Адабиёти муосири тоҷик - Садриддин Айнӣ
Осори бузурги Садриддин Айнӣ, ки саросар зиндагиро вақфи хидмат ба одамизодзодагон кард ва партаве бар ҷаҳони маърифат тофт, ки ҳаргиз фурў нахоҳад нишаст, дар миён ҳаст ва хоҳад буд ва ҷовидон хоҳад монд. Саид Нафисӣ Тарҷумаи ҳол «Ёд дорам, - мегӯяд
Барномасозӣ
Ахбор
Олами Афсонаҳо
Дунё