Мақолаҳо
Мақолаи навЧАШМАҲО ВА ОБҲОИ ШИФОБАХШИ ТОҶИКИСТОН
Обҳои қабати заминро, ки роҳ ёфта ба рӯйи Замин мебароянд, чашма меноманд. Оби чашмаҳо одӣ, маъданӣ, газдор, талх, шӯр, гарм, буғдор, бӯйдор ва ғайра мешаванд. Оби чашмаҳои одиро аҳолии кишвари мо барои нӯшидан, шустушӯй ва дигар корҳои хоҷагӣ истифода
ДАРЁ, КӮЛ ВА ПИРЯХҲОИ ТОҶИКИСТОН
Дарёҳо. Дарёҳои калонтарини Тоҷикистон Ому, Сир, Панҷ, Вахш, Зарафшон ва ғайра мебошанд. Дарёҳои мо, асосан, аз пирях, барф, борон ва обҳои зеризаминӣ сарчашма мегиранд. Аксари дарёҳо дар фасли баҳор ҳангоми обшавии барф, боронгарии зиёд ва тобистон
РЕЛЕФИ ТОҶИКИСТОН
Сатҳи замин ҳамвор нест. Дар баъзе ҷойҳо ҳамворӣ ва ҷарӣ, дар ҷойи дигар теппа ва кӯҳҳо мавҷуданд. Мо медонем, ки ноҳамвориҳои сатҳи заминро релеф меноманд. Релеф — маҷмӯи ҳама пастию баландии сатҳи Замин мебошад. Ба релеф кӯҳҳо, теппаҳо, водиҳо,
ИҚТИСОДИЁТ ВА ЭКОЛОГИЯ
Садамаи экологӣ. «Киштии боркашони баҳрие, ки дар дохилаш ҳазорҳо тонна нафт дошт, ба садама дучор шуд. Нафт ба баҳр рехт ва дар сатҳи об паҳн шуда, то соҳил омад. Моҳиҳо ва дигар ҷонварҳои обӣ аз нарасидани ҳаво ҳалок шуданд. Парандаҳое, ки дар
НАҚЛИЁТ
Нақлиёт барои аз як ҷой ба ҷойи дигар бурдани одамон ва кашонидани борҳои гуногун хизмат мекунад. Дар замонҳои қадим ба сифати нақлиёт бештар аз аспу ароба, корвони шутур ва дар кишварҳои назди баҳру уқёнусҳо аз киштиҳои бодбондор истифода мебурданд. Бо
БЕХАТАРИИ ИНСОН ДАР ТАБИАТ
Дар байни сайёҳон ва шахсоне, ки ба табиат сафар мекунанд, қоидаҳои бехатарӣ вуҷуд доранд. Дар хотир доред, ки ҳангоми саёҳат эҳтиёткору ботартиб будан ва боодобона рафтор кардан зарур аст. Аксари нохушиҳо ҳангоми саёҳат ба табиат аз бетартибӣ ва
НАҚШИ ИНСОН ДАР БЕҲДОШТИ ВАЗЪИ ЭКОЛОГИИ ТАБИАТИ ЗАМИН
Одам аз рӯзи пайдоишаш дар оғӯши табиат зиндагӣ мекунад, зеро худи ӯ як ҷузъи табиат мебошад. Таъсири одам ба табиат хеле гуногун аст. Одам ҳангоми фаъолияташ табиатро тағйир дода, барои худ манзил, асбоб, либос ва дигар ашёи сунъӣ месозад. Таъсири
АҲАМИЯТИ ҲАЙВОНОТ БАРОИ ИНСОН
Ҳайвонҳоро ба фоидарасон ва зараррасон ҷудо кардан нодуруст аст. Албатта, ҳайвонҳо то андозае метавонанд ба одам зиён оранд. Масалан, баъзе аз онҳо метавонанд киштзорҳоро хароб кунанд, ҳайвонҳои даранда ба ҳайвонҳои хонагӣ ва худи одам ҳамла кунанд,
НАҚШИ НАБОТОТ ДАР ҲАЁТИ ИНСОН
Рустаниҳо барои инсон аҳамияти зиёд доранд. Ҳаёти инсонро бе истифодаи рустниҳо тасаввур кардан душвор аст. Дастархони пурнозу неъмати мо, асосан, аз ҳисоби маҳсулоти рустаниҳо фаровон мебошад. Аз рӯйи истифодаи рустаниҳо ҳамчун озуқа зироатҳои
ИСТИФОДАИ САРВАТҲОИ ТАБИӢ
Инсоният ашёи табииро дар давраҳои таърихӣ ба таври гуногун истифода мебурд. Одамони ибтидоӣ ҳамагӣ ду-се намуди рустанӣ ва якчанд намуди ҳайвонҳоро истеъмол мекарданд. Баъдан онҳо истифодаи хокро ёд гирифта, ба кишту кори зироатҳо шурӯъ намуданд.
ОБ – САРЧАШМАИ ҲАЁТ
Об дар ҳаёти инсон ва дигар мавҷудоти зинда аҳамияти беандоза дорад. Зиёда аз 75 фоизи вазни бадани одамро об ташкил медиҳад. Агар одам 20 фоизи оби баданашро талаф диҳад, ин ба марг оварда мерасонад. Ҳамаи ҷараёнҳое, ки дар бадани одам ба амал меоянд,
НАҚШИ ҲАВО ДАР ҲАЁТИ ОДАМ
Барои нафаскашии одам, ҳайвонот ва дигар мавҷудоти зинда ҳаво зарур аст. Одам бе ҳаво ҳамагӣ якчанд дақиқа зиндагӣ карда метавонад. Барои он ки организми мо дуруст фаъолият кунад, бояд ҳатман бо гази оксиген таъмин шавад. Гази оксигенро мо аз ҳавои
ТАЪСИРИ ИНСОН БА ТАБИАТ
Инсон як ҷузъи ҷудонашавандаи табиат аст. Онҳо ба ҳамдигар алоқаи зич доранд. Шумо ин алоқамандиро дар чӣ мебинед? Тасаввур намоед, ки инсонро аз табиати Замин ҷудо кардем. Оё одам дар танҳоӣ бе табиат зиста метавонад? Албатта, не! Одам бе табиат як
МАНЗАРАҲОИ ДИЛФИРЕБИ ПАРКИ МИЛЛӢ
Бо мақсади ҳифзи муҳити зист ва нигоҳубини ҳайвоноти нодир дар ҳудуди ноҳияи Ванҷ Парки миллӣ таъсис дода шуд, ки муҳити созгор ва зебову дилрабо дорад. Табиати зебову дилоро, кўҳҳои сарбарфалаккашида ва тамошои манзараҳои нотакрораш кайҳо боз диққати
ОБ ВА МУШКИЛОТИ САЙЁРА
Ҷомеаи ҷаҳонӣ дар қарни нав ба мушкилоти зиёде, аз он ҷумла бо проблемаҳои обу иқлим гирифтор шудааст. Асри нав дар баробари рушди техника ҳаводиси зиёдеро ба бор овардааст, ки сокинони сайёраро нигарон сохтааст ва танҳо бо дастҷамъиву муттаҳидӣ метавон
ҲИФЗИ ПИРЯХҲО НОГУЗИР АСТ
Дар Тоҷикистон беш аз 14 ҳазор пиряхи хурду бузург мавҷуд аст, ки масоҳаташон ба 11146 км2 баробар аст ва ин нишондиҳанда 8 дарсади ҳудуди кишварро дар бар мегирад. Дар пиряхҳои Тоҷикистон 456,9 километри мукааб об захира шуда, соле ин пиряхҳо ба дарёҳо
ТАШАККУЛЁБИИ ТАРКИБИ ХИМИЯВИИ ОБҲОИ ЗЕРИЗАМИНӢ ВА ГАРДИШИ ОБ ДАР ТАБИАТ
Аз рӯи тадқиқотҳо муайян карда шудааст, ки тағйирёбии миқдори ҳар гуна моддаҳои дар обҳои зеризаминӣ буда бо таъсири равандҳои (протсессҳои) мураккаби физикавию химиявӣ ба амал меояд. Ин гуна равандҳо чунинанд: 1) ҳалшавии ҷинсҳои кӯҳӣ ва минералҳои
ТАЪСИРИ МАНФИИ ГАРМШАВИИ ИҚЛИМ ВА БОРИШОТИ ҲАВОИ АТМОСФЕРА БА САБЗИШ ВА ИНКИШОФЁБИИ ЗИРОАТҲОИ КИШОВАРЗӢ ВА РОҲҲОИ МУТОБИҚШАВӢ БА РАВАНДИ ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ
Дар тӯли 160 соли охир, шиддатнокии таъсиррасонии ҳарорати гармӣ ба дараҷаи аз ниҳои экологӣ ду маротиба зиёд гашта, баландшавии ҳарорати ҳаво боиси паст шудани ҳосилнокии зироатҳои ғалладонагиҳо, картошка ва сабзавот гардид. Дар натиҷа бо таъсири гармии
ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ ВА ТАЪСИРИ ОН БА ҲАЙВОНОТИ КУРАИ ЗАМИН
Дар мақола дар бораи дар 100 соли охир ба ҳисоби миёна 0,6 дараҷа зиёдшавии иқлими сайёра сухан меравад. Баъд аз 100 соли оянда,яъне 2100 сол иқлими сайёра боз 5,8 дараҷа зиёд мешавад. Дар натиҷа ними дунёзери об мемонад. Бинобар барои пешгирии он,тамоми
Атласи равандҳои экзогениву геологии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Имрӯз, 9 декабр геологҳои Тоҷикистон иди касбӣ Рӯзи геологҳоро ҷашн мегиранд. Бахшида ба ин иди касбӣ мухбири АМИТ «Ховар» Моҳинави Наврӯз бо сардори шуъбаи геологияи Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои геология ва
Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Дунё