Зеҳн

Мақолаҳо

Мақолаи нав
МавзӯъАдабиёт

“ШОҲНОМА” ВА ЗАБОНИ МУОСИРИ ТОҶИКӢ.

Забони форсӣ-дарӣ тайи садсолаҳо дар таърихи таҳаввули худ ба дигаргуниҳои зиёд рӯ ба рӯ шудааст. Бо вуҷуди гирудорҳои сиёсии замон – сари ҳокимият омадани ҳукуматҳои арабӣ, туркӣ-муғулӣ ва дигарон забон аз имтиҳони таърих бо сарбаландӣ гузашта, руҳияи

0
Мақола·Аиъша·2 сол пеш

НАҚЛҲОИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ УЛУҒБЕК МИРЗО

Восифӣ мегўяд: рўзе Муҳаммадамини Мирак, ки садри дарбори султон Муҳаммад буд ба бандихона омада гуфт, ки ҳазрати султон ба мусоҳабати шумо ифтихор менамоянд ва мегўянд, ки: «Аз хулқи некўи он кас умед карда мешавад, ки ҳар пагоҳ баъд аз таом дар ҳузури

0
Мақола·Китобдор·2 сол пеш

РАДИФИ ИН ҚАСИДА ОМАДА ЯКСАР ГУЛИ СЕРОБ

То намояд роҳ, булбулро сўи гулзор гул, Пораҳои ҷомаи худ баст бар ҳар хор гул... Баргҳояш дар талош афтода бар болои ҳам, Резаи зар кард азбас дар чаман исор 3 гул. Дар чаман ҳар сў набошад лолаҳо, к-оташ задаст —Ошёни булбулонро аз сари озор

0
Мақола·Аиъша·2 сол пеш

ЁДДОШТИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ ИМТИҲОН КАРДАНИ АҲЛИ КАМОЛ ӮРО ДАР ИНШОНАВИСӢ ВА ЁФТАНИ МУАММО

Восифӣ дар ин бора мегўяд: ҷамъе аз фозилони Самарқанд дар хонаи хоҷа Амиракои Шоҳӣ2 ба расми меҳмонӣ ҷамъ шудаанд. Дар он маҷлис гуфтугўи муаммо ва иншо ба миён омадааст. Яке аз онҳо гуфтааст ки: «Агар иншонависӣ ва муаммоёбӣ чунон аст, ки аз фалонӣ

0
Мақола·Китобдор·2 сол пеш

ДАР БОРАИ ГУРЕЗОНДАНИ ВОСИФӢ ДУХТАРАКИ АСИРА — МОҲЧУЧУКРО

Восифӣ мегўяд: баъд аз ду рўзи фалокати амир Ёдгор ба пеши амир Шоҳвалӣ рафтам. Дар он ҷо Султонвалӣ (писари Шоҳвалӣ)-ро дидам, ки гиребони худро пора-пора карда ва чунон гириста, ки чашмонаш варамидаанд. Чун фақирро дид, фарёд баровард ва гуфт: —

0
Мақола·Китобдор·2 сол пеш

Воҳидҳои фразеологӣ

Вазифаи муҳимтарини калимаҳои аслии тоҷикии дохили воҳидҳои фразеологӣ аз он иборат аст, ки онҳо ба воҳидҳои фразеологӣ рехтагӣ ва устуворӣ бахшида, хусусияти миллии онҳоро бештар таҷассум менамоянд. Чунин нишонаҳоро дар воҳидҳои фразеологии зайл, ки

0

ЁДДОШТИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ РАССОМ БЕҲЗОД ВА СУРАТИ НАВОӢ

Васифӣ дар ёддошти худ дар муқаддимаи тасвири Мир Алишер мегўяд: подшоҳон ҳамеша ҷамъе аз мусаввирони (рассоми) сеҳрофарин ва наққошони бадоеъоинро дар дарбори худ нигоҳ дошта, назари илтифот ба ҳоли эшон гумоштаанд. Чунки ин тоифаи тарабангез ва ин

0
Мақола·Ахбор·2 сол пеш

ЁДДОШТҲОИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ НАВОӢ ВА ҶОМӢ, КИ АЗ КАСОНИ ДИГАР ШУНИДААСТ

Пеш аз навиштани ин қисми ёддоштҳои Восифӣ ҳамин нуктаро қайд карда гузаштан даркор аст, ки ў ин гуна воқеаҳоро аз Мавлоно Соҳиби Доро, ки хеши худаш буда аз ҳамсўҳбатони доимии Навоӣ аст ва аз Шайх Баҳлул, ки хидматгорм доимии Навоӣ аст ва аз дигар

0
Мақола·Ахбор·2 сол пеш

ЁДДОШТИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ МУАММОӢ ШУДАНИ ХУД ВА РАСИДАНАШ БА ҲУЗУРИ МИР АЛИШЕР

Восифӣ мегўяд: Камина дар синни шонздаҳсолагӣ рўзе бо ҷамъеаз шуаро ва фузало дар бозори Малики Ҳирот сайр мекардем, ки фитнагари пурошӯб Ҳофиз Ҳусайн, ки ўро «Ҳофиз Ҳамза» лақаб дода буданд, ба мо вохўрд. Дар дасти ў китобе буд. Фақир пурсидам ки: Он

0
Мақола·Зеҳн·2 сол пеш

ЗАЙНИДДИН МАҲМУДИ ВОСИФӢ

Зайниддин Маҳмуди Восифии ҳиротӣ яке аз намояндагони адабиёти тоҷик аст, ки дар охирҳои асри XV ва аввалҳои асри XVI дар Хуросон ва Осиёи Миёна зиндагонӣ кардааст. Дар он замоне ки Восифӣ дар вай зиндагонӣ кардааст, аҳволи Эрон, Хуросон ва Осиёи Миёна

0
Мақола·Зеҳн·2 сол пеш

Убайди Зоконӣ

Убайди Зоконӣ яке аз бузургтарин намояндагони адабиёти форсу тоҷики асри XIV—дар масъалаи ҳаҷв ва танқиди бераҳмонаи сохти феодалии асри худ шўҳрати тамом ёфтааст ва бузургии ў низ, пеш аз ҳама, дар ҳамин аст. Убайди Зоконӣ тақрибан дар соли 1270 дар

0
Мақола·Ахбор·2 сол пеш

Садриддин Айнӣ - Мактаби кўҳна - 2

Ман ба мактаб давом мекардам, ҷўшу ғавғои мактаб ҳам давом мекард. Ман дар миёнаи чанд ҳафта дар даруни ҳамон қадар шўру ғавғо бошад ҳам, номҳои ҳарфҳои алифбои арабро азбар кардам. Ба ман гоҳо халифа ва гоҳо худи мактабдор сабақ медод. Баъд аз ин дарси

0

Садриддин Айнӣ - Мактаби кўҳна

Ман бояд шашсола шуда бошам, ки маро падарам ба мактаби пеши масҷиди қишлоқ бурда монд, модарам мегуфт: — Туро дар вақти 4-сола, 4-моҳа, 4-ҳафта ва 4-рӯза буданат бо лаълӣ ва дастурхон ба мактаб фиристода сабақ сар кунонда монда будем. Аммо ту он вақтҳо

0
Мақола·Китобдор·2 сол пеш

Калимаҳои сермаъно, маҳдудмаъно

Маънои аслӣ он аст, ки калима ашёро бе иштироки маъноҳои дигар ифода мекунад: об, кўҳ, хок, дарахт ғ. Қисме аз калимаҳои забон як маъноро ифода мекунанд, онҳоро калимаҳои якмаъно ва ё моносемия меноманд. Моносемия калимаи юнонӣ буда, аз моно-як ва семия

0
Мақола·Зеҳн·2 сол пеш

Меъёри забони адабӣ. Забони адабӣ ва лаҳҷа

Ҳар забон умуман ва ҳам забони адабӣ меъёри муайяни баёни фикр дорад. Меъёри забони адабӣ ба тарзи мудохилаи фаъолона аз тарафи табақаҳои бомаърифати ҷомеа (аҳли қалам) ва муассисаҳои давлатӣ барқарор мегардад ва таҳти назорат қарор мегирад. Меъёри

0
Мақола·Китобдор·2 сол пеш

Чӣ гуна китоб хонем, то онро фаромӯш накунем?

Эҳтимол барои шумо ҳам бисёр пеш омада бошад ҳолатҳое, ки ба суроғи китобҳои қаблан хондаатон меравед, ё ба баҳонае ёдашон меафтед, аммо мебинед тақрибан ҳеҷ чизе аз онҳо дар ёдатон намондааст. Шояд ҳофизаи шумо беҳтар бошад, вале эҳтимолан ба ҳолате, ки

0

Садриддин Айнӣ

(1878–1954) АЗ ТАЪРИХИ РӮЗГОР… Бояд гуфт, ки рӯзгори воқеии С. Айнӣ пас аз пирӯзии Инқилоби халқии Бухоро (2 сентябри соли 1920) то имрӯз барои алоқамандони адабиёти бадеӣ чандон равшан нест. Матлабҳое, ки дар бораи ин бахши сарнавишти ӯ ба қалам

0
Мақола·Зеҳн·2 сол пеш

Ҳаётам хушку холӣ буд. Он аз паҳлӯи ман гузашту рафт

Писаракро Питер меномиданд. Вайро ҳам дар хона ва ҳам дар мактаб дӯст медоштанд. Питер ҳамеша чизеро интизор буд ва фикру хаёлаш банди чизе буд. Дар мактаб, дар дарсҳо дар бораи таътили тобистона фикр мекард. Дар таътили тобистона дар бораи ҷашни Соли

0
Мақола·Ахбор·2 сол пеш

Фирдавсӣ ва ойини ҷавонмардӣ.

Муаллиф: Зуҳуров АБДУХОЛИҚ. Ҳаким Абулқосим Мансур бинни Ҳасан Фирдавсии Тӯсӣ шоири бузурги ҳамосасаро буда, яке аз шоирони машҳури ҷаҳону ситораи дурахшони осмони адаби форсӣ мебошад. Соли 934 дар деҳи Божи ноҳияи Табарони Тӯс, яъне ҳамон ҷо ки имрӯз

0