ФУТУ ФАННИ КОСАГАРӢ

Кӯзагаре буд, ки кӯзаю косаҳои луобӣ месохт ва муштариёни зиёде дошт. Ӯ шогирди боҳушу заранге дошт. Азбаски кӯзагар шогирдашро бисёр дӯст медошт, дар омӯзонидани нозукиҳои ҳунари худ ба ӯ кӯтоҳӣ намекард.

Чанд сол гузашт. Шогирд тамоми корҳои кӯзагариву косагариро омӯхт ва пеши худ андешид, ки акнун метавонад коргоҳи мустақиле боз кунад.

Аз ин рӯ, баҳонае ёфта, ба устодаш гуфт:

— Музди ман кам аст.

Кӯзагар музди ӯро андаке зиёд кард, вале шогирд боз ҳам розӣ нашуд ва пас аз чанд рӯз гуфт:

— Ман бо ин музд дигар кор карда наметавонам.

Кӯзагар пурсид:

— Оё дар ин шаҳр касеро мешиносӣ, ки аз ман бештар ба ту музд диҳад?

Шогирд ҷавоб дод:

— Не, намешиносам, вале худам метавонам коргоҳи кӯзагарӣ боз кунам.

Кӯзагар гуфт:

— Бисёр хуб, вале бидон, ки ман заҳмати зиёде кашидам, то ин ҳунарро ба ту омӯзондам. Инсоф нест, ки акнун маро танҳо бигузорӣ.

Шогирд гуфт:

— Дуруст аст, вале ман дигар намехоҳам дар ин ҷо кор кунам.

Кӯзагар гуфт:

— Бисёр хуб, пас шаш моҳи дигар бо ман кор кун, то шогирди дигаре пайдо карда, ба ҷоят омода созам.

Шогирд ҷавоб дод:

— Не! Ҳарфи мард яктост!

Бо ҳамин аз устодаш ҷудо шуд ва коргоҳи мустақили кӯзагарӣ боз кард. Ӯ миқдоре кӯзаю косаҳои луобӣ сохт, то бо устодаш рақобат кунад ва бозори ӯро аз худ намояд.

Аммо ҳар чӣ месохт, медид, ки косаҳояш берангу беҷило мебароянд ва ба косаҳои сохтаи устодаш монанд нестанд.

Ҳар қадар андеша мекард, дар кори худ ҳеҷ иштибоҳе намеёфт. Ба назараш ҳама чизро дуруст анҷом медод, вале косаҳо он гуна ки мехост, намебаромаданд.

Пас аз андешаи зиёд фаҳмид, ки гӯё як нозукии ҳунарро аз устодаш наомӯхтааст.

Ниҳоят, яке аз косаҳои сохтаашро ба даст гирифта, назди устод рафт ва гуфт:

— Эй устоди азиз! Росташро гӯям, ман мехостам бо ту рақобат кунам, вале ҳар қадар кӯшиш кардам, косаҳоям беҳтар аз ин нашуданд. Оё метавонӣ бигӯӣ, ки сабаб чист?

Кӯзагар пурсид:

— Хокро аз кадом маъдан овардӣ?

Шогирд ҷавоб дод:

— Аз фалон маъдан.

Устод гуфт:

— Дуруст аст. Гилро чӣ гуна хамир кардӣ?

Шогирд тарзи омода кардани гилро фаҳмонд.

Устод гуфт:

— Ин ҳам дуруст аст. Луоби шишаро чӣ гуна тайёр кардӣ?

Шогирд тарзи тайёр кардани онро низ шарҳ дод.

Устод гуфт:

— Дуруст аст. Оташи кӯраро чӣ гуна афрӯхтӣ?

Шогирд ҷавоб дод:

— Ҳамон тавре ки ту меафрӯхтӣ.

Устод гуфт:

— Бисёр хуб. Ту маро дар вақти зарурат танҳо гузоштӣ ва диламро шикастӣ. Аммо ман аз ту шикоят надорам, зеро ҳар шогирде рӯзе бояд устод шавад. Бо вуҷуди ин, агар боз як соли дигар назди ман кор кунӣ, сирри ин ҳунарро меомӯзӣ.

Шогирд розӣ шуд ва ба коргоҳи устод баргашт.

Ӯ як соли дигар кор кард, вале дид, ки тамоми корҳо мисли пештара анҷом меёбанд ва ҳеҷ чизи наве ба назар намерасад.

Як сол сипарӣ шуд. Шогирд назди устод рафта, ваъдаи ӯро ба ёдаш овард.

Устод гуфт:

— Акнун, ки шогирди хубу вафодоре шудӣ, биё, сирри корро ба ту омӯзонам.

Устод назди кӯра рафт ва ба шогирдаш гуфт:

— Косаҳоро биёр, то онҳоро ба кӯра гузорам. Чашмонатро хуб боз кун ва бодиққат нигоҳ кун, то футу фанни корро биомӯзӣ.

Устод косаҳоро аз дасти шогирд гирифт. Ҳангоме ки мехост онҳоро ба даруни кӯра гузорад, чанд бор ба рӯяшон сахт пуф кард. Сипас гарду ғубореро, ки аз косаҳо баланд шуд, ба шогирдаш нишон дода, гуфт:

— Тамоми сирри кор дар ҳамин пуф кардан аст! Ту ин корро намекардӣ.

Шогирд бо тааҷҷуб гуфт:

— Не, ман пуф намекардам. Вале ин кор ба рангу ҷилои луоб чӣ рабте дорад?

Устод ҷавоб дод:

— Рабташ дар он аст, ки ин косаҳо пас аз сохта шудан чанд рӯз дар коргоҳ мемонанд ва дар ин муддат гарду ғубор ба рӯяшон менишинад. Агар пеш аз гузоштан ба кӯра чанд бор ба онҳо пуф кунем, гарду ғуборашон пок мешавад. Дар натиҷа, пас аз пухтан ранги луоб равшану шаффоф мегардад ва косаҳо ҷилои зебо пайдо мекунанд.

Сипас устод гуфт:

— Акнун бирав ва коргоҳи худро обод кун!

---

Шарҳи калимаҳо

Фут — пуф; ҳавое, ки аз даҳон берун мекунанд, масалан, барои афрӯхтани оташ ё хомӯш кардани шамъ.

Фути косагарӣ — амали пуф кардан ба зарфҳои сафолӣ барои пок намудани гарду ғубори онҳо пеш аз гузоштан ба кӯра.

Футу фанни косагарӣ — ибораест, ки ҳам ба амали пуф кардан ва ҳам ба сирру нозукиҳои ҳунари косагарӣ ишора мекунад.

Заранг — боҳуш, зирак, тезфаҳм.

Луоб — моддаи махсусе, ки ба рӯи зарфҳои сафолӣ мемоланд, то баъди пухтан сатҳи онҳо ҳамвору ҷилодор гардад.

Панди ҳикоя

Ҳар ҳунар нозукиҳое дорад, ки танҳо бо таҷриба, сабру таҳаммул ва роҳнамоии устод омӯхта мешаванд. Донистани корҳои асосӣ ҳанӯз маънои аз худ кардани тамоми сирру асрори касбро надорад.

Ҳамчунин, инсон набояд заҳмату меҳрубонии устодашро фаромӯш кунад. Истиқлолият ва пешрафти шогирд кори нек аст, аммо бояд бо эҳтиром, инсоф ва қадршиносӣ ҳамроҳ бошад.

Хулоса: Ҳунар омӯхтан танҳо донистани тарзи иҷрои кор нест, балки аз худ кардани нозукиҳои он низ ҳаст. Гоҳе як амали бисёр хурд метавонад натиҷаи тамоми заҳматро дигаргун созад.