ШИРИНИИ АСАЛ ВА ҒАФЛАТ АЗ МАРГ

Рӯзе сорбоне аз тарси шутури масту хашмгин гурехт. Шутур аз паси ӯ давид ва ҳар лаҳза наздиктар мешуд.

Мард ҳар қадар давид, ҷойи амне барои паноҳ бурдан наёфт. Ногоҳ дар пеши роҳаш чоҳи чуқуреро дид. Чун роҳи дигаре надошт, худро ба даруни чоҳ овехт ва бо ду даст ба ду шохаи дарахте, ки дар канори чоҳ рӯида буд, часпид. Пойҳояш низ бар ҷойе қарор гирифтанд.

Вақте андаке ором шуд ва ба худ омад, ба зери пойҳояш нигарист. Ногоҳ дид, ки ҳар ду пояш бар сари чаҳор мор қарор гирифтаанд. Морҳо сарҳои худро аз сӯрохиҳояшон берун оварда буданд ва ҳар лаҳза мумкин буд ӯро бигазанд.

Мард бо тарсу ҳарос ба қаъри чоҳ нигарист. Дар он ҷо аждаҳои даҳшатнокеро дид, ки даҳонашро боз карда, мунтазири афтодани ӯ буд.

Аз дидани аждаҳо сахт ба ваҳшат афтод ва сар ба боло бардошт. Ин дафъа ду мушро дид: яке сиёҳ ва дигаре сафед. Ҳар ду муш бо суръат шохаҳои дарахтеро, ки ӯ ба онҳо овезон буд, меҷавиданд.

Мард ҳар лаҳза бештар ба тарсу ҳарос меафтод. Аз як тараф, шутури хашмгин дар болои чоҳ буд; аз тарафи дигар, чаҳор мор дар зери пойҳояш қарор доштанд. Дар қаъри чоҳ аждаҳои даҳшатнок мунтазири ӯ буд ва мушҳои сиёҳу сафед низ шохаҳои дарахтро пайваста меҷавиданд.

Дар чунин вазъи даҳшатнок мард ба атроф нигарист, то шояд роҳи наҷоте пайдо кунад.

Ногоҳ чашмаш ба кандуи асале афтод, ки дар наздикии ӯ буд. Даруни канду миқдоре асал мавҷуд буд.

Мард лабонашро ба канду наздик кард ва андаке аз асал чашид. Ширинии асал ба ӯ чунон хуш омад, ки боз ба хӯрдани он машғул шуд.

Оҳиста-оҳиста лаззати асал тамоми фикру ҳуши ӯро ба худ ҷалб кард. Дигар на аз шутури хашмгин ёд мекард, на аз чаҳор море, ки зери пойҳояш буданд, ва на аз аждаҳое, ки дар қаъри чоҳ даҳон кушода буд.

Ҳатто мушҳои сиёҳу сафедро низ фаромӯш кард, ки пайваста шохаҳои дарахтро меҷавиданд.

Мард чунон саргарми ширинии асал шуд, ки дигар ба хатари бузурги атрофаш аҳамият намедод.

Ниҳоят, мушҳо шохаҳои дарахтро пурра ҷавида, буриданд. Мард ногаҳон такягоҳи худро аз даст дод ва ба қаъри чоҳ, рост ба даҳони аждаҳо афтод.

---

Таъбир ва маънои ҳикоят

Бидон, ки ин ҳикоят танҳо саргузашти як сорбон нест, балки рамзе аз зиндагии инсон дар ин ҷаҳон аст.

Чоҳ рамзи дунёст, ки дар он ранҷу мусибат, тарсу нигаронӣ ва хатарҳои гуногун вуҷуд доранд.

Мушҳои сиёҳу сафед рамзи шабу рӯзанд. Онҳо пайваста дар гузаранд ва бо гузаштани ҳар шабу рӯз аз умри инсон кам мешавад.

Шохаҳои дарахт рамзи умри инсонанд. Чунон ки мушҳо шохаҳоро оҳиста-оҳиста меҷаванд, гузашти шабу рӯз низ умри инсонро кӯтоҳтар мекунад.

Чаҳор мор рамзи чаҳор унсури вуҷуди инсонанд, ки дар тасаввуроти тиббӣ ва фалсафии қадим асоси ҷисми инсон шумурда мешуданд. Мувофиқи он тасаввурот, агар мувозинати ин унсурҳо вайрон гардад, саломатӣ ба хатар меафтад ва ҳатто мумкин аст инсон ба марг дучор шавад.

Асал рамзи лаззату хушиҳои гузарои дунёст. Ин лаззатҳо агар инсонро аз ҳад зиёд ба худ машғул созанд, метавонанд ӯро аз гузашти умр, анҷоми корҳои нек ва омодагӣ ба охират ғофил гардонанд.

Аждаҳои қаъри чоҳ рамзи марг аст, ки оқибат ҳар инсоне бо он рӯ ба рӯ мешавад ва ҳеҷ кас наметавонад аз он барои ҳамеша раҳоӣ ёбад.

Панди ҳикоят

Инсон дар зиндагӣ бисёр вақт чунон саргарми лаззату хушиҳои дунё мешавад, ки гузаштани умрро эҳсос намекунад.

Ҳар рӯз, ки мегузарад, аз фурсати зиндагии ӯ кам мешавад. Аммо инсон гоҳе тамоми фикру зикри худро ба сарват, роҳат ва хушиҳои зудгузар мебахшад ва фаромӯш мекунад, ки зиндагӣ поён дорад.

Ин ҳикоят моро ба тарки неъматҳои зиндагӣ даъват намекунад, балки ҳушдор медиҳад, ки лаззатҳои муваққатӣ набояд моро аз мақсади зиндагӣ, корҳои нек ва масъулиятҳои худ ғофил созанд.

Пас, эй инсон, умри худро ғанимат бишумор, зеро шабу рӯз пайваста мегузаранд ва фурсати зиндагӣ дигар барнамегардад.

Шарҳи вожаҳо

• Сорбон — шутурбон, касе, ки шутуронро нигоҳубин ё роҳнамоӣ мекунад.

• Шутури маст — шутуре, ки дар ҳолати ҳаяҷон ва хашм қарор дорад.

• Қаъри чоҳ — таг ё қисми поёнии чоҳ.

• Аждаҳои саҳмнок — аждаҳои бисёр даҳшатнок.

• Канду — ҷойи ҷамъ шудани асал ва зиндагии занбӯрон.

• Ҷавидан — хоидан ва бо дандон майда кардан.

• Фонӣ — гузаранда, нопойдор.

• Ғофил шудан — аз ёд бурдан ё ба чизе диққат надодан.

• Ансори чаҳоргона — дар фалсафаи қадим об, оташ, ҳаво ва хок, ки онҳоро асоси олами моддӣ медонистанд.