Низом ва меъёр дар Коинот

Яке аз хушктарин ва беобу гиёҳтарин минтақаҳои ҷаҳон биёбони Саҳрои Кабир аст.

Аммо ин биёбон бо ҷангалҳои Амазонка, ки дар қитъаи дигар — Амрикои Ҷанубӣ ҷойгиранд, чӣ робита дорад?

Чӣ гуна мумкин аст миёни ин ду минтақа алоқае вуҷуд дошта бошад?

Яке аз онҳо аз сербориштарин минтақаҳои ҷаҳон аст, дигаре аз хушктарин минтақаҳо.

Аммо миёни ин ду минтақа робитаи бисёр аҷибе вуҷуд дорад.

Ҳоло мехоҳам қиссаи ин робитаро ба шумо нақл кунам, бародарони азиз.

Аввал ба биёбони Саҳрои Кабир назар мекунем. Биёед бубинем, ки ин чӣ гуна макон аст.

Он минтақаи паҳноваре, ки аз як канор то канори дигар бо ранги қаҳваранг дида мешавад, биёбони Саҳрои Кабир аст.

Акнун каме наздиктар назар мекунем.

Баъд ба ҷангалҳои Амазонка меравем. Бубинед, бародарон, мо ба қитъаи дигар — Амрикои Ҷанубӣ рафтем.

Ин ҷо саросар сабзу хуррам аст.

Акнун савол ин аст: ин ду минтақа бо ҳам чӣ алоқа доранд?

Ҷангалҳои Амазонка як мушкилӣ доранд.

Он чӣ мушкилӣ аст?

Онҳо ба моддаҳои маъданӣ ниёз доранд.

Дар ин минтақа боришот чунон зиёд аст, ки моддаҳои маъдании хок шуста мешаванд ва дар он ба қадри кофӣ боқӣ намемонанд.

Аз ин рӯ, ҷангалҳои Амазонка бояд моддаҳои маъдании заруриро аз ягон роҳи дигар ба даст оранд.

Ҳамзамон, азбаски наботот дар он ҷо хеле зич аст, растаниҳо моддаҳои маъдании мавҷударо низ аз хок ҷаббида мегиранд.

Яъне ҷангалҳои Амазонка ба моддаҳои маъданӣ эҳтиёҷи ҷиддӣ доранд.

Пас чӣ бояд кард?

Дар ҷаҳон минтақаи дигаре ҳаст, ки аз моддаҳои маъданӣ бой аст.

Он биёбони Саҳрои Кабир мебошад.

Дар ин ҷо азбаски наботот хеле кам аст, растаниҳое, ки моддаҳои маъданиро аз хок ҷаббида гиранд, қариб вуҷуд надоранд.

Ҳамчунин, боришот он қадар кам аст, ки дар баъзе ҷойҳо ҳатто даҳ сол борон намеборад.

Бинобар ин, дар ин биёбон моддаҳои маъданӣ фаровонанд.

Аммо миёни Саҳрои Кабир ва Амазонка ҳазорҳо километр масофа вуҷуд дорад.

Акнун бояд ин моддаҳои маъданӣ бо ягон роҳ ба ҷангалҳои Амазонка бирасанд, то ин ҷангалҳо, ки онҳоро захираи бузурги оксигени Замин меномем, ҳамчунон сабзу хуррам боқӣ монанд.

Медонед ин чӣ гуна сурат мегирад?

Дар биёбони Саҳрои Кабир бодҳои сахт мевазанд.

Тасаввур кунед, ки абрҳои азими чангу ғубор, ки ба андозаи кӯҳҳо бузурганд, ба осмон мебароянд.

Бод ба вазидан оғоз мекунад.

Гардҳои биёбонӣ, ки аз моддаҳои маъданӣ бой ҳастанд, ба баландии ҳазорҳо метр мебароянд.

Мақсади сафари онҳо куҷост?

Ҷангалҳои Амазонка!

Ин моддаҳои маъданӣ тавассути бод аз болои уқёнус гузашта, ба Амрикои Ҷанубӣ мерасанд ва бар ҷангалҳои Амазонка фурӯ менишинанд.

Ҳамин тавр, эҳтиёҷи ҷангалҳо ба моддаҳои маъданӣ бароварда мешавад ва онҳо боз ҳам сабзу хуррамтар мегарданд.

Акнун рақамеро мешунавед, ки шояд шуморо ба ҳайрат оварад.

Ҳар сол 80 миллион тонна чангу ғубори биёбонӣ ба ҳаво бармехезад ва пас аз тай кардани ҳазорҳо километр ба ҷангалҳои Амазонка мерасад.

Акнун каме андеша кунед.

Магар биёбони Саҳрои Кабир медонад, ки ҷангалҳои Амазонка ба кӯмаки он ниёз доранд?

Магар дарахтони Амазонка медонанд, ки чунин эҳтисҷ доранд ва бояд аз ҳазорҳо километр дуртар кӯмак дарёфт кунанд?

Боде, ки ин интиқолро анҷом медиҳад, аз ҳеҷ яке аз инҳо хабар надорад.

Пас оё ин ҳодиса ба таври бисёр равшан нишон намедиҳад, ки Коинот Соҳибе дорад, ки барои он низом ва меъёр муқаррар кардааст ва тамоми ҳастиро идора мекунад?

Албатта, ин танҳо як мисол аст.

Дар рӯйи Замин унсурҳои бисёре мавҷуданд, ки бо ҳам робитаи зич доранд: борон, бод, абрҳо, фишори ҳаво ва омилҳои бешумори дигар.

Ҳамаи онҳо ба таври ҳамоҳанг ва бо як низоми муайян амал мекунанд.

Ҳангоме ки инсон ба ин ҳамоҳангӣ менигарад, гӯё чорае ҷуз ин надорад, ки бигӯяд:

Ҳамаи ин мавҷудот таҳти идораи як Мудаббир, яъне Худованди Мутаъол, қарор доранд ва мувофиқи фармони Ӯ амал мекунанд.

Интизом ва мизон дар Коинот чӣ маъно доранд?

Интизом — яъне тартиб, низом ва ҳамоҳангӣ.

Мизон — яъне андоза, меъёр ва мувозинат.

Масалан, як грамм, се грамм ё панҷ грамм — ҳамаи инҳо ба андоза ишора мекунанд.

Мо имрӯз барои шарҳи ин ду мафҳум чанд мисол меорем.

Мисолҳое, ки мисли робитаи биёбони Саҳрои Кабир ва ҷангалҳои Амазонка ҳайратовар ҳастанд.

Масалан, шабонгоҳ ба осмон нигоҳ мекунед.

Моҳро мебинед, ки дар шаби чордаҳум бо тамоми равшанӣ медурахшад.

Моҳи пурраро тамошо карда, мегӯед:

— Чӣ қадар зебост!

Аммо ҳикмати офариниши Моҳ чист?

Моҳ дар ин низоми бузурги Коинот чӣ нақше дорад?

Пеш аз ҳама, Моҳ ҷирми бисёр зебои осмонист, ки тамошои он ба рӯҳи инсон лаззат мебахшад.

Моҳ на танҳо манзараи зебо дорад, балки вазифаи тақвимро низ иҷро мекунад.

Хусусан дар замонҳои қадим мардум аз шаклҳои гуногуни Моҳ барои муайян кардани рӯзҳои моҳ истифода мекарданд.

Ҳангоме ки Моҳ ба шакли ҳилол пайдо мешавад ё ба моҳи пурра табдил меёбад, ҳар яке аз ин ҳолатҳо ба рӯзҳои муайяни тақвим мувофиқат мекунанд.

Масалан, вақте мегӯем:

— Мисли моҳи чордаҳум медурахшӣ!

Манзури мо моҳи пурра аст.

Яъне Худованд чизеро чунон зебо офаридааст, ки гӯё барои тамоми инсоният як тақвим сохтааст.

Аммо онро на дар хонаҳо, балки дар осмон овехтааст!

Онро дар баландие қарор додааст, ки ҳама метавонанд бубинанд.

Ба Моҳ нигоҳ мекунӣ ва мефаҳмӣ, ки имрӯз рӯзи дуюм, сеюм ё панҷуми моҳи қамарӣ аст.

Ба ин тартиб, Моҳ вазифаи тақвимро иҷро мекунад.

Чӣ қадар зебо ва ҳайратовар аст!

Ҳамзамон, Моҳ монанди чароғи шабона аст.

Ин хусусияти он низ ба ман бисёр писанд аст.

Зеро Офтоб ғуруб кардааст ва шаб фаро расидааст.

Инсон шабона ба чӣ ниёз дорад?

Ба истироҳат ва хоб.

Моҳ бошад, мисли чароғи шабона нури мулоиму оромбахш медиҳад.

Аммо агар бипурсед, ки муҳимтарин хусусияти Моҳ аз ҷиҳати низом ва мувозинат чист, ман мегӯям:

Масофаи байни Замин ва Моҳ.

Оё ин масофа тасодуфӣ аст?

Оё Моҳ ба таври худсарона дар ягон масофа ҷой гирифтааст?

Не, Моҳ дар масофаи бисёр дақиқ ва ҳисобшуда қарор дода шудааст.

Агар Моҳ ба Замин каме наздиктар мебуд, чӣ мешуд?

Медонед, ки яке аз сабабҳои мадду ҷазри баҳрҳо қувваи ҷозибаи Моҳ аст.

Агар Моҳ наздиктар мешуд, мадду ҷазр шадидтар мегардид.

Мавҷҳо ба баландии кӯҳҳо мерасиданд, оби баҳрҳо боло мерафт ва гӯс мавҷҳое ба баландии биноҳои осмонбӯс пайдо мешуданд.

Ҳама ҷо зери об мемонд ва зиндагӣ дар хушкӣ ғайриимкон мегардид.

Бубинед, дар ин ҷо низ меъёр ва низом вуҷуд дорад.

Агар Моҳро аз Замин дуртар ҷой диҳем, мадду ҷазри обҳо сусттар мешавад.

Ин чӣ маъно дорад?

Чунин тағйир метавонад боиси халалдор шудани низоми экосистема ва ҳаёти ҳайвонот гардад.

Пас мавзӯи мо чӣ буд?

Низом ва меъёр!

Моҳ ба таври тасодуфӣ дар фазо ҷой нагирифтааст.

Дар ин бора ояти Қуръон низ вуҷуд дорад.

Худованд дар сураи Анъом, ояти 96 мефармояд:

«Ӯ шикофандаи субҳ аз торикист. Шабро барои оромиш ва Офтобу Моҳро барои ҳисобу андоза қарор додааст».

Яъне Парвардигори мо дар Қуръони Карим низ ба мо хабар додааст, ки Офтоб ва Моҳ чунин вазифа доранд.

Акнун биёед ба мисоли дигар назар кунем.

Шумо донаҳои барфро дидаед.

Донаҳои барф шаклҳои гуногун доранд ва дар онҳо симметрия ва ҳамоҳангии аҷибе дида мешавад.

Ҳангоме ки молекулаҳои об ях мебанданд, шаклҳои зебои геометрӣ ба вуҷуд меоянд.

Вақте ба онҳо нигоҳ мекунед, мегӯед:

— Чӣ қадар ҳунармандона, чӣ қадар муназзам ва чӣ қадар дақиқ офарида шудаанд!

Тасаввур кунед, ки дар тамоми ҷаҳон донаҳои бешумори барф меборанд.

Онҳо шаклҳои гуногун доранд, аммо дар сохтори ҳар кадоми онҳо тартиби муайяне дида мешавад.

Бигзор фарз кунем, ки ақли мо ин ҳодисаро пурра дарк намекунад.

Шояд касе гӯяд:

— Эй бародар, магар ту ҳамаи донаҳои барфро дидаӣ, ки чунин сухан мегӯӣ?

Хуб, пас ба нӯги ангуштони худ нигоҳ кун.

Нақши ангуштони ҳар яки мо аз дигарон фарқ мекунад.

Ҳатто хусусиятҳои чашм ва нақшҳои кафи даст низ барои шинохтани шахс истифода мешаванд.

Имрӯз дар низомҳои амниятӣ аз ҳамин хусусиятҳо истифода мебаранд.

Ангушти худро ба дастгоҳ мегузорӣ ё кафи дастатро месанҷонӣ.

Чаро?

Зеро ин аломатҳо барои муайян кардани ҳувияти шахсии ту истифода мешаванд.

Акнун, вақте ҳамаи инҳоро мебинӣ, оё метавонӣ бигӯӣ, ки дар Коинот ҳеҷ гуна низом вуҷуд надорад?

Ба назари сухангӯ, не!

Агар низом вуҷуд дошта бошад, пас низомгузоре низ вуҷуд дорад.

Агар андоза вуҷуд дошта бошад, пас андозагузоре ҳам ҳаст.

Агар Коинот комилан бетартиб мебуд, агар дар ҳеҷ чиз андоза ва қонуни муайяне вуҷуд намедошт, шояд баъзеҳо мегуфтанд:

— Эй бародар, ҳамаи ин метавонад тасодуфан ба вуҷуд омада бошад. Бубинед, маълум нест Офтоб кай тулӯъ мекунад, Моҳ кай мебарояд ва ҳеҷ чиз қонуни устувор надорад.

Аммо масъала аҷибтар аз ин аст.

Тасаввур кунед, ки дар рӯйи як матои рассомӣ сурати зебои парандае кашида шудааст.

Оё чунин расм метавонад худ ба худ, тасодуфан пайдо шавад?

Ба гуфтаи сухангӯ, ҳатто шахсони бехудо низ қабул мекунанд, ки чунин расм тасодуфан ба вуҷуд намеояд.

Аммо вақте ба худи паранда назар мекунем, масъала боз ҳам аҷибтар мешавад.

Паранда мавҷуди зинда аст.

Чашм дорад, узвҳои гуногун дорад, бол дорад ва сохтори бадани он барои парвоз мувофиқ аст.

Ҳама чиз дар он аҷиб ба назар мерасад.

Агар ҳатто сурати як паранда худ ба худ пайдо нашавад, пас чӣ гуна худи паранда метавонад тасодуфан ба вуҷуд ояд?

Аммо баъзеҳо мегӯянд:

— Бале, худи паранда метавонад ба вуҷуд ояд!

Мо воқеан дар ҷаҳони аҷибе зиндагӣ мекунем!

Як омӯзгор нақл мекард:

— Ман барои кӯдакон, эҳтимол хонандагони синфҳои ибтидоӣ, чунин мисол меорам.

Аз онҳо мепурсам:

— Бачаҳо, ин рангҳоро мебинед?

Онҳо ҷавоб медиҳанд:

— Бале, устод!

Баъд мегӯям:

— Агар ман ин рангҳоро ба даст гирам, онҳоро омехта кунам ва ба девор пошам, оё мумкин аст чунин расми зебое ба вуҷуд ояд?

Дар расм дарахтон, гулҳо, сабзаҳо, ҳайвонот ва одамон тасвир шудаанд.

Ман мепурсам:

— Оё чунин расм метавонад тасодуфан пайдо шавад?

Ҳамаи кӯдакон якҷо ҷавоб медиҳанд:

— Не, устод! Чунин чиз имкон надорад!

Ин мисоли бисёр хуб аст, аммо ҳанӯз нопурра мебошад.

Расме, ки пайдо мешавад, бояд зинда бошад!

Яъне одамону ҳайвоноти дохили расм бояд ҳаракат кунанд, зинда бошанд ва шуъуру идрок дошта бошанд.

Растаниҳои он низ бояд зинда бошанд.

Чаро?

Зеро Коиноте, ки Худованд офаридааст ва баъзеҳо пайдоиши онро ба тасодуф нисбат медиҳанд, пур аз мавҷудоти зинда аст.

Пас он расм низ бояд зинда бошад, вале дасте, ки рангҳоро мепошад, бояд беҷон бошад.

Чаро?

Зеро шумо мегӯед, ки ҳаёт бе Офаридгор, ба таври тасодуфӣ ба вуҷуд омадааст.

Дар ин сурат, бояд аз ибтидо мавҷуди зиндае набошад, ки ин равандро оғоз карда бошад.

Бубин, ҳатто ҳамин миз ҳам худ ба худ ба вуҷуд намеояд!

Ба назари сухангӯ, вақте масъалаи пайдоиши ҳаётро баррасӣ мекунем, эҳтимоли тасодуф комилан аз байн меравад.

Ӯ мепурсад:

— Ҳаёт чӣ гуна ба вуҷуд омадааст?

Акнун бубинед, мо чанд мисол овардем: ҷангалҳои Амазонка, биёбони Саҳрои Кабир, нақши ангуштон, чашми инсон ва донаҳои барф.

Мо метавонем ба ҷойи ин чанд мисол миллионҳо мисоли дигар биёрем.

Ҳодисае, ки дар ҷангалҳои Амазонка рух медиҳад, ягона намунаи чунин низом дар ҷаҳон нест.

Миллионҳо падидаи дигар низ аз мавҷудияти тартибу ҳамоҳангӣ шаҳодат медиҳанд.

Ҳуҷайраҳо, атомҳо, ҷаҳони бузург ва ҷаҳони зарраҳои хурд — ҳамаи инҳо мисолҳои дигар мебошанд.

Аммо ҳоло ба ҳамаи онҳо намепардозем.

Мехоҳам боз чанд мисоли ҷолиберо, ки ба ман бисёр писанданд, бо шумо нақл кунам.

Акнун биёбонҳоро тасаввур кунед.

Ба донаҳои реги биёбонҳо назар андозед.

Масалан, Саҳрои Кабирро пеши назар оред. Биёбоне, ки чунон паҳновар аст, ки гӯё як қитъаи томро фаро гирифта бошад.

Дар он ҷо донаҳои бешумори рег мавҷуданд.

Ба фикри шумо, шумораи кадоме бештар аст: донаҳои реги биёбонҳои Замин ё ситораҳое, ки дар фазои Коинот вуҷуд доранд?

Одатан, вақте ман ин саволро аз мардум мепурсам, онҳо эҳсос мекунанд, ки дар паси он як нуктаи аҷибе ҳаст.

Бинобар ин, ҷавоб медиҳанд:

— Бародар, албатта, ситораҳо зиёдтаранд!

Ва онҳо ҷавоби дуруст медиҳанд.

Воқеан, ман ин ҳақиқатро дар зеҳни худ пурра тасаввур карда наметавонам.

Фикр кунед, ки шумораи ситораҳои Коинот аз шумораи тамоми донаҳои реги биёбонҳо ва соҳилҳои Замин ҳам бештар аст!

Ин чӣ гуна имкон дорад?

Ақли ман аз дарки он оҷиз мемонад.

Аммо ситораро як чизи одӣ гумон накунед, бародарон!

Масалан, Офтоб як ситора аст.

Дар дохили он чӣ гуна равандҳои бузурге ҷараён доранд?

Энергияи азим ҳосил мешавад ва ин раванд муддати бисёр тӯлонӣ идома меёбад.

Чӣ фаъолияти ҳайратоваре дар дохили он сурат мегирад!

Офтоб нисбат ба мо дар масофаи муайян ҷойгир аст.

Он набояд аз ҳад зиёд наздик ва ё аз ҳад зиёд дур бошад.

Ҳарорат ва рӯшноии онро тасаввур кунед.

Субҳ аз хоб бедор мешавед.

Ба берун менигаред ва мегӯед:

— Субҳоналлоҳ! Чӣ рӯзи зебое!

Шумо ин суханонро ба шарофати рӯшноӣ ва гармие мегӯед, ки аз Офтоб ба Замин мерасад.

Дар ҳоле ки Офтоб дар муқоиса бо бисёр ситораҳои дигар ситораи нисбатан хурд аст.

Акнун тасаввур кунед, ки дар Коинот шумораи ситораҳо аз донаҳои реги Замин бештар аст.

Ҳамаи ин ситораҳо бо низоми муайян амал мекунанд.

Пас чӣ гуна инсон метавонад Офаридгор ва Низомгузореро, ки ин Коинотро идора мекунад, набинад?

Инсон беихтиёр мехоҳад бигӯяд:

— Субҳоналлоҳ!

Гӯё ин эҳсос дар фитрати инсон ҷой дорад.

Масофаи байни Замин ва Офтоб низ бисёр муҳим аст.

Ин масофа бо андозаи муайян қарор гирифтааст.

Масалан, тасаввур кунед, ки Замини мо дар масофае қарор мегирифт, ки Миррих(Марс) аз Офтоб ҷойгир аст.

Он гоҳ чӣ мешуд?

Дар чунин шароит ҳарорат пасттар шуда, қисми зиёди об ях мебаст ва истифодаи он барои зиндагӣ душвортар мегардид.

Дар ҷаҳоне, ки оби моеъ вуҷуд надорад, зиндагӣ низ ғайриимкон мешавад.

Акнун тасаввур кунед, ки Замин мисли Зуҳра ба Офтоб наздиктар мебуд.

Дар ин ҳолат низ шароит барои зиндагӣ номувофиқ мегардид.

Ҳарорат аз ҳад зиёд баланд мешуд, обҳо бухор мегардиданд ва зиндагӣ мушкил мешуд.

Ҳазорон ҳолати дигарро низ метавон тасаввур кард.

Яъне масофаи байни Замин ва Офтоб барои зиндагии мо бисёр муҳим аст.

Ба ин ҳолат дар истилоҳи илмӣ танзими дақиқ мегӯянд.

Акнун тасаввур кунед, ки ин Офтоб аст ва ин ҳам Замини мост.

Бародарон, Замини мо бо суръати тақрибан 108 ҳазор километр дар як соат дар атрофи Офтоб давр мезанад.

Ва мо ҳоло дар дохили ҳамин Замин ҳастем!

Чой ё қаҳваамон рӯйи миз ором истодааст.

Мо ҳатто ин ҳаракати бузургро эҳсос намекунем.

Зеро Худованди Мутаъол бо қонунҳое монанди қувваи ҷозиба ва дигар қонунҳои табиат ҳама чизро дар мувозинат нигоҳ доштааст.

Аммо ҳоло Замини мо бо суръати 108 ҳазор километр дар як соат дар атрофи Офтоб ҳаракат мекунад.

Ҳамзамон, он дар атрофи меҳвари худ низ давр мезанад.

Суръати ин гардиш дар минтақаи экватор тақрибан 1670 километр дар як соат мебошад.

Ғайр аз ин, тамоми низоми офтобӣ дар дохили галактикаи Роҳи Каҳкашон ҳаракат мекунад.

Худи галактикаи Роҳи Каҳкашон низ дар фазои Коинот ҳаракат дорад.

Пас бубинед, ки мо дар дохили чӣ гуна низоми бузург қарор дорем!

Худованди Мутаъол нишонаҳои ҳастии Худро дар ҳама ҷо қарор додааст.

Масалан, мо қаблан дар бораи низом ва андоза сухан гуфтем.

Акнун ба атмосфераи Замин назар мекунем.

Медонед, ки Заминро қабатҳои гуногуни атмосфера иҳота кардаанд.

Дар байни онҳо қабати озон вуҷуд дорад, ки қисми зиёди нурҳои зараровари ултрабунафши Офтобро ҷаббида, аз расидани онҳо ба сатҳи Замин пешгирӣ мекунад.

Акнун бубинед, ки Худованди Мутаол дар сураи Анбиё чӣ мефармояд:

«Ва осмонро сақфи ҳифзшуда қарор додем, вале онҳо аз нишонаҳои он рӯй мегардонанд».

(Сураи Анбиё, ояти 32)

Субҳоналлоҳ!

Ин яке аз оятҳои ҳайратовари Қуръони Карим аст.

Тасаввур кунед, ки беш аз 1400 сол пеш инсоне дар нимҷазираи Арабистон зиндагӣ мекард.

Вақте ӯ ба осмон менигарист, оё метавонист бигӯяд, ки дар болои сари мо сақфи муҳофизаткунандае вуҷуд дорад?

Охир, чунин сақф бо чашм дида намешавад!

Осмон кушода менамояд.

Одам одатан намегӯяд, ки осмон як сақфи муҳофизаткунанда аст.

Ба назари сухангӯ, ин ҳақиқатро танҳо Худованде медонад, ки Коинотро офаридааст.

Акнун ба мисоли дигар мегузарем.

Билол, оё ту садои маро мешунавӣ?

Медонӣ, ки чаро мешунавӣ?

Зеро гӯши инсон одатан садоҳоеро, ки басомадашон аз 20 ҳертс пасттар ё аз 20 ҳазор ҳертс баландтар аст, шунида наметавонад.

Яъне қобилияти шунавоии мо дар ҳудуди муайяне қарор дорад.

Агар Худованди Мутаъол шунавоии моро дар ҳамин ҳудуд маҳдуд намекард, ба гуфтаи сухангӯ, шояд ту ҳоло садои маро ба осонӣ шунида наметавонистӣ.

Медонӣ чаро?

Зеро шояд садоҳои гуногуни дигарро низ мешунидӣ.

Масалан, садоҳои ларзишҳои амиқи Замин, ҳаракати бод ва садоҳои зиёди дигар.

Ё баръакс, агар садоҳои ултрасадоиро мешунидӣ, шояд садоҳои бисёре атрофатро фаро мегирифтанд.

Он гоҳ садои телевизор, дастгоҳҳои гуногун ва ҳатто садоҳои модемро мешунидӣ ва аз ин ҳама садоҳо сухани маро дуруст дарк карда наметавонистӣ.

Ба назар мерасад, ки ту инсони покдил ҳастӣ.

Оё ин ки гӯши инсон садоҳои пасттар аз 20 ҳертс ва баландтар аз 20 ҳазор ҳертсро одатан намешунавад, метавонад ба таври тасодуфӣ, худ ба худ, дар тӯли миллионҳо сол ба вуҷуд омада бошад?

Худованд метавонист Коинотро ба тарзи дигар низ биофарад.

Масалан, танҳо як далел барои ҳастии Худ қарор диҳад ва бигӯяд:

— Агар мехоҳед, имон биёред!

Аммо Ӯ нишонаҳои ҳастии Худро дар ҳама ҷо ҷой додааст.

Микроскоп ихтироъ мешавад.

Ба воситаи он ба мавҷудоти бисёр хурд назар мекунӣ.

Ногоҳ дар пеши назарат ҷаҳони тамоман дигаре кушода мешавад.

Телескоп ихтироъ мешавад.

Ба фазои Коинот менигарӣ.

Боз ҷаҳони аҷибу ҳайратовареро мебинӣ.

Ба ҷисми инсон назар мекунӣ.

Узвҳои бадани ӯро меомӯзӣ.

Боз ҳам бо олами пур аз асрор рӯ ба рӯ мешавӣ.

Худованди Мутаъол дар тамоми ҳастӣ нишонаҳои қудрати Худро ҷой додааст.

Дар ҳама ҷо низом вуҷуд дорад.

Дар ҳама ҷо меъёр вуҷуд дорад.

Пас, ба назари сухангӯ, ин ҳама аз мавҷудияти Офаридгор ва Низомгузор шаҳодат медиҳад.

То ин ҷо ҳамаи мисолҳое, ки овардам, ба низом ва андоза дахл доштанд.

Аммо ин ҳама чӣ маъно дорад?

Маънояш ин аст, ки Замин барои зиндагӣ мувофиқ аст.

Мувозинати оксиген ва гази карбон, масофаи байни Замин ва Моҳ, масофаи байни Замин ва Офтоб — ҳамаи ин омилҳо барои зиндагӣ аҳамият доранд.

Аммо ҳоло мехоҳам мавзӯи дигареро шарҳ диҳам.

Замин танҳо аз нигоҳи ҳисобу андоза макони мувофиқ барои зиндагӣ нест.

Замин на танҳо макони зиндагӣ, балки меҳмонхонаи пур аз неъмат аст

Замин ҳамзамон макони меҳмоннавоз аст.

Ҳоло мехоҳем маҳз ҳамин мавзӯъро баррасӣ кунем.

Ин қисмати суҳбат барои ман аз ҳама ҷолибтар аст.

Ба назари ман, ин яке аз далелҳои пуртаъсир мебошад.

Ӯ мафҳуми «раҳимона», яъне рафторе, ки аз раҳмату меҳрубонӣ сарчашма мегирад, истифода мебарад ва далелҳои худро бар ҳамин асос шарҳ медиҳад.

Акнун, бародарон, мехоҳам як ҳолатро тасаввур кунед.

Фарз кунед, ки шумо ба сайёраи Миррих(Марс) меравед.

Кратерҳо ва замини пур аз сангу хоки онро тасаввур кунед.

Шумо дар рӯйи Миррих роҳ меравед.

Ногоҳ дар пеши назаратон қасри бузурге пайдо мешавад.

Ба дохили қаср медароед.

Аммо дар он ҷо ҳеҷ чиз нест.

Қаср комилан холӣ аст.

Танҳо як низоми таъмини оксиген вуҷуд дорад, ки ба шумо имкон медиҳад нафас кашед.

Шумо мегӯед:

— Ин ҷо барои зиндагӣ мувофиқ аст.

Хуб, фарз мекунем, ки дар он ҷо як навъи ғизо низ ҳаст.

Масалан, себ.

Шумо себ мехӯред.

Тамом!

Ин ҷо барои зиндагӣ шароити зарурӣ дорад.

Акнун дар бораи чунин макон чӣ мегӯед?

Албатта, мегӯед:

— Дар миёни ин кратерҳо касе ин қасрро сохтааст. Он бояд бинокоре дошта бошад.

Акнун мехоҳам ба мисоли дигаре гузарам, ки ба назари ман аз мисоли аввал сад баробар қавитар аст.

Боз ҳам тасаввур кунед, ки ба Миррих рафтаед.

Ҳамон қасрро мебинед ва ба дохили он медароед.

Аммо ин дафъа қаср холӣ нест.

Ҳама ҷо пур аз чизҳои зебо ва муфид аст.

Ба фарш қолинҳои зебо густурда шудаанд.

Дар деворҳо расмҳои бисёр зебо овезонанд.

Ба як тараф нигоҳ мекунед — дастгоҳи PlayStation 5 истодааст.

Дар дохили он 500 бозии гуногун гузоштаанд.

Каме пештар меравед.

Ба ошхонае мерасед, ки ба ошхонаи меҳмонхонаи панҷситорадор монанд аст.

Дар он ҷо танҳо аз шириниҳои ширӣ 80 навъ мавҷуд аст.

Боз 20 навъи ширинии шарбатдор ҳаст.

Кабоби мурғ, кабоби гӯштӣ ва ғизоҳои гуногуни дигар омода шудаанд.

Ҳама ҷо пур аз неъмат аст.

Акнун шумо чизеро мебинед, ки аз ҳолати аввал фарқ мекунад.

Дар ҳолати аввал инсон танҳо як макони барои зиндагӣ мувофиқро дид.

Ӯ фаҳмид, ки ин қаср созандае дорад.

Аммо дар ҳолати дуюм дигар ҳатто наметавонад аз тасодуф сухан гӯяд.

Чаро?

Зеро ин дафъа ӯ на танҳо макони барои зиндагӣ мувофиқ, балки қасри меҳмоннавозеро мебинад.

Дар дохили он ҳама чиз барои меҳмон омода шудааст.

Дар он ҷо меҳмоннавозӣ ҳаст.

Касе эҳтиёҷоти туро пешакӣ ба назар гирифтааст.

Ният ва мақсад вуҷуд дорад.

Фаҳмидед, ки чӣ гуфтан мехоҳам?

Акнун ба Замини худ назар мекунем.

Оё Замин танҳо аз нигоҳи қонунҳои табиат макони барои зиндагӣ мувофиқ аст?

Оксиген вуҷуд дорад, гази карбон вуҷуд дорад ва мо метавонем зиндагӣ кунем.

Замин дар атрофи меҳвари худ давр мезанад.

Ҳама чиз барои зиндагӣ мувофиқ аст.

Аммо тасаввур кунед, ки Замин комилан холӣ мебуд.

Мисли сатҳи пур аз кратерҳои Миррих.

Дар тамоми Замин танҳо як себ вуҷуд медошт.

Шумо он себро мехӯрдед ва тамом.

Баъд бо ҳам менишастем, себ мехӯрдем ва аз ҷой бармехостем.

Агар Замин чунин мебуд, чӣ мегуфтем?

Шояд мегуфтем:

— Эй бародар, магар чунин низом метавонад худ ба худ ба вуҷуд ояд? Шумо чӣ мегӯед? Охир, ин ҷо чизе ба вуҷуд омадааст!

Аммо оё Замини мо чунин аст?

Не, бародар!

Замин як меҳмонхонаи пур аз неъмат аст.

Каме ба атроф нигоҳ кунед.

Ҳатто танҳо ба хӯрданиву нӯшиданиҳои худ назар андозед.

Ба навъҳои гуногуни меваҳо нигоҳ кунед.

Дар ҷаҳон аз 100 ҳазор то 150 ҳазор навъи маводи хӯрданӣ вуҷуд дорад.

Себ таъми хоси худро дорад.

Тарбузро тасаввур кунед.

Онро мебуред.

Бӯй мекунед ва мегӯед:

— Худоё, чӣ бӯйи хуше дорад!

Пораеро ба даҳон мегузоред.

Аз он мегазед.

Чӣ таъми ширине дорад!

Барои ҷисми инсон низ фоидаовар аст.

Аммо шояд бигӯед:

— Бародарам, ин тарбуз охир вайрон мешавад-ку!

Худованд онро ба тавре офаридааст, ки гӯё дар бастаи табиӣ нигоҳдорӣ мешавад.

Он метавонад муддате боқӣ монад.

Ҳар вақте бихоҳӣ, онро мехӯрӣ.

Акнун тасаввур кунед, ки чунин неъматҳо чӣ қадар зиёданд!

Аз 100 ҳазор то 150 ҳазор навъи маводи хӯрданӣ!

Баъд ман ба масъалаи дигаре андеша кардам.

Масалан, вақте мо таоми, ки аз тухм, помидор ва қаламфур омода мешавад, мепазем, ҳар яке аз ин маҳсулот таъми хоси худро дорад.

Помидор як таъм дорад.

Қаламфур таъми дигар дорад.

Тухм низ таъми худро дорад.

Аммо вақте ин се маҳсулотро бо ҳам омехта мекунем, таъми комилан наве пайдо мешавад.

Ман фикр кардам:

— Пас агар маҳсулоти гуногуни хӯрданиро бо ҳам омехта кунем, чӣ қадар таъми нав ба вуҷуд меояд?

Албатта, ман дар бораи омехтаҳое сухан мегӯям, ки хӯрданашон мумкин аст.

Ба рақаме расидам, ки тибқи он аз чунин омехтаҳо метавон аз 5 то 10 миллион навъи ғизои гуногун ҳосил кард.

Бародарон, акнун ба чизи дигар андеша кунед.

Хуб, ман имрӯз ин ғизоҳоро мехӯрам.

Аммо насли баъд аз ман чӣ мешавад?

Фарзандони ман чӣ мехӯранд?

Фарзандони фарзандони ман чӣ мехӯранд?

Нигарон набошед!

Худованди Мутаъол барномаи афзоиши растаниро дар дохили тухми он ҷой додааст.

Тухмро мегиред, мисли як хотираи USB, ки маълумотро дар худ нигоҳ медорад.

Онро дар замини дигар мекоред.

Аз он растании нав мерӯяд.

Бубинед, дар дохили мева гӯё меваҳои оянда пинҳон шудаанд!

Як тухм метавонад сабаби пайдоиши меваҳои бешумор гардад.

Шумо метавонед растаниҳоро афзоиш диҳед.

Пас ин меҳмоннавозӣ нест, чӣ аст?

Ҳамчунин, Худованд ба ту қобилияти чашиданро додааст.

Ин қобилият ба ту имкон медиҳад, ки таъмҳои гуногунро аз ҳам фарқ кунӣ.

Бародар, каме фикр кун!

Қобилияти чашидан чист?

Ба забони худ нигоҳ кун.

Як узви гӯштӣ аст.

Аммо тавассути он метавон ҳазорҳо таъми гуногунро аз ҳам фарқ кард.

Ё ҳисси бӯйро тасаввур кунед.

Бинӣ чӣ гуна бӯйҳои гуногунро аз ҳам ҷудо мекунад?

Ба як гул наздик мешавӣ ва мегӯӣ:

— Ин бӯйи бобуна аст!

Ба гули дигар наздик мешавӣ:

— Ин бӯйи савсани сафед аст! Чӣ қадар хушбӯй!

Баъд аз гулҳо ва растаниҳои гуногун равғанҳои хушбӯй мегиранд.

Онҳоро бо ҳам омехта мекунанд.

Аз онҳо атрҳо ва маводи хушбӯйи гуногун месозанд.

Ҳазорон ва даҳҳо ҳазор навъи бӯй пайдо мешавад.

Вақте онҳоро бӯй мекунӣ, беихтиёр мегӯӣ:

— Субҳоналлоҳ! Чӣ қадар зебост!

Ё ба деҳа меравӣ.

Шаб ба болои боми хона мебароӣ ва ба осмони пур аз ситора менигарӣ.

Аз зебоии он ба ҳайрат омада, мегӯӣ:

— Субҳоналлоҳ!

Бубин, ин ҳам як неъмат аст.

Ин ҳам нишонаи меҳмоннавозист.

Баъд ман ба масъалаи дигаре андеша кардам ва гуфтам:

— Субҳоналлоҳ!

Тасаввур кун, ки дар илми Худованди Мутаъол чӣ қадар таъмҳо ва лаззатҳое вуҷуд доранд, ки Ӯ ҳанӯз онҳоро дар ин дунё наофаридааст!

Он лаззатҳоеро тасаввур кун, ки Худованд дар биҳишт ба бандагони Худ барои абад ато хоҳад кард.

Акнун оё метавон дар бораи чунин Парвардигор гуфт, ки Ӯ меҳмоннавоз нест?

Бубинед, бародарон, далели мо боз ҳам қавитар гардид.

Замин танҳо макони барои зиндагӣ мувофиқ нест.

Замин ҳамзамон макони меҳмоннавоз ва пур аз неъмат аст.

Акнун шояд бипурсед:

— Бародарам, аз ҳамаи ин суханон ба чӣ натиҷа расидан мехоҳӣ?

Ман мехоҳам ба масъалаи бисёр муҳиме бирасам.

Мо то ин ҷо неъматҳои гуногуни Худованди Мутаъолро номбар кардем.

Аммо вақте инсон ба ибодатҳои худ, ба корҳои анҷомдода ва анҷомнадодааш назар мекунад, оё каме шарм намедорад?

Биёед аз худ як савол кунем.

Тасаввур кунед, ки ҳар рӯз касе ба шумо 20 бастаи ҳадя мефиристад.

Ҳар рӯз корманди хадамоти расонидани бор меояд ва 20 бастаи ҳадя меорад.

Рӯзи дигар боз 20 баста.

Рӯзи сеюм боз 20 баста.

Оё шумо ақаллан саратонро боло бардошта, ба шахсе, ки ин ҳадяҳоро мефиристад, ташаккур намегӯед?

Ман шахсан худро дар чунин ҳолат қарздор ҳис мекардам.

Ба худ мегуфтам:

— Охир, ҳар рӯз 20 ҳадя мегирам. Бояд дар ивазашон коре анҷом диҳам!

Ҳамин тавр нест?

Акнун ба худат назар кун.

Ба ангуштони худ нигоҳ кун.

Ба ҷисми худ назар андоз.

Бубин, ки буғумҳои дастат чӣ қадар зебо офарида шудаанд.

Дар ангуштонат буғумҳо ҳастанд ва ба шарофати онҳо метавонӣ чизҳоро бигирӣ.

Ту мебинӣ.

Мешунавӣ.

Ситораҳо зебо ҳастанд.

Суҳбат бо як дӯсти хуб лаззати дигар дорад.

Ба хӯрокҳои худ назар кун.

Банан, тарбуз, харбуза, кабоб ва дигар ғизоҳои лазиз.

Ҳамаи онҳоро як лаҳза тасаввур кун.

Оё медонӣ, ки Худованди Мутаъол ҳар рӯз ба ту ҳадди ақал садҳо неъмат ато мекунад?

Қобилияти дидан.

Қобилияти шунидан.

Оксигене, ки нафас мекашӣ.

Агар ҳамаи неъматҳоро бишуморӣ, шумораашон ба миллионҳо мерасад.

Пас оё инсон набояд барои ин ҳама шукргузорӣ кунад?

Шукргузорӣ чист?

Шукргузорӣ — намоз хондан аст.

Ибодат кардан аст.

Аз пайи корҳои ҳаром нарафтан аст.

Ба тасвирҳо ва манзараҳои ҳаром нигоҳ накардан аст.

Ҳуқуқи дигаронро риоя кардан аст.

Ин аст шукргузории ҳақиқӣ!

Акнун аз рӯйи виҷдон аз худ бипурс.

Агар ин ҳама неъматҳоро бигирӣ, аммо ба Худованд шукр нагӯӣ, оё набояд аз шарм саратро поён андозӣ?

Ҳар рӯз ҳадя мерасад.

Ҳар рӯз неъмати нав мерасад.

Оё намехоҳӣ як лаҳза ба Парвардигорат рӯ оварда, бигӯӣ:

— Эй Парвардигорам, аз Ту сипосгузорам!

— Худоё, ман Туро бисёр дӯст медорам!

Эй бародари азизам, аз виҷдони худ бипурс!

Ман мехоҳам дар ин ҷо каме аз зиндагии шахсии худ нақл кунам.

Худованд маро бибахшад!

Ман то синни бистсолагӣ зиндагии чандон хубе надоштам.

Пас аз бистсолагӣ, алҳамдулиллоҳ, тавонистам ба зиндагии худ самти дуруст диҳам.

Аммо ҳоло ҳам бисёр вақт ғофил мемонем.

Ман ин суханонро ҳам ба нафси худ мегӯям ва ҳам ба шумо.

Эй бародари азизам!

Оё аз рӯйи виҷдон худро қарздор ҳис намекунӣ?

Оё намехоҳӣ ба Худованде, ки ин ҳама неъматҳоро ба ту ато кардааст, сипосгузорӣ кунӣ?

Ту намегӯӣ, ки Худованд вуҷуд надорад.

Баръакс, мегӯӣ:

— Аллоҳ ҳаст!

Ин қадар далелҳо вуҷуд доранд, бародари азиз!

Ту мегӯӣ, ки Худованд ҳаст.

Аммо тавре зиндагӣ мекунӣ, ки гӯё Худованд вуҷуд надошта бошад!

Масалан, агар ба ту бигӯям, ки аз ин пас бояд дунёпараст шавӣ, ба корҳои ҳаром даст занӣ ва ҳар шаб ба майхонаву клубҳои шабона равӣ, ту чунин зиндагиро қабул намекунӣ.

Агар бигӯям, ки машрубот бинӯшӣ, бо ҷинси муқобил муносибатҳои номашруъ дошта бошӣ ва ба зино даст занӣ, ту ин корҳоро карда наметавонӣ.

Чаро?

Дар қалбат чизе вуҷуд дорад.

Имонат ҳанӯз зинда аст.

Худованд туро ба ҳоли худ нагузоштааст.

Аммо аз тарафи дигар, шахсеро мебинем, ки комилан дунёпараст шудааст.

Ӯ аз пайи лаззатҳои ҳаром меравад.

Агар тавба накунад, ба сӯи ҷаҳаннам меравад.

Дар тарафи дигар бандагони солеҳи Худованд ҳастанд.

Онҳо ибодат мекунанд.

Намозҳои худро тарк намекунанд.

Пайваста намегӯянд:

— Бигзор ин намозро баъдтар қазо кунам!

Аммо ту на дар ин тараф ҳастӣ ва на дар он тараф.

Баъзе аз онҳое, ки ғарқи дунёпарастӣ шудаанд, ҳатто азоби виҷдон ҳам надоранд.

Онҳо мегӯянд:

— Эй бародар, Худову китобро як тараф гузор! Аз ин гапҳо бигзар!

Ва бе ҳеҷ гуна азоби виҷдон зиндагии худро идома медиҳанд.

— Ман шукргузорӣ намекунам. Ба ин чизҳо аҳамият намедиҳам. Танҳо мехоҳам зиндагии худро гузаронам!

Дарки маънои Коинот

Агар ту маънои аслии Коинотро дарк карда натавонӣ, агар натавонӣ барои он маъно зиндагӣ кунӣ, пас фарқи ту аз ҳайвоне, ки дар рӯйи Замин роҳ меравад, чист?

Ман ин саволро аз нафси худ мепурсам:

— Фарқи ту дар чист?

Ва барои он ҷавобе пайдо карда наметавонам.

Сипас ба худ мегӯям:

— Бале, вақте ба он давраи зиндагии худ назар мекунам, мебинам, ки дар он рӯзҳо зиндагии ман аз зиндагии ҳайвон чандон фарқ намекардааст.

Эй бародари азизам!

Ту низ ҳатман ин саволро аз худ ва виҷдони худ бипурс.

Мо набояд дар муқобили Офаридгоре, ки ин қадар меҳрубон аст ва ин ҳама неъматҳоро ба мо ато кардааст, чунин рафтор кунем.

Мо бояд неъматҳои Худовандро бишиносем, барои онҳо шукргузорӣ намоем ва зиндагии худро мувофиқи ҳикмати офариниши худ ба роҳ монем.