Роҳнамои пурраи сохтани маҳсулоти рақамӣ аз оғоз то анҷом, бо мисол

Барномасозон танҳо код наменависанд; баъзан бояд ояндаи маҳсулотро ҳам пешбинӣ кунанд.

Эзоҳ: дар файли аслӣ ба чанд расму ҷадвал ишора шудааст, аммо худи онҳо мавҷуд нестанд. Дар ҷойҳои зарурӣ инро нишон додаам.

Баъзан ҳангоми иҷрои вазифаи душвори техникӣ фикре зеҳнамро машғул мекунад: агар қарор дар дасти ман бошад, ин имконияти навро кай ба истифодаи воқеӣ мебарорам? Оё он умуман муфид ва зарур аст? Ба корбар маъқул мешавад ё танҳо худам фикр мекунам, ки чизи олиҷанобест?

Агар шумо ҳам таҳиягаре бошед, ки тадриҷан дар гурӯҳ ба қабули қарорҳои муҳимтар ҷалб мешавед, эҳтимол ин фикрҳо бароятон ошноянд. Аз як марҳила ба баъд танҳо донистани фреймворк, қолабҳои тарҳрезӣ ва роҳандозии нармафзор кофӣ нест. Бояд бидонед, ки чаро як имконият сохта мешавад, барои кӣ пешбинӣ шудааст ва кадом мушкилро ҳал мекунад.

Ин тарзи андешиданро тафаккури маҳсулотмеҳвар меноманд. Ин як тарзи фикрронӣ аст, ки барои ҳар каси масъули маҳсулот зарур мебошад. Фарқ надорад, ки директори техникӣ — CTO — ҳастед, мудири маҳсулот ё таҳиягаре, ки нав ба гурӯҳ ҳамроҳ шудааст.

Дар ин мақола меомӯзем:

• Тафаккури маҳсулотмеҳвар чист ва чаро муҳим аст?
• Чӣ гуна аз масъалаҳои техникии лоиҳа ба қарорҳои марбут ба маҳсулот бирасем?
• Персонаи корбар чист ва чӣ кумак мекунад?
• Чӣ гуна нақшаи роҳ — Roadmap — тартиб диҳем, давраи асосии истифода — Core Loop — созем ва муваффақияти маҳсулотро чен кунем?

Ҳамаи инро бо мисоли мағозаи интернетие баррасӣ мекунем, ки ҳанӯз ба бозор набаромадааст, аммо гурӯҳаш аллакай барои он стратегӣ фикр мекунад. Шарҳҳо сода ва амалӣ хоҳанд буд.

Мисоли мо лоиҳаи фарзии мағозаи «Диҷинорм» аст: мағозаи интернетии маҳсулоти ғизоии органикӣ, ки ҳанӯз маҳсулоти ҳадди ақали қобили истифода — MVP — надорад. Гурӯҳи техникӣ ва мудири маҳсулоти он машғули банақшагирии марҳилаҳои тарҳрезӣ ва таҳияанд.

Чаро аз лоиҳаҳои худам мисол намеорам? Зеро мақсад омӯхтани тарзи фикрронӣ аст, на танҳо нақл кардани саргузашти як идеяи муайян.

Тафаккури маҳсулотмеҳвар чист ва аз танҳо коднависӣ чӣ фарқ дорад?

Замоне буд, ки мо танҳо код менавиштем. Ба тахтаи вазифаҳо супорише меомад, масалан:

Имкони боргузории файли Excel барои маҳсулот илова карда шавад.

Баъд ба кор шурӯъ мекардем: бастаи заруриро насб менамудем, масир, контроллер, коркарди дархости боргузории файл ва дигар қисмҳои мувофиқи лоиҳаро менавиштем, месанҷидем ва тамом.

Аммо аз як марҳила ба баъд ин тарзи фикрронӣ дигар кофӣ нест. Зеро шахсе, ки код менависад, дар асл тарзи иҷрои як қарори тиҷоратӣ ё маҳсулотиро месозад.

Ин чӣ маъно дорад?

Агар нафаҳмед, ки он файли Excel кадом мушкили корбарро ҳал мекунад, мумкин аст имкониятро он қадар нодуруст ё сарсарӣ созед, ки баъдан тағйир доданаш душвор шавад. Ё фарзияҳои зиёди нодурустро ба он ворид кунед.

Тафаккури маҳсулотмеҳвар яъне пеш аз пурсидани «Инро чӣ гуна амалӣ кунам?» аввал бипурсед:

• Чаро ин имконият бояд сохта шавад?
• Он барои кист?
• Кадом мушкилро ҳал мекунад?
• Агар онро хориҷ кунем, чӣ мешавад?

Метавон гуфт, ки нигоҳи маҳсулотӣ ба «чаро» таваҷҷуҳ мекунад ва нигоҳи техникӣ ба «чӣ гуна».

Тафаккури маҳсулотмеҳвар маънои онро дорад, ки шумо ҳамчун таҳиягар дар бораи таҷрибаи корбар ҳам фикр мекунед, на танҳо дар бораи дуруст кор кардани барнома дар браузер ё дуруст сабт шудани маълумот дар пойгоҳи додаҳо.

Мисол аз «Диҷинорм»

Гурӯҳи техникӣ чунин вазифа гирифтааст:

Маҳсулотро аз рӯйи навъи ғизо филтр кардан мумкин бошад: масалан, гиёҳхорӣ, веганӣ ё бе глютен.

Акнун бояд фарқи ду тарзи фикррониро бинем: нигоҳи сирф техникӣ ва нигоҳи маҳсулотмеҳвар.

Дар файли аслӣ муқоисаи ин ду нигоҳ ва фарқи таҳиягари одӣ аз таҳиягари маҳсулотмеҳвар дар расмҳо оварда шудааст. Худи расмҳо дар файл нестанд.

Оё барои чунин фикр кардан ҳатман бояд мудири маҳсулот бошед?

Не. Аммо агар хоҳед директори техникии хуб бошед ё дар стартапатон ба қабули қарорҳо таъсир расонед, бояд ин тарзи фикррониро омӯзед.

Дар хотир доред: касе, ки танҳо коднависиро медонад, бештар иҷрокунандаи супоришҳо мемонад. Аммо касе, ки маҳсулотро мефаҳмад, худаш ҳам дар қабули қарор иштирок мекунад.

Шахси маҳсулотмеҳвар аз худ чунин саволҳо мепурсад:

• Чаро ин имконият умуман бояд сохта шавад?
• Корбар кист ва ҳоло чӣ ӯро азият медиҳад?
• Оё ин имконият мушкили воқеиро ҳал мекунад ё танҳо идеяи зебоест?
• Агар онро насозем, корбар чиро аз даст медиҳад?
• Муваффақияти онро бо кадом нишондиҳанда чен мекунем?

Тафаккури маҳсулотмеҳвар дар як шаб ба даст намеояд. Аммо аз ҳамин имрӯз метавонед пеш аз навиштан ва ба анбори код фиристодани тағйирот ин саволҳоро дар гурӯҳатон матраҳ кунед.

Хусусан вақте лоиҳа, мисли «Диҷинорм», ҳанӯз ба бозор набаромадааст, шумо дар беҳтарин марҳила барои шакл додани маҳсулот қарор доред. Акнун метавонед дар баробари коднависӣ дар тарҳрезии таҷрибаи корбар низ саҳм гузоред.

Оё ин саволҳо мафҳуми ошноеро ба ёдатон намеоранд? Бале, сухан аз персонаи корбар меравад.

Персона чист ва чаро бояд ба маҳсулот аз нигоҳи корбар назар кунем?

Фарз кунед, ки барои «Диҷинорм» чунин имкониятеро тарҳрезӣ мекунед:

Пешниҳоди ғизои солим барои сабади хариди корбарон бар асоси таърихи харидҳояшон.

Идея ҷолиб аст ва аз ҷиҳати техникӣ ҳам шавқовар. Аммо як саволи асосӣ вуҷуд дорад:

Ин имконият маҳз барои кист?

Агар ҷавобатон «барои ҳамаи корбарон» бошад, бидонед, ки роҳро нодуруст рафта истодаед. Зеро ҳеҷ имконияте «барои ҳама» нест.

Бояд бидонед, ки шахси истифодабарандаи он чӣ гуна зиндагӣ дорад, нигарониҳояш чистанд ва аслан чаро ба мағозаи шумо омадааст.

Персона чӣ маъно дорад?

Персона тасвири фарзӣ, вале воқеъбинонаи корбари ҳадаф аст.

Гӯё шахсиятеро месозед, ки метавонад намояндаи садҳо ё ҳазорҳо муштарии шумо бошад.

Он танҳо чанд маълумот, ба мисли синну сол ва ҷинс нест. Персона инсонест бо рафтор, эҳсос, ниёз, ангеза ва ҳатто тарсҳои худ.

Чаро сохтани персона муҳим аст?

То вақте надонед барои кӣ месозед, наметавонед қарор диҳед:

• Оё ин имконият умуман зарур аст?
• Дар кадом марҳилаи роҳи корбар бояд онро нишон диҳед?
• Намуди зоҳирӣ, матн ва вақти пешниҳоди он чӣ гуна бошад?
• Аз корбар чӣ гуна муносибат ё амалро интизоред?

Се персона барои «Диҷинорм»

Биёед барои ин мағоза се персона тарҳрезӣ кунем, ки аз онҳо қарорҳои зиёди маҳсулотӣ баровардан мумкин аст.

Ҷузъиёти пурраи персонаҳо дар расмҳои файли аслӣ будааст. Дар матни дастрас номҳо ва хулосаҳои зерин омадаанд.

Персонаи 1: Али, корманди муҷаррад

Барои Али бояд:

• Бахши «Ғизои тайёр, вале солим» созем.
• Дар саҳифаи асосӣ ё сабади харид ба ӯ хӯрокҳои тайёр пешниҳод кунем.
• Огоҳиҳоро баъд аз соати корӣ, масалан аз соати 18 то 20, фиристем.

Персонаи 2: Нигора, модари ду фарзанд

Барои Нигора беҳтар аст:

• Пешниҳодҳои «Сабади оилавӣ»-ро бо тахфиф нишон диҳем.
• Муҳтавои содаи омӯзишӣ фиристем, масалан: «Чӣ бихӯрем, ки ҳам ба кӯдакон писанд бошад ва ҳам солим бошад?»
• Ҳангоми харид аз истилоҳоти мураккаби ғизошиносӣ истифода накунем.

Персонаи 3: Кайвон, варзишгаре, ки мунтазам машқ мекунад

Барои Кайвон зарур аст:

• Филтрҳои дақиқи «сафедаи зиёд», «бе қанд» ва «бе лактоза» созем.
• Имкони муқоисаи маҳсулотро фароҳам кунем, масалан муқоисаи равғани чормағзи заминии ду бренд.
• Интерфейси барнома ба ӯ ҳисси маҳсулоти тахассусиро диҳад, на танҳо маҳсулоти барои омма пешбинишударо.

Вақте ин се персона дорем:

• Медонем, ки ҳар имконият барои кӣ сохта мешавад.
• Тарҳрезӣ ҳадафмандтар мегардад.
• Таблиғоти ҳадафмандтар роҳандозӣ мекунем.
• Гурӯҳи техникӣ беҳтар мефаҳмад, ки чӣ гуна санҷад ва ба чӣ афзалият диҳад.

Акнун ба воситаҳои қабули қарорҳои касбӣ мегузарем: нақшаи роҳ, давраи асосии истифода ва нишондиҳандаи «Ситораи қутбӣ». Ҳамаи онҳо аз ҳамин шинохти персонаҳо сарчашма мегиранд.

Аз персона то қабули қарор: нақшаи роҳ, Core Loop ва нишондиҳандаи «Ситораи қутбӣ»

Ҳоло ки персонаҳои корбаронро шинохтем, вақти он расидааст, ки қарорҳои маҳсулотиро бар асоси онҳо қабул кунем, на танҳо бар асоси идеяҳое, ки дар зеҳни худамон зебо менамоянд.

Нақшаи роҳ чист ва чаро ба он ниёз дорем?

Roadmap нақшаи роҳи маҳсулот аст. Он нишон медиҳад, ки чӣ бояд сохта шавад, кай, бо кадом сабаб ва бо чӣ афзалият.

Аммо нақшаи роҳи хуб аз рӯйхати имкониятҳо чӣ фарқ дорад?

Рӯйхати имкониятҳо танҳо мегӯяд, ки чӣ месозем. Нақшаи роҳ бошад, мефаҳмонад, ки чаро месозем, барои кӣ месозем ва чӣ натиҷаро интизорем.

Намунаи нақшаи семоҳа барои «Диҷинорм»

Моҳи 1: зерсохтор ва қисмҳои асосии аввалия

• Сохтани низоми сабти ном ва воридшавӣ бо рақами телефон.
• Тарҳрезии саҳифаи рӯйхати маҳсулот.
• Сохтани сабади одии харид.
• Илова кардани барчаспҳои маҳсулот: «сафедаи зиёд», «бе шакар» ва ғайра.

Ҳадаф: омода кардани заминаи асосӣ барои намоиш ва хариди маҳсулот, бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои Кайвон — персонаи варзишгар.

Моҳи 2: беҳтар кардани таҷрибаи корбар

• Низоми пешниҳоди ҳушманд бар асоси гурӯҳи маҳсулот ё таърихи харид.
• Илова кардани филтрҳои пешрафта барои маҳсулоти махсус.
• Оғози фиристодани огоҳиҳои шахсисозишуда: «Пешниҳоди имрӯз», «Тахфифи махсус барои шумо».

Ҳадаф: посух додан ба ниёзҳои Али ва Нигора, ки пешниҳодҳои муносиб ва осонии харидро мехоҳанд.

Моҳи 3: тақвияти вафодорӣ ва рушд

• Илова кардани барномаи вафодорӣ ё тахфифҳои зинавӣ.
• Имкони сабти чанд нишонӣ ва хариди зуд.
• Роҳандозии маъракаи даъвати дӯстон.

Ҳадаф: рушди табиӣ бо нигоҳ доштани корбарони мавҷуда ва зиёд кардани фаъолияти онҳо.

Чӣ гуна афзалиятҳоро муайян кунем?

Барои ҳар имконияти нақшаи роҳ аз худ бипурсед:

• Ин имконият ба кадом персона кумак мекунад?
• Кадом мушкили ӯро ҳал мекунад?
• Пас аз роҳандозии он аз корбар чӣ рафтореро интизорем?
• Оё натиҷаашро чен карда метавонем?

Core Loop чист ва чӣ гуна онро тарҳрезӣ кунем?

Core Loop давраи асосии истифодаест, ки корбарро водор мекунад бозу боз ба маҳсулот баргардад. Ин силсилаи сода, вале таъсиргузори таҷрибаҳост.

Барои «Диҷинорм» чунин давраро пешниҳод кардан мумкин аст:

1. Корбар маҳсулоте мехарад.
2. Бар асоси хариди ӯ маҳсулоти монанд ё иловагӣ пешниҳод мешавад.
3. Барои хариди оянда тахфифи хурде мегирад.
4. Бармегардад ва боз харид мекунад.

Ҳамин тавр давра идома меёбад.

Масалан, Нигора пас аз анҷоми харид дар саҳифаи «Ташаккур барои харид» пешниҳоди «Сабади ғизои оила барои ҳафтаи оянда»-ро мебинад. Пешниҳод ба ӯ маъқул мешавад ва 10% тахфиф ҳам дорад, бинобар ин ба хариди навбатӣ рӯ меорад.

Дар натиҷа, корбар бо ҳар харид давраи нави муносибат бо маҳсулотро оғоз мекунад.

Нишондиҳандаи «Ситораи қутбӣ» чист?

Нишондиҳандаи «Ситораи қутбӣ» — North Star Metric ё NSM — нишондиҳандаест, ки бо арзиши асосии маҳсулот робитаи бештар дорад.

Яъне афзоиши он бояд нишон диҳад, ки маҳсулот воқеан арзиш эҷод мекунад.

Хатои маъмул ин аст, ки бисёриҳо шумораи сабти ном ё боздидҳои сомонаро нишондиҳандаи хуб мешуморанд. Аммо NSM-и воқеӣ бояд арзиши маҳсулотро инъикос кунад.

Барои «Диҷинорм» он чӣ буда метавонад?

Шумораи харидҳои анҷомёфта дар як моҳ, ки ҳадди ақал як маҳсулоти солими пешниҳодшударо дар бар мегиранд.

Чаро ин нишондиҳанда муносиб аст?

• Он танҳо боздид ё воридшавиро намешуморад: корбар воқеан харид мекунад.
• Он танҳо харидро намешуморад: корбар пешниҳодҳои ғизои солимро қабул мекунад.
• Он бевосита нишон медиҳад, ки маҳсулот чӣ гуна ба ташаккули рафтори хариди ғизои солим мусоидат мекунад.

Дар файли аслӣ барои мисолҳои иловагӣ ҷой пешбинӣ шудааст, аммо худи мисолҳо мавҷуд нестанд.

Пас:

• Нақшаи роҳи хуб нишон медиҳад, ки чиро, кай ва чаро месозед.
• Core Loop рафтори такрорӣ ва бозгашти корбарро ба вуҷуд меорад.
• «Ситораи қутбӣ» муайян мекунад, ки муваффақияти воқеии маҳсулот бо чӣ чен мешавад.

Ин се восита пояҳои тафаккури маҳсулотмеҳваранд.

Акнун ба масъалае мегузарем, ки бисёриҳо онро ҷиддӣ намегиранд, аммо метавонад ҳама чизро тағйир диҳад: нишондиҳандаҳои нокомӣ, аз даст рафтани корбарон ва беҳтар кардани маҳсулот пеш аз он ки дер шавад.

Аз даст рафтани корбарон, нишондиҳандаҳои огоҳкунанда ва ислоҳи маҳсулот пеш аз нокомӣ

Яке аз бузургтарин иштибоҳҳо дар фикрронии маҳсулотӣ ин аст:

«Корбар омад, пас мемонад!»

Аммо танҳо омадани корбар кофӣ нест; мондани ӯ муҳим аст. Маҳз дар ҳамин ҷо мафҳумҳои Retention ва Churn аҳаммият пайдо мекунанд.

Churn Rate чист?

Churn аз даст рафтани корбарон ва Churn Rate сатҳи аз даст рафтани онҳост.

Ба забони сода, сухан аз корбаре меравад, ки як бор омадааст, аммо дигар барнагаштааст. Ӯ маҳсулотро таҷриба кардааст, вале барои идома додани истифодаи он сабаби кофӣ надидааст.

Дар мисоли матн, корбаре, ки сабти ном карда, аммо ҳеҷ гоҳ харид накардааст, ё як бор харида, дигар ба барнома ворид нашудааст, ҳамчун корбари аздастрафта баррасӣ мешавад.

Retention Rate чист?

Retention нигоҳ доштани корбар ё бозгашти ӯст.

Яъне чанд фоизи корбароне, ки рӯзи аввал омада буданд, рӯзи 7 низ бо шумо ҳастанд? Рӯзи 30 чӣ? Рӯзи 90 чӣ?

Мисол аз «Диҷинорм»

Фарз кунед, дар моҳи аввал 1000 нафар сабти ном карданд.

Дар ин қисми файли аслӣ ҷадвал ё расми оморӣ мавҷуд нест. Аз ҷумлаҳои баъдӣ бармеояд, ки 90 нафар бозгаштаанд.

Ин маънои онро дорад, ки 910 нафари дигар барнагаштаанд. Гузашта аз ин, шояд аз он 90 нафар ҳам танҳо 20 нафар харид карда бошанд.

Чаро корбарон мераванд?

Сабабҳо гуногунанд, аммо одатан ба яке аз ин 5 ҳолат вобаста мешаванд:

1. Арзиши воқеии маҳсулотро дарк ё дарёфт накардаанд.
2. Интерфейс ва таҷрибаи истифода — UI/UX — мураккаб ё сардаргумкунанда будааст.
3. Дар вақти муносиб бо онҳо робита барқарор нашудааст.
4. Имкониятҳои маҳсулот ба ниёзҳояшон мувофиқ набудаанд.
5. Рақиб таҷрибаи беҳтареро пешниҳод кардааст.

Чӣ гуна аз даст рафтани корбаронро чен кунем?

Яке аз воситаҳои муносиб таҳлили гурӯҳҳои ҳамдавра — Cohort Analysis аст.

Коҳорт гурӯҳи корбаронест, ки дар як давраи муайян сабти ном кардаанд ё амали мушаххасеро анҷом додаанд. Сипас рафтори ин гурӯҳ дар тӯли вақт омӯхта мешавад.

Ҷадвали мисоли таҳлили коҳорт барои «Диҷинорм» дар файли дастрас нест.

Шарҳи матни аслӣ мегӯяд, ки вазъи нигоҳдории корбарони гурӯҳи ҳафтаи дувум бадтар шудааст. Шояд навсозие баровардаед, ки таҷрибаи корбарро бад кардааст? Ё таблиғоте анҷом додаед, ки аудиторияи номувофиқро ҷалб кардааст?

Дар шарҳи ҷадвал омадааст: аз гурӯҳи ҳафтаи аввал пас аз 14 рӯз 180 нафар баргаштаанд, аммо аз гурӯҳи ҳафтаи дувум пас аз ҳамин муддат 120 нафар.

Кадом нишондиҳандаҳоро бояд пайваста санҷид?

Дар файли аслӣ таҳти унвони «Нишондиҳандаҳои огоҳкунанда» ҷадвал ё расм будааст, аммо муҳтавои он дар матни дастрас нест.

Чӣ гуна аз рафтани корбарон пешгирӣ кунем?

Шиносоии аввалияро сода ва роҳнамоишуда созед.

Дар рӯзи аввал нагузоред, ки корбар танҳо дар барнома саргардон шавад. Ӯро ба як натиҷаи хурди муваффақона роҳнамоӣ кунед.

Пешниҳодҳои шахсисозишуда диҳед.

Ҳамон персонаҳоро дар хотир доред. Имкониятҳоро бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои онҳо тарҳрезӣ кунед.

Огоҳиҳои ҳушманд ва саривақтӣ фиристед.

На аз ҳад зиёд ва на дер. Паёмҳо бояд мушаххас ва ба шахс мувофиқ бошанд.

Барои бозгашт аз тахфиф ё имтиёз истифода кунед.

Ба касе, ки 7 рӯз наомадааст, рамзи тахфифи 24-соата фиристед.

Фикру мулоҳизаи воқеӣ гиред.

Роҳи содатарин: шакли пурсиш ё паёме фиристед ва бипурсед:

«Чаро дигар барнагаштед? Чӣ шуморо нороҳат кард?»

Мисоли ниҳоӣ аз «Диҷинорм»

Али — персонаи аввал — дар ҳафтаи аввал сабти ном кардааст, аммо ҳанӯз чизе нахаридааст. Таҳлили коҳорт нишон медиҳад, ки 70% корбароне, ки мисли Али харид накардаанд, дигар ҳеҷ гоҳ барнагаштаанд.

Роҳи ҳалли пешниҳодшуда фиристодани огоҳии барнома ё SMS бо чунин матн аст:

«Али азиз, дидем, ки сабади харидат ҳанӯз холист. Агар хариди аввалатро анҷом диҳӣ, 15% тахфиф мегирӣ. Ҳозир барои ту пешниҳоди ғизои сабуку солим дорем».

Танҳо сохтани имкониятҳо кофӣ нест. Кори асосӣ нигоҳ доштани корбар аст.

Нигоҳ доштани корбар танҳо бо коди тоза ба даст намеояд. Он тафаккури маҳсулотмеҳвар, шинохти рафтор ва тарҳрезии таҷрибаро талаб мекунад.

Роҳи табдил шудан ба директори техникии маҳсулотмеҳвар

Агар то ин ҷо хонда бошед, эҳтимол шумо ҳам замоне мисли ман танҳо таҳиягаре будед, ки вазифааш дуруст ва сари вақт иҷро кардани супоришҳо буд.

Аммо ҳоло медонед, ки нақшатон метавонад аз коднависӣ хеле фаротар бошад. Шумо метавонед шахсе бошед, ки ояндаи маҳсулотро шакл медиҳад.

Дар ин бахш чизҳои омӯхтаамонро ҷамъбаст карда, роҳи равшане барои рушди фикрӣ ва касбӣ муайян мекунем.

1. Тафаккури маҳсулотмеҳварро фаромӯш накунем

• Пеш аз «Чӣ гуна?» ҳамеша «Чаро?» бипурсед.
• Бидонед, ки кори шумо танҳо супоридани код нест: шумо як қисми таҷрибаи корбарро месозед.
• Ба ҷойи пайваста илова кардани имкониятҳо, дар пайи ҳалли мушкил бошед.
• Дар паси ҳар кор бояд персонаи муайян вуҷуд дошта бошад. Агар набошад, барои корбари номаълум чизе месозед.
• Ба чизе афзалият диҳед, ки рафтори воқеӣ ба вуҷуд меорад, на танҳо ба чизе, ки зебо менамояд.

2. Дастурамали амалӣ барои сохтани маҳсулоти дуруст

Ин дастурамал дар файли аслӣ ҳамчун расм оварда шудааст. Худи расм дар файли дастрас мавҷуд нест.

3. Малакаҳое, ки бояд ҷиддӣ омӯзед

Директори техникӣ ё созандаи воқеии маҳсулот ба ин малакаҳо ниёз дорад:

• Тарҳрезии рафтор — Behavioral Design: чӣ гуна одати истифодаи маҳсулотро ба вуҷуд овардан мумкин аст?
• Нишондиҳандаҳои маҳсулот — Product Metrics: бо рақамҳо сухан гӯед, на танҳо бо эҳсос.
• Таҳқиқи корбар — User Research: бифаҳмед, ки корбар чӣ мехоҳад; танҳо гумон накунед, ки медонед.
• Усулҳои муайян кардани афзалият — Prioritization Techniques: омӯзед, ки кадом корро кай ва чаро анҷом диҳед; масалан, бо усулҳои RICE ё MoSCoW.
• Ҳикоягӯӣ — Storytelling: тавонед қарорҳоятонро ба гурӯҳ, роҳбар ё сармоягузор равшан фаҳмонед.

4. Шеваҳои нодурусте, ки бояд аз онҳо эҳтиёт кунед

Рӯйхати ин шеваҳо дар расми файли аслӣ будааст ва дар матни дастрас мавҷуд нест.

5. Машқҳо барои тақвияти тафаккури маҳсулотмеҳвар

Ин машқҳоро барои худам ҳам навиштаам, зеро омӯзиши ин малака пайваста аст:

• Ҳар имконияти сохтаатонро бо персона муқоиса кунед. Агар ба саволи «Ин ба дарди кӣ мехӯрад?» ҷавоб надошта бошед, корро рӯйи он боздоред.
• Ҳар ҳафта як ҷаласаи таҳлили рафтори корбар гузаронед. Ҳатто агар танҳо як корбар як паёми электронӣ фиристода бошад.
• Ҳар вазифаи нави техникӣ бояд нишондиҳандаи натиҷа дошта бошад. Масалан, оё интизоред, ки сатҳи харид баланд шавад ё вақти истифодаи маҳсулот зиёд гардад?
• Бо гурӯҳҳои ғайритехникӣ суҳбат кунед. Маркетинг, дастгирӣ ва фурӯш дар сафи пеши муносибат бо корбаранд.
• Имкониятҳои истифоданашавандаро хориҷ кунед. Ин нишонаи камолоти касбӣ аст, на заъф.

Директори техникии хуб танҳо чизе намесозад, ки кор кунад; ӯ чизе месозад, ки маъно ва арзиш дошта бошад.

Хулоса

Дар ҷаҳоне, ки барномасозони хуб зиёданд, касе муваффақтар мешавад, ки маҳсулот сохта тавонад.

Сохтани маҳсулот танҳо абзору технология намехоҳад. Он дарки амиқи одамон, ангезаҳо ва рафтори онҳоро талаб мекунад.

Агар хоҳед, дар гурӯҳи ояндаатон метавонед на танҳо таҳиягари хуб, балки шахсе бошед, ки ҳангоми қабули қарор ҳама ба суханаш гӯш медиҳанд. Зеро шумо бо тафаккури маҳсулотмеҳвар ба масъалаҳо назар мекунед.

Агар таҷрибаи чандинсолаи идоракунии маҳсулот дошта бошед ё дар соҳаҳое чун B2B ва SaaS кор кунед, эҳтимол қисми зиёди ин матн бароятон ошност.

Барои омӯзиши амиқтар муаллиф муроҷиат ба манбаъҳои касбии зеринро пешниҳод мекунад:

• Китоби Inspired аз Марти Каган. Дар матни аслӣ гуфта шудааст, ки ин китоб бо номи «Илҳомбахш» аз ҷониби нашриёти «Ҳурмузд» ба форсӣ тарҷума ва нашр шудааст.
• Китобҳои Lean Product ва Lean Analytics.
• Подкастҳои Lenny’s Podcast ва Product Thinking.
• Роҳнамоҳои амалии Reforge.

Аммо агар навкор бошед ё аз соҳаи техникӣ ба идоракунии маҳсулот гузашта бошед, ин мақола метавонад барои шумо такягоҳи доимии фикрӣ гардад.