Зеҳн

Равиши «Аввал мушро дур кун, баъд гандум ҷамъ кун»: чаро кӯшиши зиёд барои рушд на ҳамеша натиҷа медиҳад?

БА
Барномасоз7 октябри 2026 · 4 дақиқа хондан

Дар ҷаҳони имрӯза мо шефтаи калимаҳое чун «рушд», «тавсеа» ва «густариши тиҷорат» ҳастем. Тамоми неруи гурӯҳҳо, буҷети маркетинг ва ҳатто хоби муассисон қурбони як мақсад мешавад: калонтар кардани анбори гандум.

Мо маъракаҳои нави таблиғотӣ роҳандозӣ мекунем, гурӯҳи фурӯшро калонтар месозем ва равандҳои кориро густариш медиҳем. Аммо дар паси ин ҳама такопӯ ҳамеша эҳсоси озордиҳандае вуҷуд дорад:

«Бо вуҷуди ҳамаи ин кӯшишҳо, гӯё чизе аз дастамон меравад. Бо ин қадар кор ҳам фоида ё натиҷаи интизориамонро намебинем».

Агар чунин эҳсос дошта бошед, эҳтимол шумо машғули ҷамъ кардани гандум ҳастед, дар ҳоле ки муш анборатонро сӯрох кардааст.

Дарси бузурге аз Мавлоно

Мавлоно дар ин байтҳо маҳз ба ҳамон нуқсони сохторие ишора мекунад, ки бисёре аз роҳбарон аз он ғофиланд:

Муш то анбори мо ҳуфра задаст,
В-аз фанаш анбори мо вайрон шудаст.
Аввал, эй ҷон, дафъи шарри муш кун,
В-онгаҳон дар ҷамъи гандум ҷӯш кун.

Ӯ моро ҳушдор медиҳад: агар мақсадат ҷамъ кардани гандум бошад, аввал бояд мушро аз анбор дур кунӣ. Агар нахуст ба ҷамъоварии гандум машғул шавӣ, дар асл танҳо захираҳоятро бо суръати бештар барои талаф шудан омода мекунӣ.

Чаро мо мушҳоро намебинем?

Дар идоракунӣ як ҳақиқати талх вуҷуд дорад: мушгирӣ дардовар аст, аммо гандум ҷамъ кардан шавқовар.

Шинохтани «муш» — хоҳ корманде бошад, ки муҳити корро вайрон мекунад, хоҳ низоми молиявии нуқсондор ё раванди кории бесамар — рӯ ба рӯ шудан бо воқеиятҳои талх ва қабули тағйироти душворро талаб мекунад. Баъзан ҳатто аз кор озод кардани корманд ё аз нав сохтани сохтори ташкилот зарур мешавад.

Баръакс, сарф кардани маблағ барои маркетинг ё ба кор гирифтани корманди нав ба роҳбар эҳсоси «дар ҳаракат будан» медиҳад, ҳатто агар роҳ нодуруст бошад.

Мо аз «мушгирӣ» мегурезем ва ба сӯи «гандумҷамъкунӣ» мешитобем, то худро бовар кунонем, ки дар ҳоли рушд ҳастем.

Равиши амалӣ: «Аввал мушро дур кун, баъд гандум ҷамъ кун»

Барои раҳо шудан аз доми «рушди ноустувор» аз ин нақшаи роҳ пайравӣ кунед.

1. Мушро пайдо кунед

Қадами аввал — каме таваққуф кардан аст. Ба ҷойи он ки танҳо ба диаграммаи фурӯш нигаред, ба камбудиҳои дохилӣ диққат диҳед.

Оё мушкил дар гурӯҳ аст — дар ҳавасмандӣ ё фарҳанги корӣ? Дар раванди кор аст — дар бесарусомонӣ ё вобастагӣ ба шахсони алоҳида? Ё дар низом аст — дар корҳои молиявӣ ё амалиётӣ?

«Муш»-и шумо дар куҷост?

2. Мушкилҳоро гурӯҳбандӣ ва таҳлил кунед

Ҳамаи «мушҳо» яксон нестанд. Бояд муайян кунед, ки бо кадом навъи онҳо рӯ ба рӯ ҳастед:

  • Мушкилҳои рафторӣ: фарҳанги носолими корӣ, набудани ҳавасмандӣ, идоракунии бад.
  • Мушкилҳои низомӣ: набудани шаффофияти молиявӣ ва ҳуҷҷатгузории корҳо.
  • Мушкилҳои равандӣ: мураккабиҳои беҳуда ва монеаҳое, ки суръати истеҳсолро маҳдуд мекунанд.

3. Мушкилро аз реша бартараф кунед

Бузургтарин хато истифодаи «доруи таскинбахш» аст.

Агар «муш» дар раванди кор бошад, илова кардани корманди нав ба ҳамон раванд танҳо шумораи «мушҳо»-ро зиёд мекунад!

Шумо бояд решаи мушкилро бартараф намоед. Ислоҳ бояд амиқ бошад, ҳатто агар дар муддати кӯтоҳ суръати коратонро паст кунад.

4. Низомро устувор созед

Пас аз дур кардани муш бояд анборро мустаҳкам кунед.

Ин маънои сабту ҳуҷҷатгузории равандҳои корӣ, ташкили гурӯҳҳои мустақил дар иҷрои вазифаҳо ва роҳандозии низомҳои назоратиро дорад. Онҳо бояд нагузоранд, ки мушҳои нав ё ҳамон мушкилҳои пешина дубора роҳ ёбанд.

5. Рушди устуворро оғоз кунед

Акнун, танҳо акнун, вақти он расидааст, ки барои ҷамъ кардани гандум ҷиддӣ кӯшиш кунед.

Ҳоло ки анбор бехатар аст ва сӯрохиҳо баста шудаанд, ҳар қадар гандум — яъне фурӯш, муштарӣ ва сармоя — ба он илова кунед, талаф намеёбад.

Маҳз дар ҳамин марҳила рушди воқеӣ ба амал меояд.

Сухани охир

Агар эҳсос кунед, ки бо вуҷуди ҳамаи кӯшишҳо дар як ҷо истодаед ё бо душворӣ пеш меравед, дар ҷустуҷӯи абзори нав ё маъракаҳои бузургтари таблиғотӣ нашавед.

Шояд вақти он расидааст, ки таваққуф кунед, ба дохили анбор назар андозед ва мушҳоро пайдо намоед.

Рушди бузург аз калон кардани сохторҳои нуқсондор ба даст намеояд. Он натиҷаи ислоҳи сохторҳо ва сипас густариш додани онҳост.

Мақолаҳои маъмул

Мақола·Зеҳн·1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
Мақола·Аиъша·2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
Мақола·Зеҳн·2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2