Пойгоҳи додаҳо чист?

Вақте бо барномаҳо кор мекунем, маълумоти мо бояд нигоҳ дошта шавад. Масалан, дар Instagram маълумоти профили мо бояд сабт гардад, то дафъаи дигар дубора намоиш дода шавад.

Ба таври умум, пойгоҳи додаҳо маҷмуаи маълумоти як хизматрасонии онлайн ё офлайн мебошад.

Мисоли пойгоҳи додаҳо

Тасаввур кунед, ҷадвале дорем, ки маълумоте монанди ном, насаб ва синну солро дар бар мегирад. Ҳар дафъае ки барномаро мекушоед, механизми ҷустуҷӯ маълумоти шуморо пайдо карда, барои намоиш бармегардонад.

### Ҷузъҳои пойгоҳи додаҳо

Ҷадвали пойгоҳи додаҳо аз сатрҳо ва сутунҳо иборат аст:

• Сатр — row: як сабт, масалан маълумоти як корбар.
• Сутун — column: як навъи маълумот, масалан ном ё синну сол. Дар матни аслӣ барои он истилоҳи field — майдон истифода шудааст.

Чӣ гуна маълумоти худро дар пойгоҳи додаҳо зуд пайдо кунем?

Барномасозони бахши серверӣ — backend — барои зудтар пайдо кардани додаҳо аз тартибдиҳӣ ва механизмҳои ҷустуҷӯ истифода мебаранд.

Дар усули сода, барои пайдо кардани маълумоти корбар сатрҳо як ба як санҷида мешаванд.

Аммо агар додаҳо ба тартиб бошанд, метавон аз ҷустуҷӯи дуӣ — binary search истифода кард.

Фарз мекунем, номҳо аз рӯйи алифбо тартиб дода шудаанд ва номи мо бо ҳарфи A оғоз мешавад:

1. Ҷустуҷӯро аз миёнаи рӯйхат оғоз мекунем.
2. Агар номи миёна бо M оғоз шавад, нимаи баъдии рӯйхатро аз доираи ҷустуҷӯ хориҷ мекунем, зеро A пеш аз M меояд.
3. Дар нимаи боқимонда ҳамин амалро такрор мекунем.
4. Ҳангоми муқоисаи номҳое, ки ҳарфи аввали якхела доранд, ҳарфҳои баъдиро низ муқоиса мекунем.
5. Ин равандро то пайдо шудани номи лозим идома медиҳем.

Бо ҳар қадам доираи ҷустуҷӯ тақрибан ду баробар хурд мешавад. Худи додаҳо ҳазф намешаванд — танҳо қисмҳои номувофиқ дигар санҷида намешаванд.

Навъҳои пойгоҳҳои додаҳо

Системаҳои идоракунии пойгоҳи додаҳо зиёданд. Дар ин мақола се намуна оварда шудааст:

1. MySQL

Яке аз системаҳои маъмули идоракунии пойгоҳи додаҳои релятсионӣ мебошад, ки барои вазифаҳои гуногун истифода мешавад.

2. PostgreSQL

Системаи идоракунии пойгоҳи додаҳои релятсионӣ мебошад. Онро дар таҳияи backend, аз ҷумла бо Django-и Python, истифода мебаранд.

3. SQLite

Пойгоҳи додаҳои сабук ва дарунсохт мебошад, ки дар танзимоти ибтидоии лоиҳаҳои Django ба таври пешфарз истифода мешавад.

Эзоҳ: дар матни аслӣ «lightsql» навишта шудааст; бо назардошти шарҳ, эҳтимол мақсад SQLite аст. Он пойгоҳи додаҳост, на афзонаи Django.

Инҳо се намунаи пойгоҳҳои додаҳо буданд. Намунаҳои дигар низ зиёданд.

Умедворам, ки аз ин мақола баҳра бурдед!