АЗ ПАРТОВИ ОРГАНИКӢ - ОЛӢТАРИН НУРИ: ТЕХНОЛОГИЯИ ДУБОРАИ ТАЙЁР КАРДАНИ БИОГУМУС АЗ КОМПОСТ

Дар кишоварзии муосир нигоҳдорӣ ва баланд бардоштани ҳосилнокии хок, инчунин истеҳсоли маҳсулоти аз ҷиҳати экологӣ бехатар аҳамияти калон дорад. Яке аз роҳҳои самаранок ва нисбатан арзони парвариши растаниҳо истифодаи нуриҳои органикӣ мебошад. Самараи беҳтар ҳангоми истифодаи усули дузинагӣ ба даст меояд: аввал тайёр кардани компост ва баъдан табдил додани он ба биогумус тавассути кирмҳо.

Ин усул имкон медиҳад, ки партовҳои органикии боғу хоҷагӣ ба нурии серғизо ва аз моддаҳои муфиди биологӣ бой табдил дода шаванд.

Марҳилаи 1: Тайёр кардани компости аввалия

Марҳилаи аввал аз ҷамъоварӣ ва пӯсонидани маводи органикӣ иборат аст. Ҳадафи асосии он таҷзияи моддаҳои органикӣ ва кам кардани миқдори микроорганизмҳои зараровар ва тухми алафҳои ҳарза мебошад.

Маводҳои зарурӣ

Маводи сабз (азотдор):

• Алафи даравшуда;

• Боқимондаи мева ва сабзавот;

• Нурии чорво.

Маводи хушк (карбондор):

• Хас;

• Баргҳои хушк;

• Шохчаҳои майдакардашуда;

• Коғаз ё картони таршуда.

Раванди тайёркунӣ

1. Маводҳоро дар компостер ё чуқурии махсус қабат-қабат мегузоранд.

2. Намнокии омехтаро дар сатҳи тақрибан 60–70% нигоҳ медоранд.

3. Дар ҷараёни таҷзия ҳарорати дохили компост баланд шуда, қисми зиёди микроорганизмҳои зараровар ва тухми алафҳои ҳарзаро нобуд месозад.

4. Баъд аз сард шудани омехта ва пайдо шудани бӯи хоки тоза, компости аввалия омода мегардад.

Марҳилаи 2: Табдил додани компост ба биогумус

Пас аз омода шудани компост, онро барои ғизодиҳии кирмҳо истифода мебаранд. Барои ин бештар кирмҳои сурхи калифорнӣ парвариш карда мешаванд.

Шароити нигоҳдорӣ

• Намнокӣ: 65–70%;

• Ҳарорат: аз +18°C то +25°C;

• Муҳофизат аз нури мустақими офтоб.

Кирмҳо компостро аз системаи ҳозимаи худ гузаронида, онро ба биогумус табдил медиҳанд. Дар натиҷа нурии доначадор, сиёҳранг ва бебӯй ҳосил мешавад, ки аз моддаҳои ғизоӣ ва микроорганизмҳои фоиданок бой аст.

Пас аз 2–3 моҳ қисми зиёди компост коркард мешавад. Сипас кирмҳоро ҷудо намуда, биогумуси тайёрро аз элак мегузаронанд.

Афзалиятҳои усули дузинагӣ

1. Бехатарии бештар – компосткунии аввалия миқдори зиёди патогенҳо ва тухми алафҳои ҳарзаро коҳиш медиҳад.

2. Беҳтар шудани сифати нурӣ – биогумус дорои моддаҳои ғизоии барои растанӣ дастрас мебошад.

3. Беҳтар шудани сохтори хок – хокро нармтар, ковоктар ва нигоҳдорандаи намӣ мегардонад.

4. Фаъол шудани фаъолияти биологии хок – рушди микроорганизмҳои муфидро дастгирӣ мекунад.

Хулоса

Табдил додани компост ба биогумус яке аз роҳҳои самараноки коркарди партовҳои органикӣ мебошад. Ин технология ба деҳқонон ва боғдорон имкон медиҳад, ки сифати хокро беҳтар намуда, барои ба даст овардани ҳосили хуб ва нигоҳдории дарозмуддати ҳосилнокии замин мусоидат намоянд.