ОБОДИИ КИШВАР

Дар замони қадим подшоҳе буд, ки мехост кишварашро обод, мардумашро озод ва ҷомеаашро муттаҳид нигоҳ дорад. Вале ҳар қонунеро, ки рӯи коғаз меовард, баъзеҳо қабул мекарданд, баъзеҳо ба манфиати худ шарҳ медоданд. Мардум саргардон буданд: кӣ ҳақ дорад? Кӣ вазифа дорад? Кӣ аз кӣ муҳофизат мекунад?

Рӯзе подшоҳ ба назди донандаи бузург – пире, ки мардум ӯро “Сипаҳри хирад” меномиданд, рафт ва гуфт:

— Чӣ кунам, то миллатам ба як роҳ раванд ва ҳуқуқи ҳар кас ҳифз гардад?

Пир табассум карда гуфт:

— Эй подшоҳи адолатҷӯ, агар мехоҳӣ кишварат устувор монад, бояд қонуни асосӣ дошта бошӣ, ки монанди ҷоякуни нури офтоб ҳадафи ҳар касро равшан кунад. Он қонун аз ту болотар бошад, то ту худ ба он итоат кунӣ ва мардум бидонанд: дар ин сарзамин қонуни ягона бартарист, на сухани шахс.

Баъд пирамард чаҳор санги қиматбаҳоро овард:

1. Санги ҳуқуқ, ки рамзи озодӣ буд.

2. Санги вазифа, ки рамзи масъулият буд.

3. Санги адолат, ки рамзи баробарӣ буд.

4. Санги ваҳдат, ки рамзи ягонагии миллат буд.

Вай гуфт:

— Агар ин чаҳор сангро дар як зинҷир пайванд кунӣ, онро Конститутсия меноманд. Он қалби давлат аст. Ҳар ҷо ки ҳуқуқи инсонро ҳимоят кунанд, вазифаи шаҳрвандро муайян созанд, адолатро фарқ нагузоранд ва мардумро муттаҳид нигоҳ доранд — он ҷо давлат поянда мешавад.

Подшоҳ бо хирадмандон нишаста, чунин санаду қонуни асосӣ таҳия кард. Аз он рӯз мардум гуфтанд:

“Кишваре, ки Конститутсия дорад, гӯё хонаи бо бунёди мустаҳкам аст — на аз шамол метарсад, на аз тӯфон.”