МАРДӢ НАБУВАД ФИТОДАРО ПОЙ ЗАДАН

Адабиёти тоҷику форс пур аз андешаҳои нобу пурҳикмати ахлоқист, ки роҳнамои зиндагии инсонанд. Яке аз чунин андешаҳои пурарзиш байти маъруфи устод Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ мебошад:

«Мардӣ набувад фитодаро пой задан,

Гар дасти фитодае бигирӣ, мардӣ!»

Ин сухани пурмазмун инсонро ба инсондӯстӣ, раҳм, саховат ва ёрии ҳамдигар даъват мекунад.

ҚИСМИ АСОСӢ

Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ дар ин байт маънои ҳақиқии мардиро нишон медиҳад. Ба назари ӯ, қуввату тавоноӣ, сарват ё мақом нишонаи мардӣ нест. Мардӣ дар ёрии фитода, дар ғамхорӣ ба заифон ва дастгирии мӯҳтоҷон зоҳир мегардад.

Фитода — яъне касе, ки дар зиндагӣ бо мушкилӣ рӯ ба рӯ шудааст: камбағал, бемор ё шахсе, ки аз роҳи ҳақ дур мондааст. Пой задан ба чунин инсон маънои пастии ахлоқист. Баръакс, кӯмак ба ӯ нишонаи дилсӯзӣ ва одами комил будан аст.

Ин андешаи устод Рӯдакӣ имрӯз ҳам барои ҷомеаи мо аҳамияти бузург дорад. Дар ҷаҳоне, ки ҳар кас бештар ба манфиати худ меандешад, сухани шоир моро ба меҳрубонӣ ва эҳсоси ҳамдардӣ даъват мекунад. Ҳар як инсон бояд кӯшиш намояд, ки дарди дигаронро эҳсос кунад ва агар имкон бошад, ба онҳо ёрӣ расонад.

Аз нигоҳи ахлоқ ва дин низ чунин рафтор арзишманд аст. Қуръон ва ҳадис ҳам мардумро ба раҳму шафқат, садақот ва кӯмак ба заифон фаро мехонанд. Пас, сухани Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ бо арзишҳои умумибашарӣ ҳамоҳанг аст.

ХУЛОСА

Мардӣ на дар сухан, балки дар амал таҷассум меёбад. Агар инсон дар вақти сахтӣ дасти дигареро бигирад, ӯ марди ҳақиқӣ аст. Бояд ёд гирем, ки зиндагӣ танҳо бо меҳр ва ҳамдардӣ зебо мешавад.

Ҳамин тавр, байти Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ моро меомӯзонад, ки инсони комил он аст, ки «дасти фитодаро бигирад» — на барои манфиат, балки барои виҷдон ва инсоният.