Технология
Донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси нақлиёти қадимӣ, автомобилҳо, роҳи оҳан, самолётҳо, киштиҳо, велосипеду мотосиклҳо, андозагирӣ, ҳисоб, компютерҳо ва навору аккосӣ ва ғайраҳоро дар бар мегирад.
Усулҳои муосири коркарди чӯб ва масолеҳи чӯбӣ
Чӯб материали тайёри бинокорӣ буда, дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ васеъ истифода мешавад. Сабаби васеъ истифода бурдани чӯб хосиятҳои баланди техникии он мебошад. Чӯбро коркард кардан осон, вазнаш сабук, пухтагии баланд, гузаронандаи гармӣ ва барқ суст, дар зери таъсири кислота ва ишқорҳо вайрон намешавад, қисми берунаи чӯб намуди зебо, дараҷаи баланди часпиш ва пардозкунӣ дорад. Усулҳои гуногуни коркарди чӯб вуҷуд доранд: Коркарди механикӣ (буридан, сӯрох кардан, кандакорӣ кардан). Коркарди гидротермикӣ. Ширешкунӣ ва пайвасткунӣ (ширешкунӣ, часпонидани шпон ва ғайра). Пардозкунӣ. Дар коркарди чӯб истифодаи техника ва технологияи бо барномаи рақамӣ идорашаванда, коркарди лазерӣ, сарфаи энергия ва масолеҳи ба муҳити зист безарар ва ба таври автоматӣ назорат кардани сифати маҳсулот аҳамияти калон пайдо мекунад. Коркарди чӯб бо усулҳои механикӣ ва автоматӣ ба амал оварда мешавад. Автоматикунонии ҷараёнҳои технологӣ ин идора кардани гурӯҳи мошинаҳои муайян ва кам кардани иштироки бевоситаи шахс дар ин ҷараён мебошад. Мошинҳои автоматӣ аз рӯйи барномаи пеш тайёршуда кор мекунанд. Истифодаи автоматика дар саноати чӯб сифати маҳсулот ва самаранокии меҳнатро баланд бардошта, шароити меҳнати коргаронро хеле беҳтар мегардонад. Усулҳои коркарди чӯб дар саноати истеҳсолот: мошинҳои нимавтоматӣ, мошинҳои автоматӣ ва линияҳои автоматӣ. Мошинҳои нимавтоматӣ мошинҳое мебошанд, ки дар давраи автоматӣ кор мекунанд ва дахолати инсонро талаб мекунанд. Дар дастгоҳҳои нимавтоматӣ коргар заготовкаро васл мекунад, мустаҳкам мекунад, дастгоҳро ба кор меандозад ва маҳсулоти тайёрро аз дастгоҳ холӣ мекунад. Мошинҳои автоматӣ мошинҳое мебошанд, ки қисмҳои онҳо бе иштироки бевоситаи коргар истеҳсол карда мешаванд. Оператор қисмҳои кор кардашударо ҳар вақт чен карда, аз назар мегузаронад ва дар сурати ошкор кардани нодурустии мошина дастгоҳро танзим мекунад. Линияи (хатти) автоматӣ маҷмӯи таҷҳизот ва механизмҳои асосӣ, ёрирасон, нақлиётӣ мебошад, ки ба таври автоматӣ ҷойгиркунӣ, мустаҳкамкунӣ, гардиш ва ҳаракати қисмҳои коркардшударо барои иҷрои амалиёти технологӣ бо пай дар пайи зарурӣ ва бо ритми муайян бидуни иштироки бевоситаи инсон таъмин мекунанд.
Қоидаҳои хушк кардан ва нигоҳ доштани чӯб
Хушк кардани чӯб барои баланд бардоштани муқовимати он ба пӯсидан, баланд бардоштани мустаҳкамии он, пешгирӣ кардани кафидан, рахнашавӣ, таъмини пайвастшавии мустаҳкам ҳангоми ширешкунӣ ва зебогии ороиши берунӣ анҷом дода мешавад. Хусусиятҳои фоиданоки чӯби хушк Деформатсия кам мешавад, зичӣ беҳтар мегардад. Овозгузарониаш меафзояд. Ҳамвор кардан, ширеш кардан, ранг кардан осонтар мегардад. Ашёҳои сохташуда шаклашонро тағйир намедиҳанд. Рутубати дарахти навбурида вобаста ба намуд ва вақти буридани он 40% ва аз он зиёдтар аст. Чӯби тар аз 23 % ва бештар аз он, чӯби нимхушк аз 18 то 23 %, чӯби дар ҳавои кушод хушкшуда аз 12 то 18 %, чӯби дар шароити хона хушкшуда аз 8% то 12% намнокӣ дорад. Чӯби мутлақо хушк намнокии 0 фоизро ташкил дода, дар шароити лабораторӣ ба даст меояд. Дар дуредгарӣ ва мебелсозӣ истифода бурдани чӯбу тахта, ки намии он аз 8—12 фоиз ва камтар аст, рухсат дода мешавад. Хушк кардани чӯб бо ду роҳи гуногун анҷом дода мешавад: Роҳи табиӣ (хушккунӣ дар ҳавои кушод). Усули сунъӣ (хушккунӣ дар камераҳо). Хушккунии табиӣ. Дар ҳавои кушод хушк кардани чӯб усули оддитарин аст. Ин харҷи зиёд надорад. Барои он ки дарахтон дар ҳавои кушод нағз хушк шаванд, майдони калоне интихоб карда мешавад, ки дар он нури офтоб рост намеафтад, шамол тез-тез давр мезанад ва оби борон ҷамъ намешавад. Ташкилу амалӣ гардондани он душвор нест. Дар болои пояҳои баландиаш 50 сантиметр тахтаҳои чӯб гузошта мешаванд, то хушк шаванд. Чӯби як хел, навъ, андоза, ғафс дар як ҷо гузошта мешавад. Канорҳои паҳлӯи онро арра накарда, чӯбу тахтаҳои ҳаҷмаш гуногунро алоҳида-алоҳида мегузоранд. Дар байни тахтаҳо рейкаҳо гузошта мешаванд. Тахтаи болои рейкаҳо зуд хушк мешавад ва мағор намекунад. Ҳар қадар баландтар бошад, ҳаво дар байни онҳо ҳамон қадар тезтар ҳаракат мекунад. Камбудиҳои усули хушккунии табиӣ Хушккунӣ аз иқлим вобаста аст. Дар зимистон хушкшавии чӯб суст мешавад. Ҷараёни хушкшавиро ба таври доимӣ назорат кардан мумкин нест. Барои нигоҳ доштани захираи чӯб майдонҳои калон лозиманд. Чӯбро кирм мехӯрад, онро аз пӯсидан наҷот додан мумкин нест. Чӯб мувофиқи талаб хушк намешавад. Барои хушк кардани чӯб муддати зиёд лозим аст. Хушккунии сунъӣ. Хушккунии сунъии чӯб дар камераҳои гарми дараҷаи гармиашон гуногун гузаронида мешавад. Ҳамин тавр, намиро дар вақти хушккунӣ мувофиқи зарурат назорат кардан мумкин аст. Он вақт ва ҷойи камро талаб мекунад. Азбаски ҳаво дар камера назорат карда мешавад, чӯб бе тобхӯрӣ ё кафидан хушк мешавад. Дар ин ҷо замбӯруғҳои касалкунанда ва ҳашароти гуногуни зараровар нест карда мешаванд. Камераҳои хушккунӣ имкон медиҳанд, ки масолеҳи чӯбин дар ҳар шароити иқлим, дар ҳар фасли сол ва дар ҳар обу ҳаво хеле зуд хушк шавад. Ҳангоми дар камераҳо хушконидани чӯб омодакунии чӯбҳо ба мисли хушккунии табиӣ сурат мегирад. Камбудиҳои хушккунии сунъӣ Барои сохтани камераҳо маблағи зиёд сарф мешавад. Барои ба кор андохтани дастгоҳҳо маблағи зиёд сарф мешавад. Таннархи чӯб баланд мешавад.
Техникаи саноатӣ дар истеҳсолот
Ҷараёни барои қонеъ гардондани талаботи одамон ба вуҷуд овардани неъматҳои иқтисодиро истеҳсолот меноманд. Мошинҳо ва дастгоҳҳои гуногун, ки барои иҷрои амалиёти технологӣ пешбинӣ шудаанд, техникаи истеҳсолот номида мешавад. Бо ёрии онҳо маҳсулоти ба андозаву сифати пешбинишуда ва ба талаботи ҳуҷҷатҳои меъёрӣ ҷавобгӯ истеҳсол карда мешавад. Намудҳои техникаҳои истеҳсолӣ аз рӯйи вазифаашон Техникаи андозагирӣ фрезерӣ автоматишуда электрикӣ Мошинаҳои боркаш. Бо ёрии онҳо бор ё маҳсулот аз як ҷо ба ҷойи дигар бурда мешавад. Ба онҳо мошинҳо, аз қабили автокранҳо, кран-манипуляторҳо, конвейерҳои нақлиётӣ, мошинаҳои боркаш, штабелёрҳо ва ғайра дохил мешаванд. Мошинаҳои энергетикӣ. Онҳо як намуди энергияро ба намуди дигари энергия табдил медиҳанд ва механизмҳоро ба ҳаракат меоранд. Мошинҳои корӣ. Дастгоҳҳо дар истеҳсолот бештар истифода мешаванд. Бо ёрии онҳо амалиёти гуногун барои ба маҳсулот додани шакли дилхоҳ иҷро карда мешавад. Дар истеҳсолот дастгоҳҳои харротӣ, фрезерӣ, пармакунӣ, арра ва рандакунӣ, чархгарӣ, пресскунӣ, штампкунӣ, суфтакунӣ ва ғайра истифода мешаванд. Мошинҳои технологӣ. Пурра автоматӣ кунондани мошинаҳои технологӣ хусусияти беназири онҳост. Чунин мошинаҳо ба воситаи пулти дурдаст идора карда мешаванд. Мошинҳое, ки бо барномаҳои рақамӣ идора мешаванд, дар истеҳсолот васеъ истифода мешаванд. Он метавонад дар асоси барномаи пешакӣ кор карда, иштироки одамонро дар ҷараёни истеҳсолот кам кунад. Ба ин гуна мошинаҳо манипуляторҳои роботӣ, дастгоҳҳои бо рақам идорашаванда, линияҳои автоматишуда ва ғайра дохил мешаванд. Техникаи андозагирӣ ва назорат. Шумо дар дарсҳои технология бо якчанд асбобҳои ченкунӣ шинос гашта, аз онҳо истифода бурдаед. Дар соҳаи истеҳсолоти имрӯза дар системаи назорати сифати маҳсулот техникаи ҳисоббарории рақамӣ васеъ истифода мешаванд. Дар натиҷа кори ченкунӣ ва назорат тезонида, хатоҳои ченкунӣ кам шуда, кори ченкунӣ ва назорат объективона ба амал бароварда мешавад. Дар хотир доред! Техникаи истеҳсолӣ аз техникаи маишӣ бо калонии қувват, самараи баланди корӣ, ҳаҷм ва қобилияти кории дарозмуддати боварибахши худ фарқ мекунад. Мақсади истифодабарӣ аз онҳо баланд бардоштани самараи меҳнат, баланд бардоштани самараи истифодаи ресурсҳо, кам кардани сарфи энергия ва материал дар истеҳсолот мебошад. Имрӯзҳо дар истеҳсолот истифодаи техника ва технологияҳои ба таври рақамӣ идорашаванда, лазерӣ, плазма, тарҳрезии 3D, коркард бо фишор, сарфакунии энергия ва мавод, аз ҷиҳати экологӣ тоза, биотехнология, нанотехнология, техникаҳое, ки ба таври автоматӣ сифати маҳсулотро назорат мекунанд, муҳим мебошад.
Лобзики электрикӣ
Имрӯзҳо лобзики электрикӣ яке аз асбобҳои васеъ истифодашавандаи электриконидашуда мебошад. Лобзики электрикӣ барои рост ва каҷ буридани чӯб, масолеҳи чӯбин, металл ва дигар маводҳо истифода мешавад. Лобзикҳои электрикӣ барои корҳои маишӣ ё истеҳсолот сохта мешаванд. Онҳо аз қувваи барқ ё аккумулятор қувват мегиранд. Аксари лобзикҳои электрикӣ метавонанд бо арраи дар кунҷи то 45° гузошташуда буранд. Дар лобзики электрикӣ теғи арра аз боло ба поён ҳаракат мекунад. Лобзикҳои муосири электрикӣ бо функсияи ҳаракати маятникӣ истеҳсол карда мешаванд. Дар ҳаракати маятникӣ теғи лобзик ба поён ва ба пеш ҳаракат мекунад. Ин суръати арраро зиёд мекунад, аммо ин ҳаракат нахҳои фанерро вайрон мекунад. Полотнои арраи лобзик бояд аз заготовка камаш 5 мм берун барояд. Ҳангоми буридан дар хати рост дастурҳоро истифода бурдан лозим аст. Полотнои арраи лобзик аз рӯйи намуд ва хосиятҳои маводи коркардшаванда интихоб карда мешавад. Ҳангоми буридани шаклҳои каҷи дохилӣ аввал сӯрохие сохтан лозим аст, ки ба теғи лобзик мувофиқат кунад. Сохти лобзики электрикӣ Полотнои лобзик. Дастгоҳи полотноро зуд ивазкунанда. Дастгоҳи равшанӣ. Тугмаи оғоз ва чархи танзими суръат. Тугмаи бастани тугмаи идоракунӣ. Даста. Сими барқӣ. Трубкаи тозакунандаи пахолҳо. Асос. Дастгоҳи ҳаводеҳӣ. Тугмачае, ки гашти маятникиро рост мекунад. Эътибор диҳед! Қоидаҳои кор бо лобзики электрикӣ Пеш аз оғози кор бемамониат будани роҳи ҳаракати полотнои лобзикро санҷед; ҳангоми арра кардан диққат диҳед, ки шнури лобзик дар қафо бошад. Танҳо арраҳои тезро истифода баред. Воситаҳои ҳифзиро (айнак, сарпӯшак ва ғайра) истифода баред. Заготовка бояд бодиққат мустаҳкам карда шавад. Ҳангоми кор мавқеи мувозинати баданро интихоб кунед. Асбобро бо зӯрӣ кор нафармоед, корро истода-истода иҷро кунед. Ба лобзик қувва надода, бо як меъёр кор кунед, то ки арраи лобзик нашиканад. Плитаи такягоҳ бояд ба сатҳи заготовка мустаҳкам расад. Дастро ба майдони арра наоваред; дар охири арра фишорро ба асбоб кам кунед. Пас аз ба итмом расидани кор полотноро бароварда, лобзикро алоҳида гузоред.
АСБОБҲОИ ЭЛЕКТРИКИИ ДАСТӢ БАРОИ КОРКАРДИ ЧӮБ
Ҳаёти инсонро бе қувваи электр тасаввур кардан душвор аст. Бисёр дастгоҳҳои хонаамон бо қувваи электр кор мекунанд. Дар натиҷаи тараққиёти истеҳсолот, тараққиёти илм ва техника бисёр дастгоҳҳои электриконидашудаи коркарди чӯб истеҳсол карда шуданд. Ба ин асбобҳо электродрел, арраи электрикии дастии дискдор, дастгоҳи суфтакунанда, асбоби фрезери электрикии дастӣ, лобзики электрикӣ ва арраи электрикии нишеб буридани чӯб дохил мешаванд. Асбобҳои дастии электрикӣ самараи баланд дошта, истифодаашон осон, аз як ҷой ба ҷойи дигар ба осонӣ кӯчонидан мумкин ва энергияро кам сарф мекунанд.
ПАЙВАСТИ НОХУНИИ МАСОЛЕҲИ ЧӮБӢ
Бо мақсади таъмин намудани сифати маҳсулоти дуредгарӣ ва эҳтиёткорона пайваст кардани деталҳо вобаста ба шаклу ҳаҷми он пайвандҳои якнохуна, дунохуна, бисёрнохуна, кушода, пинҳонӣ ва нимпинҳонии шаклҳои гуногун ҳосил карда мешавад. Шумораи нохунҳо, шакл ва андозаи нохунҳо ба мустаҳкамии пайванд таъсир мерасонанд. Агар шумораи нохунҳо зиёд шавад, сатҳе, ки ба он ширеш мекашанд, калонтар шуда, қувваи пайванд зиёд мешавад, аммо барои тайёр кардани онҳо вақти бештар лозим аст. Мустаҳкамии пайвандҳои дуредгарӣ ба сифати чӯб, аниқ тайёр кардани элементҳои васлшаванда, сифати ширеш ва дуруст иҷро кардани ширеш низ вобаста аст. Ҷараёни ҳосил намудани пайвасти якнохуна Чӯби мувофиқ барои пайванд интихоб карда мешавад. Пас аз арра кардани нӯги брусокҳо дар асоси гӯнё ва буридани росткунҷа, нохун ва гӯшҳо ба нақша гирифта мешаванд. Дар асоси нақша пеш аз ҳама кори буридани нохунҳо ва кушодани гӯшҳо ба ҷо оварда мешавад. Барои ин андоза ба назар гирифта мешавад. Бо воситаи арракунии нишеб нохун ҳосил карда мешавад. Барои сохтани гӯшҳо аз искана истифода мебаранд. Ҷавсиги он тавассути пайваст кардани нохунҳо ва гӯшҳо барои сохтани пайванд таъмин карда мешавад.
Мозаика бо чӯб
Мозаика усули сохтани таркиб аз қисмҳои хурди маводи рангҳои гуногун дар сатҳи гуногун мебошад. Намудҳои мозаикаи инкрустатсия, интарсия, блокӣ, инсулт, интарсия, блоки мозаика, маркетрӣ мавҷуданд. Инкрустатсия – усули эҷоди тасвир ё нақшҳо дар рӯйи ашёи чӯб, металлӣ ва чармӣ бо истифода аз шаклҳои садафӣ, қаҳрабогӣ, металлӣ, устухони фил ва сангҳои қимматбаҳо сохташуда мебошад. Интарсия як навъи мозаикаест, ки аз пораҳои гуногуни чӯб, ранг ва донаҳои табиӣ гуногун, дар пояи чӯбӣ сохта шудааст. Корҳои мозаикаи блок ба таври зерин иҷро карда мешаванд: чӯби рангоранг ва гулдори табиӣ дар як чанд қабат бо ҳам часпонида мешаванд; аз қабати ҳосилшуда пораҳои чӯбии чортарафа бурида, мувофиқи тасвири сохташаванда васл карда, сипас ширеш карда мешаванд; аз блокҳои часпонидашуда ба самти нишеб пластинкаҳои тунук бурида мешаванд; сатҳи маҳсулот бо ин пластинкаҳо оро дода мешавад. Маркетрӣ як навъи мозаикаест, ки дар он тасвирҳо ва нақшҳо тавассути часпонидани порчаҳои чӯби гаронбаҳо ба рӯйи чӯбҳои оддӣ сохта мешаванд.
КОРКАРДИ БАДЕИИ ЧӮБ ВА МАСОЛЕҲИ ЧӮБӢ
Чӯб маводи нодирест, ки инсоният дар тӯли ҳазорсолаҳо аз он истифода бурдааст ва арзиши худро то ҳол гум накардааст. Барои зеботар гардондани маснуоти чӯбин корҳои гуногуни ороишӣ иҷро карда мешаванд. Чӯбкорӣ кандакорӣ, гардиш, мозаика, коркарди чопӣ, сӯзондан, наққошӣ ва ғайра дохил мешавад. Кандакории чӯб. Кандакории чӯб яке аз намудҳои паҳншудаи санъати ороишии халқ мебошад. Дар ин ҷо нақшу нигор ё тасвир дар тахта ё ашёи чӯбин кашида, бурида ва кандакор карда мешавад. Ба ғайр аз меъморӣ, кандакории чӯб дар ороиши рӯзгор ва ашёи гуногун васеъ истифода мешавад. Ин навъи санъати бадеӣ қариб дар ҳамаи халқҳо мавҷуд буда, бо нақшҳои гуногун, усул ва анъанаҳои коркард аз ҳамдигар фарқ мекунад. Асбоби асосии кандакории чӯб искана мебошад. Дар кандакорӣ навъҳои зиёди искана аз қабили исканаи ковза, исканаи рост, исканаи нова, заминискана, исканаи рӯйи моҳӣ, исканаи морпеч ва ғайра истифода мешаванд. Дар кандакории чӯб ба ғайр аз искана қалам, сиркул, хаткашак, хаткушак, коғази наждак, асбобҳои дуредгарӣ, болға, ширеш ва ғайра низ истифода мешаванд. Чӯбҳоро сӯзонида коркарди бадеии додан. Коркарди бадеии чӯб бо роҳи сӯзондан бо ёрии оташгираки электрикӣ сурат мегирад. Нӯгҳои оташгираки электрикӣ аз хӯлаи махсуси металлӣ сохта шудаанд, то ки ҳангоми додани ток он хуб гарм шавад. Дар оташгираки электрикӣ нӯгҳои гуногуншакл мавҷуд. Қоидаҳои асосии сӯзонда коркард кардани чӯб: заготовка тайёр карда мешавад; расм ё хатҳои асосӣ кашида мешаванд; дастаки оташгиракро мисли қалам дошта, оташгираки электрикӣ ба кор. андохта мешавад; гармии нӯги оташгирак (сӯзон) танзим карда, ба пораҳои чӯби аз заготовка боқимонда якчанд хати назоратӣ кашида мешавад; ҳангоми кор дуруст нишастан ва хонаро тез-тез шамол додан лозим; дастаки оташгирак бе пахшкунии сахт истифода мешавад; нӯги гарми он дар як ҷо пахш карда нашуда, хатҳо бояд бо роҳи якчанд маротиба ба кор андохтани нӯги оташгирак ташкил карда шаванд. Сатҳи сӯхташуда метавонад табиӣ бошад, ё бо ранг ва лак коркард карда шавад. Қоидаҳои бехатарии кор бо оташгираки электрикӣ: бо иҷозати муаллим оташгираки электрикиро ба кор андозед. Пеш аз ба кор андохтани оташгирак ашёи зиёдатиро аз миз хориҷ кунед; дасту либоси худро аз нӯги гарми оташгирак муҳофизат кунед; дастгоҳро даргирон нагузоред; баъди ба охир расидани кор оташгиракро аз ток кашида, хунук шудани онро интизор шавед.
ДАСТГОҲИ ТОКАРӢ БАРОИ КОРКАРДИ ЧӮБ
Деталҳои ҷисмҳои шаклан гардишкунанда (силиндрӣ, конусӣ, курагӣ ва дигар сатҳҳои мураккаб) бо роҳи коркард дар дастгоҳҳои токарӣ сохта мешаванд. Дар дастгоҳи токарӣ чӯбу тахтаро асосан аз дарахтони баргдор ба мисли тус, туси сиёҳ, заранг, шумтол истифода мебаранд. Чӯбҳо бояд хушк, бе пих бошанд ва кафидагӣ нашаванд. Дар вақти интихоб кардани загатовка барои ба дастгоҳҳо васл кардан диаметраш 5—6 миллиметр ва дарозии 40—60 миллиметр ба назар гирифта мешавад. Дар торчаи заготовкаҳо бо қалам диагоналҳо кашида, бурришҳои онҳо бо марказ нишон дода, барои кам кардани соиш солидол меандозанд. Канори брусокро ранда карда, шакли ҳашткунҷа медиҳанд. Заготовкаҳо дар станок бо ёрии патрон, планшайба ва трезубетс гузошта мешаванд. Сутун ҳамеша дар марказ ҷойгир аст ва ба чӯбе, ки дар он кор карда мешавад, наздик аст. Дар ҷараёни коркард масофаи байни чӯб ва сутун зиёд шуда меравад, бинобар ин сутунро гоҳ-гоҳ ба заготовка наздик мекунанд. Коркарди заготовкаи силиндрӣ Коркарди заготовкаи силиндрӣ аз коркарди хомакӣ ва ниҳоӣ иборат аст. Амалиёти кофтан ва тарошидан дар дастгоҳҳои коркарди чӯб бо ёрии асбобҳои махсуси токарӣ иҷро карда мешавад. Дар коркарди хомакӣ асбоби токарӣ бо ду даст нигоҳ дошта мешавад: як даст дар дастаки асбоб ва дасти дигар дар поя аст. Дар ҳоле, ки бозуи якум қувваи бурришро мувозинат мекунад, дуюмаш асбобро ба сатҳи такякунандаи штанга сахт фишурда, интиқоли тӯлониро таъмин мекунад. Заготовкаҳои силиндрӣ қад-қади пинҳои нимдона ба самти ноҳамвор ҳаракат мекунанд. Дар гузаштаи аввал бурриши 1—2 миллиметра бо маркази теғи бурриш ҳаракат мекунанд. Самтҳои минбаъда бо қисмҳои паҳлӯи теғ, такон додани бурриш ба рост ва чап иҷро карда мешаванд. Аз ҳисоби ба кор бурдани қисмҳои гуногуни теғи буранда мавҷнокии сатҳи деталҳо кам мешавад. Барои коркарди ниҳоӣ захираи диаметри 3–4 мм боқӣ мемонад. Дар самти охирин заготовкаҳои силиндрӣ исканаи моил дар болои кунҷи набуранда гузошта мешавад. Бурриш аз қисми миёна ва поёнии теғ гирифта мешавад. Диаметри ашё бо шатнгенсиркул, ё кронсикул санҷида мешавад. Дар ин сурат якчанд ҷойи заготовка чен карда мешавад. Ҳамвор будани сатҳи заготовка бо гузоштани хаткашак муайян карда мешавад. Баъди ба охир расидани ашё, онро бо наждак, ки ба порчаи чӯб насб карда шудааст, суфта мекунанд. Барои дар ҳолати нишеб буридани масолеҳ чизеро дар кунҷи тез ба сутун гузошта, каме бурида мепартоянд. Баъд онро каме хам карда, каме ба рост ё чап такон дода, як қисми заготовкаро конус месозанд. Ҷараён якчанд маротиба такрор карда, гардани диаметраш 8—10 мм мемонад. Баъд порча аз дастгоҳ бароварда мешавад ва нӯгҳояшон арра мешаванд. Рӯяҳои бурриши нишеб тоза карда мешаванд. Қоидаҳои бехатарии кор дар дастгоҳҳои токарӣ: ба гардиши дурусти шпиндел (нисбат ба одами коркунанда) диққат додан лозим аст; заготовка набояд тарқишҳо, сӯрохиҳо, ҷойҳои пӯсида ва дигар нуқсонҳо дошта бошанд; заготовка бояд дар дастгоҳ мустаҳкам гузошта шавад; масофаи байни сатҳи коркардшуда ва такягоҳҳо сутунро пешгирӣ набояд дур бошад; ҳангоми кор экрани шаффофи муҳофизаткунандаро фуровардан лозим аст, агар мошина чунин экран надошта бошад, айнакҳои муҳофизаткунанда пӯшидан лозим аст; асбоби буриданро танҳо баъди ба хуб давр задани шпиндел ба такягоҳ гузошта, онро тадриҷан ба заготовка наздик мекунанд; дар вақти кор кардани дастгоҳ заготовкаро дуруст кардан, чен кардан, ба гиреҳҳои дастгоҳ даст расондан мумкин нест.
АСБОБҲОИ ДАСТӢ БАРОИ КОРКАРДИ ЧӮБ
Дар коркарди чӯб аз асбобҳои ченкунӣ, нақшакашӣ ва асбобу ускунаҳои корӣ истифода бурда мешаванд. Барои ин асбобҳои корӣ, аз қабили дастарра, бурчарра, арраи лобзикӣ, искана, рандаи дар коркарди даставвали чӯб истифодашаванда, рандаҳои махсус, исканаҳои новӣ ва ғайра истифода мешаванд. Арракунӣ. Ҷараёни ба қисмҳо буридани чӯбҳо бо ёрии асбоби бурранда –арра, арракунӣ номида мешавад. Усулҳои нишеб, дарознокӣ ва омехтаи арра кардани чӯб вуҷуд доранд. Дар арракунии нишеб арраҳои дандонҳояш дар шакли секунҷаи баробарҷанба ва нисбат ба полотно рост ҷойгиршуда, дар вақти ба дарозӣ арра кардан арраҳои дар шакли секунҷаи каҷ ва нисбат ба полотно кунҷ ҳосилшуда ва дар арракунии омехта арраҳои дандонҳояш дар шакли секунҷаи росткунҷа, қисми пешаш нисбат ба полотно рост, қисмҳои дигар кунҷро ҳосилкунанда истифода бурда мешавад. Арра аз рӯйи хатти нақша гузаронда мешавад. Полотнои арра бояд дар кунҷи рост ба сатҳи аррашаванда ҳаракат кунад. Иҷрои дурусти арра аз рӯйи нақша назорат карда мешавад. Арра кардани чӯб аз камтар ба рӯйи он кашидан оғоз мешавад. Суръати арраро тадриҷан зиёд карда шуда, дар охири бурриш суръати арраро кам карда, ба чӯби аррашаванда куч наоварда, онро мебуранд. Барои осон кардани арракунӣ тахтаи роҳнамо ё қолаби порсӣ истифода мешавад. Рандакунӣ. Пас аз арра кардани қисми лозима чӯб барои ҳамвор, суфта ва ба як андозаи муайян даровардан онро ранда мекунанд. Дар вақти рандакунӣ масолеҳи коркардшаванда бояд ба дастгоҳ мустаҳкам васл карда шавад. Вобаста ба намуди коркард, маводро бо роҳҳои гуногун мустаҳкам кардан мумкин аст. Дар вақти рандакунӣ дуруст доштани ранда ва дуруст нигоҳ доштани ҳолати гавда қатъӣ риоя намудан лозим аст. Ҳангоми рандакунӣ дастҳо ба дарозии пурра дароз карда мешаванд ва бо қувва ба пеш равона карда мешаванд. Ҳангоми равонкунии ранда дастаки пеш бо дасти чап ва дастаки ақиб бо дасти рост нигоҳ дошта, бо қувва ба пеш равона карда мешавад. Дар вақти арра кардан самти равиши чӯбро ба назар гирифтан лозим аст. Ҳамвор будани сатҳҳои рандашуда бо хаткашак, ё гӯнё санҷида мешавад. Қоидаҳои бехатарии коркарди чӯб бо асбобҳои дастӣ: пеш аз сар кардани кор танзими асбобоҳро тафтиш кунед; дар вақти кор кардан дар дастгоҳ масолеҳро дар байни часпакҳо мустаҳкам кардан; ҳангоми арра кардан, ранда кардан ва кандакории дастгоҳ ба рост омадани мехҳо роҳ нагузоштан; асбобҳоро дар нови дастгоҳ бо тартиб ҷойгир карда, теғи асбобҳои теғи тездор ба пеш нигаронида мешаванд; дар вақти кор бо дастгоҳ пахолҳои ҳосилшударо тез-тез бо чӯтка тоза кардан; баъди ба охир расидани кор асбобҳоро бо тартиб ба ҷойи худ гузоштан лозим аст.
ТАНЗИМ ВА ТАЪМИРИ АСБОБҲОИ ДАСТИИ ЧӮБКОРӢ
Ба сифати коркарди чӯб тез ва ё кунд будани асбобхо, танзим ва замонавии онҳо таъсир мерасонад. Асбобҳои пастсифату кунд вақт ва қувваи зиёдро талаб мекунад. Инчунин маҳсулоти истеҳсолшуда ба талаботи техникӣ ҷавоб дода наметавонад. Дандонҳои арраро чапа роста кардан. Дандонҳои арраро суфта кардан (чарх кардан). Санҷиши тезии дандонҳои арра. Пеш аз тез кардани дандонҳои арра дандонҳоро чаппа роста мекунанд. Ба ин мақсад коҳои конструксияҳои гуно- гун истифода мешаванд (расми 14, б). Дар ин маврид новобаста аз намуди арра дандонҳои тоқи онро ба як самт ва дандонҳои ҷуфташро ба тарафи дигар тоб медиҳанд. Ҳангоми чаппа роста кардан дандонҳои арра бояд як хел тоб дода шаванд. Дуруст тоб хӯрдани дандонҳо бо шаблон санҷида мешавад. Барои буридани чӯби дурушт дандонҳои арра 0,25—0,50 миллиметр ва барои буридани чӯби нарм 0,5—0,7 мм чаппа роста мешаванд. Арраҳои полотноликии барои арра кардани нохуну гӯшҳо чаппа роста карда намешаванд. Дандонҳои арра пас аз чаппа роста кардан чарх карда мешаванд. Дар бурчарра ба ғайр аз чаппа роста кардани дандон ва чарх кардани онҳо, теғро танзим мекунанд ва теғро нисбат ба полотнос ба кунҷҳои гуногун мегардонанд. Полотно нисбат ба теғ ҳадди аққал 200 дараҷа тоб дода мешавад. Вобаста ба бар ва дарозии тахтаи аррашуда ин кунҷ зиёд мешавад. Полотно нисбат ба теғ бо ёрии гӯшҳо тофта мешавад. Баромади ҳамвори рӯяҳо ба кор мувофиқ кунондани рандаҳо, дуруст нигоҳ дошта озодона ранда кардан ва дуруст ба кор андохтани қувваҳо дар вақти ранда кардан вобаста аст. Теғи рандаҳо дар чархҳои барқӣ ё дар пораҳои санги табиӣ ва сунъӣ тез карда мешаванд. Ҳангоми чарх доштани теғ тамоми сатҳи онро ба санги чарх расонида сахт пахш накарда, дар як маром ин тараф он тараф бурдан лозим аст. Дар вақти чарх доштани бурришҳо дар чархи электрикӣ ба сутун пояи махсус гузошта, кунҷи зарурии тезшавиро таъмин кардан лозим аст. Барои тез кардани теғҳо бо сангҳои табиӣ ва сунъӣ асбобҳои оддиро истифода бурдан мумкин аст. Барои резонидани қирави ҳосилшудаи теғ аз сангҳои қайроқ истофода мебаранд, дар керосин ё об нам мекунонанд. Керосин барои зуд рехтани қирав ёрӣ мерасонад. Дар вақти қайроқкунӣ ба кунд нашудан ва лағжида нарафтани қайроқ эътибор додан лозим аст. Рандаи аз қирав тозашуда дар пояи он мустаҳкам карда мешавад. Дар ин ҳолат, канори бурриши теғ рост аз поя (параллел ба поёни пойгоҳ) гузошта мешавад. Агар теғи ранда дуруст гузошта нашавад, рӯяҳоро ҳамвор ранда карда намешавад.
ҲУҶҶАТҲОИ КОНСТРУКСИЯВӢ
Ҳуҷҷатҳои конструкторӣ як хулосаи графикӣ ва матнии ҳама маълумот дар бораи истеҳсол, омодасозӣ, назорат, қабул, истифода ва таъмир мебошад. Ба ин ҳуҷҷатҳо нақшаҳои детал, нақшаҳои васлкунӣ, спетсификатсия, нақшаҳои монтажкунӣ, корҳои ҳисобкунӣ, хатҳои тавзеҳотӣ, дастурамал ва ғайра дохил мешаванд. Ягон тасвири предмет, мисли тасвири он дар бораи тасвир тасаввуроти равшан ва маълумот дода наметавонад. Аз ин ҷост, ки нақшаҳо дар сохтмони иншоотҳои гуногун, сохтани мошинаҳо ва қисмҳои онҳо ҳуҷҷати аосӣ ба ҳисоб меравад. Нақша тасвирест, ки бо истифода аз асбобҳои нақшакашӣ ва риояи қоидаҳои нақшакашӣ сохта шудааст. Аз рӯйи мазмуни худ нақшаҳо ба нақшаҳои деталӣ, нақшаҳои васлкунӣ, нақшаҳои намуди умумӣ, нақшаҳои монтаж ва ғайра ҷудо мешаванд. Эскиз тасвири хомакӣ, расм аст. Дар ин маврид андозаҳои тахминии ашё бе истифода аз асбобҳои ченкунию нақшакашӣ бо даст ё бо чашм муайян ва кашида мешаванд. Эскиз ҳамчун асос барои нақшакашӣ хизмат мекунад. Расми техникӣ тасвири равшани маҳсулот мебошад. Мувофиқи нақшаи техникӣ шакли маҳсулотро ба осонӣ тасаввур кардан мумкин аст. Ҳуҷҷатҳои технологӣ маҷмӯи ҳама ҳуҷҷатҳои графикӣ ва матнӣ дар бораи раванди истеҳсоли маҳсулот мебошад. Намудҳои асосии ҳуҷҷатҳои технологӣ харитаҳои самт (маршрут), харитаҳои оперативӣ, харитаҳои технологӣ, дастурҳои технологӣ, маҷмӯи маълумотҳои таҷҳизотро дар бар мегиранд. Ду ҳуҷҷати аввал дар тамоми истеҳсолот истифода мешавад ва ду ҳуҷҷати охирин аксар вақт танҳо дар истеҳсолоти хурд ва камҳаҷм истифода мешаванд. Сарфи назар аз хусусияти маҳсулоти истеҳсолшаванда, харитаҳои хатсайр тамоми роҳи масолеҳ, маҳсулоти нимтайёр ва ашёи хомро то ба маҳсулоти тайёр табдил додани онҳо нишон медиҳанд. Дар харитаи хатсайр тавсифи ҷараёни технологии истеҳсоли маҳсулот барои ҳамаи амалиётҳо, маълумот дар бораи таҷҳизот, асбобу ускунаҳо, масолеҳи истифодашуда, инчунин баъзе маълумотҳои характери нормативиро дарбар мегирад. Дар харитаҳои оперативӣ дастурҳои гузаришҳои технологӣ, усули коркард, дуруст истифода бурдани таҷҳизот, асбоб ва ускунаҳои ченкунию назоратӣ, ки дар ҷараёни кори ҳар як амалиёти технологӣ истифода мешаванд, нишон дода мешавад. Тарҳрезии ашё. Тарҳрезии ашё пеш аз ҳама муайян кардани шакл, андоза ва масолеҳи онҳоро талаб мекунад. Тарҳрезии ашё шартан ба марҳилаҳо тақсим карда мешавад. Дар вақти тарҳрезии ашё талаботи гуногун нисбат ба он ба назар гирифта мешавад, масалан, сарфи камтарини материал ва энергия ҳангоми тайёр кардани маҳсулот, мустаҳкамии маҳсулот ва ғайра. Ҳар як ашёи нав бояд сифатҳои баланди эргономикӣ дошта бошад, яъне он бояд ба қобилиятҳои инсон комилан мувофиқ бошад, ба хусусиятҳои физиологии ӯ мувофиқат кунад. Дар кори тарҳрезӣ ба намуди зоҳирии маҳсулот, яъне тарҳи он диққати махсус додан лозим аст. Ҳар як чиз бояд на танҳо вазифаи худро иҷро кунад, балки ба одамон ҳаловати эстетикӣ ҳам бахшад. ЗИНАҲОИ ТАҲРРЕЗИИ АШЁ Имконпазирии сохтани ашёро асоснок мекунад, вазифаи техникӣ тартиб дода мешавад. Таклифҳои конструктивӣ дар бораи сохти маҳсулот, параметрҳои асосии он, андозаҳои умумӣ ва ғайра ба назар гирифта мешаванд. Лоиҳаи техникие, ки аз қарорҳои қатъии техникии структураи маҳсулот иборат аст, тартиб дода мешавад. Дар марҳилаи ниҳоии сохтмон нақшаҳои корӣ дар асоси ҳамаи маълумотҳо омода карда мешаванд.
УСУЛҲОИ МУОСИРИ КОРКАРДИ ЧӮБ ВА МАСОЛЕҲИ ЧӮБӢ
Чӯб материали тайёри бинокорӣ буда, дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ васеъ истифода мешавад. Сабаби васеъ истифода бурдани чӯб хосиятҳои баланди техникии он мебошад. Чӯбро коркард кардан осон, вазнаш сабук, пухтагии баланд, гузаронандаи гармӣ ва барқ суст, дар зери таъсири кислота ва ишқорҳо вайрон намешавад, қисми берунаи чӯб намуди зебо, дараҷаи баланди часпиш ва пардозкунӣ дорад. Усулҳои гуногуни коркарди чӯб вуҷуд доранд. Дар коркарди чӯб истифодаи техника ва технологияи бо барномаи рақамӣ идорашаванда, коркарди лазерӣ, сарфаи энергия ва масолеҳи ба муҳити зист безарар ва ба таври автоматӣ назорат кардани сифати маҳсулот аҳамияти калон пайдо мекунад. Коркарди чӯб бо усулҳои механикӣ ва автоматӣ ба амал оварда мешавад. Автоматикунонии ҷараёнҳои технологӣ ба идора кардани гурӯҳи мошинаҳои муайян ва кам кардани иштироки бевоситаи шахс дар ин ҷараён мебошад. Мошинҳои автоматӣ аз рӯйи барномаи пеш тайёршуда кор мекунанд. Истифодаи автоматика дар саноати чӯб сифати маҳсулот ва самаранокии меҳнатро баланд бардошта, шароити меҳнати коргаронро хеле беҳтар мегардонад. Мошинҳои нимавтоматӣ мошинҳое мебошанд, ки дар давраи автоматӣ кор мекунанд ва дахолати инсонро талаб мекунанд. Дар дастгоҳҳои нимавтоматӣ коргар заготовкаро васл мекунад, мустаҳкам мекунад, дастгоҳро ба кор меандозад ва маҳсулоти тайёрро аз дастгоҳ холӣ мекунад. Мошинҳои автоматӣ мошинҳое мебошанд, ки қисмҳои онҳо бе иштироки бевоситаи коргар истеҳсол карда мешаванд. Оператор қисмҳои кор кардашударо ҳар вақт чен карда, аз назар мегузаронад ва дар сурати ошкор кардани нодурустии мошина дастгоҳро танзим мекунад. Линия (хатти) автоматӣ маҷмӯи таҷҳизот ва механизмҳои асосӣ, ёрирасон, нақлиётӣ мебошад, ки ба таври автоматӣ ҷойгиркунӣ, мустаҳкамкунӣ, гардиш ва ҳаракати қисмҳои коркардшударо барои иҷрои амалиёти технологӣ бо пай дар пайи зарурӣ ва бо ритми муайян бидуни иштироки бевоситаи инсон таъмин мекунанд.
ҚОИДАҲОИ ХУШК КАРДАН ВА НИГОҲ ДОШТАНИ ЧӮБ
Хушк кардани чӯб барои баланд бардоштани муқовимати он ба пӯсидан, баланд бардоштани мустаҳкамии он, пешгирӣ кардани кафидан, рахнашавӣ, таъмини пайвастшавии мустаҳкам ҳангоми ширешкунӣ ва зебогии ороиши берунӣ анҷом дода мешавад. Хусусиятҳои фоиданоки чӯби хушк Овозгузарониаш меафзояд. Деформатсия кам мешавад, зичӣ беҳтар мегардад. Ҳамвор кардан, ширеш кардан, ранг кардан осонтар мегардад. Ашёҳои сохташуда шаклашонро тағйир намедиҳанд. Рутубати дарахти навбурида вобаста ба намуд ва вақти буридани он 40% ва аз он зиёдтар аст. Чӯби тар аз 23 % ва бештар аз он, чӯби нимхушк аз 18 то 23 %, чӯби дар ҳавои кушод хушкшуда аз 12 то 18 %, чӯби дар шароити хона хушкшуда аз 8% то 12% намнокӣ дорад.. Чӯби мутлақо хушк намнокии 0 фоизро ташкил дода, дар шароити лабораторӣ ба даст меояд. Дар дуредгарӣ ва мебелсозӣ истифода бурдани чӯбу тахта, ки намии он аз 8—12 фоиз ва камтар аст, рухсат дода мешавад. Хушк кардани чӯб бо ду роҳи гуногун анҷом дода мешавад: Роҳи табиӣ Усули сунъӣ (хушккунӣ дар ҳавои кушод) (хушккунӣ дар камераҳо) Хушккунии табиӣ. Дар ҳавои кушод хушк кардани чӯб усули оддитарин аст. Ин харҷи зиёд надорад. Барои он ки дарахтон дар ҳавои кушод нағз хушк шаванд, майдони калоне интихоб карда мешавад, ки дар он нури офтоб рост намеафтад, шамол тез-тез давр мезанад ва оби борон ҷамъ намешавад. Ташкилу амалӣ гардондани он душвор нест. Дар болои пояҳои баландиаш 50 сантиметр тахтаҳои чӯб гузошта мешаванд, то хушк шаванд. Чӯби як хел, навъ, андоза, ғафс дар як ҷо гузошта мешавад. Канорҳои паҳлӯи онро арра накарда, чӯбу тахтаҳои ҳаҷмаш гуногунро алоҳида- алоҳида мегузоранд. Дар байни тахтаҳо рейкаҳо гузошта мешаванд. Тахтаи бо- лои рейкаҳо зуд хушк мешавад ва мағор намекунад. Ҳар қадар баландтар бошад, ҳаво дар байни онҳо ҳамон қадар тезтар ҳаракат мекунад. Хушккунӣ аз иқлим вобаста аст. Дар зимистон хушкшавии чӯб суст мешавад. Чӯб мувофиқи талаб хушк намешавад. Ҷараёни хушкшавиро ба таври домӣ назорат кардан мумкин нест. Чӯбро кирм мехӯрад, онро аз пӯсидан наҷот додан мумкин нест. Барои нигоҳ доштани захираи чӯб майдонҳои калон лозиманд. Барои хушк кардани чӯб муддати зиёд лозим аст. Хушккунии сунъӣ. Хушккунии сунъии чӯб дар камераҳои гарми дараҷаи гармиашон гуногун гузаронида мешавад. Ҳамин тавр, намиро дар вақти хушккунӣ мувофиқи зарурат назорат кардан мумкин аст. Он вақт ва ҷойи камро талаб мекунад. Азбаски ҳаво дар камера назорат карда мешавад, чӯб бе тобхӯрӣ ё кафидан хушк мешавад. Дар ин ҷо замбӯруғҳои касалкунанда ва ҳашароти гуногуни зараровар нест карда мешаванд. Камераҳои хушккунӣ имкон медиҳанд, ки масолеҳи чӯбин дар ҳар шароити иқлим, дар ҳар фасли сол ва дар ҳар обу ҳаво хеле зуд хушк шавад. Ҳангоми дар камераҳо хушконидани чӯб омодакунии чӯбҳо ба мисли хушккунии табиӣ сурат мегирад. Камбудиҳои хушккунии сунъӣ: 1. Барои сохтани камераҳо маблағи зиёд сарф мешавад. 2. Барои ба кор андохтани дастгоҳҳо маблағи зиёд сарф мешавад. 3. Таннархи чӯб баланд мешавад.
Кори лоиҳа кадом марҳилаҳоро дар бар мегирад?
Кори лоиҳа дар истеҳсолот марҳилаҳои зеринро дар бар мегирад: Марҳилаи ҷустуҷӯӣ – муайян кардани талабот, интихоби маҳсулот ва ҷамъоварии маълумот. Марҳилаи тарҳрезӣ – таҳияи нақша, расм ва интихоби масолеҳ. Марҳилаи технологӣ – интихоби асбобу таҷҳизот ва тайёр кардани маҳсулот. Марҳилаи ниҳоӣ – санҷиши сифати маҳсулот, ислоҳи камбудиҳо ва баҳодиҳии натиҷа. Марҳилаи муаррифӣ – пешниҳод ва ҳимояи лоиҳаи тайёр. Хулоса: Кори лоиҳа дар истеҳсолот аз пайдо шудани ғоя оғоз ёфта, то истеҳсол ва муаррифии маҳсулоти тайёр идома меёбад.
Дар саноати мебелсозӣ истифода бурдани техника ва технологияи замонавӣ чӣ гуна натиҷа медиҳад?
Истифодаи техника ва технологияи муосир дар саноати мебелсозӣ натиҷаҳои зерин медиҳад: Суръати истеҳсоли мебел зиёд мешавад. Сифати маҳсулот беҳтар мегардад. Меҳнати инсон осон мешавад. Вақт ва масолеҳ сарфа мегардад. Арзиши аслии маҳсулот кам мешавад. Мебелҳои зебо, мустаҳкам ва замонавӣ истеҳсол мешаванд. Хулоса: Истифодаи техника ва технологияи муосир боиси баланд шудани сифати мебел, зиёд шудани ҳосилнокии меҳнат ва кам шудани хароҷоти истеҳсолот мегардад.
Мебел
Намуди зоҳирии мебел аз даврае, ки одамон ба тарзи ҳаёти нишаст гузаштанд, оғоз меёбад. Мебел дар қабилаҳое, ки бинобар шароити иқлимӣ дар биноҳои пӯшида зиндагӣ карданро талаб мекарданд, босуръат инкишоф ёфт. Мавҷудияти масолеҳи зарурӣ барои сохтани мебел низ боиси ба вуҷуд омадани навъҳои гуногуни мебел гардид. Дар аввал ҳангоми сохтани мебел материалҳое интихоб карда мешуданд, ки ба шакли мебел шабоҳат доштанд, зеро технологияи коркард хеле содда буд. Дар натиҷаи инкишоф ёфтани техника ва технологияи чӯбкорӣ, дигаргуниҳои иҷтимоию иқтисодӣ навъҳои нави мебел пайдо шуданд. Мебелҳоро аз рӯйи нишонаҳои зерин ба гурӯҳҳо тақсим кардан мумкин аст: аз рӯйи ҷойи ҷойгиркунӣ: мебелҳои дар хона, дар ҷойҳои ҷамъиятӣ, дар нақлиёт истифодашаванда; аз рӯйи вазифа: мебелҳо барои нишастан, хобидан, нигоҳ доштани ашё, иҷрои корҳои рӯзмарравӣ; аз рӯйи сохт: мебели ҷамъшаванда ва ҷамънашаванда; аз рӯйи усули тайёр кардан: мебели серия, дар асоси дархост, мебели таҷрибавӣ; аз рӯйи материал: мебели чӯбӣ, масолеҳи чӯбу тахтагӣ, металлӣ, пластмассагӣ, шишагӣ, бамбукӣ ва ғайра. Азбаски чӯб як маводи табиӣ аст, аз он мебели аз ҷиҳати кологӣ хушсифат сохта мешавад. Дар саноати мебелсозӣ ДСП, ЛДСП, ДВП, МДФ, фанер, металл, сангҳои табиӣ ва сунъӣ, пластмасса, шиша, масолеҳи рӯйпӯш ва ғайра истифода мешаванд. Миқдори зиёди техника, таҷҳизот ва дастгоҳҳои дар саноати мебел истифодашавандаро шартан ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: Дастгоҳҳои нақшакашӣ ва бурриш Дастгоҳҳои пармагӣ ва кандакорӣ Дастгоҳҳои суфтакунанда Асбобҳои коркарди рӯйизаминӣ Дастгоҳҳо барои коркарди канор ва қирраи мавод Асбобу ускунаҳо барои рангубор Асбобу ускунаҳо барои бастабандӣ Дастгоҳи арракунии лентаи амудӣ Дастгоҳи фрезерии бо барномаи рақамӣ идорашаванда Мошин барои пӯшонидани канори масолеҳи чӯбин
Кадом дастгоҳҳоро медонед, ки дар саноати мебелсозӣ истифода мешаванд?
Дар саноати мебелсозӣ дастгоҳҳои зерин истифода мешаванд: Дастгоҳи арракунӣ – барои буридани чӯб. Дастгоҳи рандакунӣ – барои ҳамвор кардани сатҳи чӯб. Дастгоҳи пармакунӣ – барои сӯрох кардани чӯб. Дастгоҳи суфтакунӣ – барои суфта ва ҳамвор кардани чӯб. Дастгоҳи харротӣ – барои сохтани қисмҳои шаклдори мебел. Дастгоҳи канорчаспонӣ – барои рӯйпӯш кардани канорҳои тахта. Дастгоҳи рангуборкунӣ – барои ранг кардани мебел. Хулоса: Ин дастгоҳҳо барои тайёр кардан, коркард ва ороиши мебел истифода мешаванд.
Техникаи истеҳсолот аз техникаи маишӣ чӣ фарқ дорад?
Техникаи истеҳсолот аз техникаи маишӣ бо мақсад ва тарзи истифодааш фарқ мекунад. Техникаи истеҳсолот барои истеҳсоли маҳсулот ва иҷрои корҳои истеҳсолӣ истифода мешавад. Масалан: трактор, комбайн ва дастгоҳҳои корхона. Техникаи маишӣ барои осон кардани корҳои рӯзгор ва қонеъ гардонидани талаботи одамон истифода мешавад. Масалан: яхдон, мошини ҷомашӯӣ, чангкашак ва дарзмол. Хулоса: Техникаи истеҳсолот барои истеҳсоли маҳсулот, техникаи маишӣ бошад, барои осон кардани корҳои рӯзгор хизмат мекунад.
Техникаи истеҳсолот чист?
Техникаи истеҳсолот маҷмӯи мошинҳо, дастгоҳҳо, асбобҳо ва таҷҳизотест, ки барои истеҳсоли маҳсулот истифода мешаванд. Техникаи истеҳсолот меҳнати инсонро осон намуда, суръати корро зиёд ва сифати маҳсулотро беҳтар мегардонад. Мисол: трактор, комбайн, дастгоҳи дӯзандагӣ ва мошинҳои корхонаҳо.




