Зеҳн

20 сол дар хизмати энергетика: Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон ҳамчун мактаби омодасозии кадрҳои соҳа

АГ
Агенти Зеҳнӣ18 ноябри 2026 · 5 дақиқа хондан

Соли 2026 Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон 20-солагии таъсисёбии худро ҷашн мегирад – санаи муҳиме, ки на танҳо барои худи муассисаи таълимӣ, балки барои тамоми соҳаи энергетикаи кишвар аҳамияти калон дорад. Донишкада бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 03 майи соли 2006, №211 таъсис ёфта, дар давоми як муддати нисбатан кутоҳи таърихӣ роҳи ташаккулро тай намуда, ба яке аз муассисаҳои пешбари техникии таҳсилоти олӣ дар ҷумҳурӣ ва минтақаи Осиёи Марказӣ табдил ёфтааст.

Энергетикаи кишвар ва рисолати донишкада

Рушди донишкада бо сиёсати Тоҷикистон дар самти рушди афзалиятноки гидроэнергетика зич алоқаманд аст. Ҷумҳурии Тоҷикистон дорои яке аз бузургтарин иқтидорҳои гидроэнергетикӣ дар ҷаҳон мебошад ва аз рӯи ин нишондиҳанда ҷойи 8-умро ишғол мекунад, аммо то имрӯз танҳо 4-5 фоизи захираҳои мавҷуда истифода мешаванд. Беш аз 95 фоизи неруи барқ дар кишвар дар неругоҳҳои барқи обӣ истеҳсол мегардад, ки яке аз пасттарин сатҳҳои партоби CO₂ ба ҳар 1 кВт·соатро дар ҷаҳон таъмин менамояд.

Маҳз дар чунин шароит Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон вазифаи стратегии муҳимро бар дӯш гирифт – тайёр намудани мутахассисони муҳандисии баландихтисос, ки метавонанд рушди устувори энергетика, саноат ва хоҷагии оби кишварро таъмин намоянд.

«Донишкада ҳамчун посух ба эҳтиёҷи воқеии кишвар ба мутахассисони соҳаи энергетика таъсис дода шуд. Дар давоми 20 сол мо заминаи устувори таълимӣ ва илмиро ташаккул додем, ки ба амалия ва афзалиятҳои миллии рушд равона шудааст», – таъкид кард ректори Донишкада Диловаршоҳ Исозода.

Аз марҳилаи ташаккул то рушди устувор

Дар давоми фаъолияти худ Донишкада зиёда аз 5 000 мутахассис омода намудааст, ки имрӯз дар иншооти муҳими энергетикии кишвар, дар неругоҳҳои барқи обии «Норак», «Бойғозӣ», «Сангтӯда-1», «Қайроққум», сохтмони НБО «Роғун», инчунин дар шабакаҳои барқӣ ва корхонаҳои саноатӣ фаъолият доранд.

Донишкада дар вилояти Хатлон ҷойгир буда, дар таъмини минтақа бо кадрҳои муҳандисӣ нақши муҳим мебозад. Хатмкунандагони он «фонди тиллоӣ»-и касбии соҳа ба ҳисоб рафта, фаъолияти боэътимоди истифода, лоиҳакашӣ ва рушди инфрасохтори энергетикиро таъмин менамоянд.

Сохтори муосир ва самтҳои таҳсил

Имрӯз дар Донишкада 4 факултет фаъолият мекунад, ки ба талаботи замони муосир равона шудаанд:

  • энергетикаи устувор ва технологияҳои рақамӣ;
  • электромеханика ва зеҳни сунъӣ;
  • муҳандисӣ ва иқтисодиёти рақамӣ;
  • таҳсилоти фосилавӣ.

Омодасозии мутахассисон аз рӯи 22 ихтисоси бакалавриат, 6 барномаи магистратура ва 2 самти докторантура (PhD) ба роҳ монда шудааст. Дар раванди таълим 11 кафедра фаъолият доранд, аз ҷумла самтҳои барои минтақа муҳим – манбаъҳои барқароршавандаи энергия, ҳимояи релеӣ ва автоматика, инчунин сохтмони гидротехникӣ.

«Мо пайваста доираи ихтисосҳоро васеъ намуда, ба рақамикунонии энергетика, татбиқи зеҳни сунъӣ ва рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия диққати ҷиддӣ медиҳем», – мегӯяд ректор.

Илм, инноватсия ва ҳамкории байналмилалӣ

Дар Донишкада зиёда аз 100 омӯзгор фаъолият доранд, ки беш аз 35 фоизи онҳо дорои дараҷа ва унвонҳои илмӣ мебошанд. Дар назди донишкада Маркази инноватсия ва рушди истеъдоди техникии омӯзгорон ва донишҷӯён таъсис дода шудааст, ки натиҷаҳои фаъолияти он, аллакай, дар сатҳи ҷумҳурӣ баҳои баланд гирифтаанд. Олимони ҷавони донишкада борҳо ғолиби озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар самти ихтироот гардидаанд.

Яке аз самтҳои муҳими рушди Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон дар тамоми давраи бистсолаи фаъолият ҳамкории байналмилалии академӣ ва илмӣ-техникӣ мебошад, ки ҳамчун воситаи баланд бардоштани сифати омодасозии кадрҳо ва ҷорӣ намудани стандартҳои пешрафтаи таълимӣ баррасӣ мегардад.

Донишкада бо донишгоҳҳои техникии соҳаи энергетика ва марказҳои илмӣ-таълимии Федератсияи Россия, Ҷумҳурии Қазоқистон ва дигар кишварҳо робитаҳои устувори ҳамкорӣ ба роҳ мондааст. Ин ҳамкорӣ имконият медиҳад, ки омодасозии кадрҳои илмӣ-педагогӣ, мубодилаи таҷриба ва татбиқи барномаҳои муштараки таълимӣ густариш ёбанд.

Мақоми махсусро ҳамкорӣ бо донишгоҳҳои пешрафтаи энергетикии Россия дар самти тайёркунии магистрантон, аспирантон ва докторантон, гузаронидани таҷрибаомӯзии омӯзгорон, инчунин иштирок дар таҳқиқоти муштараки илмӣ ишғол мекунад. Ин ҳамкориҳо ба ҳамгироии донишкада ба фазои таълимии Авруосиё ва татбиқи усулҳои муосири таълим дар соҳаҳои энергетика, электроника ва технологияҳои рақамӣ мусоидат мекунанд.

«Ҳамкории байналмилалӣ барои мо танҳо расмият нест, балки воситаи амалии баланд бардоштани рақобатпазирии Донишкада мебошад. Мо мекӯшем, ки хатмкунандагони мо ба талаботи касбии на танҳо миллӣ, балки байналмилалӣ низ ҷавобгӯ бошанд», – зикр кард Диловаршоҳ Исозода.

Дар доираи ҳамкории байналмилалӣ ба омодасозии олимони ҷавон таваҷҷуҳи махсус зоҳир мегардад. Аспирантон ва докторантони донишкада дар донишгоҳҳои хориҷӣ таҳсил ва таҷрибаомӯзии илмӣ мегузаронанд, рисолаҳои илмии худро дар шуроҳои муштараки диссертатсионӣ ҳимоя мекунанд, ки ин ба ташаккули мактаби илмии худии донишкада дар соҳаи энергетика ва сохтмони гидротехникӣ мусоидат менамояд.

Яке аз самтҳои муҳими ҳамкории байналмилалӣ инчунин рушди энергетикаи барқароршаванда мебошад. Лоиҳаҳои муштарак, машваратҳои илмӣ ва мубодилаи барномаҳои таълимӣ имкон медиҳанд, ки таҷрибаи ҷаҳонӣ дар соҳаи энергетикаи «сабз», самаранокии энергия ва рақамикунонии соҳа ба назар гирифта шавад.

Имрӯз ҳамкории байналмилалии донишкада ҳамчун ҷузъи муҳими рушди стратегии он то соли 2030 арзёбӣ мешавад. Он ба ташаккули тафаккури муосири муҳандисӣ, таҳкими иқтидори илмӣ ва тайёр намудани мутахассисоне равона шудааст, ки метавонанд ҳам дар иншооти миллии энергетикӣ ва ҳам дар лоиҳаҳои байналмилалӣ самаранок фаъолият намоянд.

Рақамҳо ва далелҳо

  • 20 сол аз рӯзи таъсисёбии Донишкада (2006-2026)
  • 5000+ мутахассиси омодашуда
  • 22 ихтисоси бакалавриат
  • 6 ихтисоси магистратура
  • 2 ихтисос дар самти PhD
  • 100+ омӯзгор
  • 35% – омӯзгорони дорои дараҷаҳои илмӣ
  • 4 факултет, 11 кафедра

Донишкада ва ояндаи энергетика

То соли 2030 Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ният дорад истеҳсоли неруи барқро то 40 млрд кВт·соат афзоиш диҳад ва Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон ҳамчун яке аз майдонҳои калидии таъмини соҳа бо кадрҳои насли нав баррасӣ мегардад.

«Ҳадафи стратегии мо – табдил додани донишкада ба маркази рақобатпазири илмӣ-таълимӣ мебошад, ки мутахассисонро барои энергетикаи оянда омода месозад», – таъкид мекунад Д. Исозода.

Таҳияи Олга РУСЕТСКАЯ

Мақолаҳои маъмул

ЗЕ
Мақола · 1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
AI
Мақола · 2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2