Зеҳн

Чаро кӯдакон маҳз дар назди модарашон бештар инҷиқӣ мекунанд?

ЗЕ
Зеҳн5 ноябри 2026 · 4 дақиқа хондан

Бисёре аз модарон бо чунин ҳолат рӯ ба рӯ мешаванд:

«Фарзандам тамоми рӯз дар кӯдакистон ором аст. Муаллимааш мегӯяд, ки ӯ бисёр боодобу хушрафтор аст. Аммо ҳамин ки маро мебинад, гиря мекунад, баҳона меҷӯяд ва аз ҳар чизи хурд асабонӣ мешавад. Чаро?»

Баъзан модар аз худ мепурсад:

«Магар ман дар тарбияи фарзандам хато кардаам? Чаро ӯ бо дигарон ором асту бо ман не?»

Аммо равоншиносии кӯдак барои ин рафтор чанд шарҳи муҳим дорад.

1. Модар метавонад паноҳгоҳи амнияти кӯдак бошад

Кӯдакон дар солҳои аввали зиндагӣ тадриҷан меомӯзанд, ки эҳсосоти худро идора кунанд.

Онҳо ҳанӯз мисли калонсолон наметавонанд ҳамеша ғаму ғусса, тарс, хастагӣ ва нороҳатии худро бо сухан баён намоянд.

Дар муҳити беруна кӯдак бо вазъиятҳои гуногун рӯ ба рӯ мешавад. Ӯ бояд ба қоидаҳо риоя кунад, бо дигар кӯдакон муносибат намояд ва бо муҳити атроф мутобиқ шавад.

Аммо вақте ба назди модар бармегардад, метавонад бештар ба оғӯш, таваҷҷуҳ ва тасаллӣ ниёз дошта бошад.

Агар кӯдак бо модараш муносибати бехатар дошта бошад, эҳтимол дорад ҳангоми нороҳатӣ ба ӯ рӯ оварад.

Дар чунин лаҳзаҳо модар барои кӯдак на танҳо шахси наздик, балки манбаи оромӣ ва тасаллӣ мебошад.

2. Хастагии рӯз метавонад ба гиря табдил ёбад

Тасаввур кунед, ки кӯдак тамоми рӯз дар кӯдакистон будааст.

Ӯ бозӣ кардааст, чизҳои нав омӯхтааст, бо дигарон муошират намудааст ва эҳтимол баъзе нороҳатиҳоро аз сар гузарондааст.

То бегоҳ мумкин аст хаста, гурусна ё аз ҳаяҷони зиёд асабонӣ шуда бошад.

Ҳамин ки модарашро мебинад, ба оғӯшаш медарояд ва ногаҳон гиря мекунад.

Ин ҳатман маънои онро надорад, ки модар сабаби гиряи ӯст.

Шояд кӯдак тамоми рӯз ба тасаллӣ ниёз дошт ва акнун мехоҳад онро аз шахси наздиктаринаш бигирад.

3. Кӯдак ҳанӯз идора кардани эҳсосотро меомӯзад

Қисматҳои мағзи сар, ки ба идора кардани эҳсосот ва рафтор мусоидат мекунанд, дар кӯдак ҳанӯз дар ҳоли рушд мебошанд.

Аз ҳамин сабаб кӯдакони хурдсол баъзан бо нороҳатии ночиз гиря мекунанд, хашмгин мешаванд ё ба чизҳои одӣ вокуниши шадид нишон медиҳанд.

Ин рафтор ҳамеша маънои беодобӣ ё тарбияи нодурустро надорад.

Кӯдак ҳанӯз меомӯзад, ки чӣ гуна хашм, тарс, ноумедӣ ва хастагии худро идора кунад.

Дар ин раванд муносибати ором ва меҳрубононаи волидон ба ӯ кумак мерасонад.

4. Чаро кӯдак маҳз модарашро интихоб мекунад?

Дар равоншиносӣ мафҳуми «пайванди бехатар» вуҷуд дорад.

Ин пайванд вақте инкишоф меёбад, ки кӯдак дар муносибат бо шахси нигоҳубинкунанда мунтазам меҳрубонӣ, таваҷҷуҳ ва дастгирӣ эҳсос мекунад.

Дар чунин муносибат кӯдак меомӯзад, ки ҳангоми тарс, дард ё нороҳатӣ метавонад барои гирифтани тасаллӣ ба он шахс муроҷиат кунад.

Аммо ин шахс ҳатман танҳо модар нест.

Падар, бибӣ, бобо ё дигар шахсе, ки мунтазам ба кӯдак ғамхорӣ мекунад, низ метавонад чунин паноҳгоҳи амният бошад.

Бо вуҷуди ин, бояд дар хотир дошт, ки инҷиқии кӯдак ба танҳоӣ нишонаи пайванди бехатар нест. Гуруснагӣ, хастагӣ, беморӣ ва дигар сабабҳо низ метавонанд ба рафтори ӯ таъсир расонанд.

5. Модар ҳангоми инҷиқии кӯдак чӣ бояд кунад?

Пеш аз ҳама, кӯшиш кунад, ки сабаби рафтори кӯдакро фаҳмад.

Агар фарзанд баъди бозгашт аз кӯдакистон гиря кунад, беҳтар аст фавран ӯро сарзаниш накунад.

Баъзан як оғӯши гарм, чанд дақиқа оромӣ ё каме ғизо метавонад ба кӯдак ёрӣ расонад.

Метавон ба ӯ гуфт:

«Мебинам, ки имрӯз бисёр хаста шудаӣ. Ман дар паҳлуят ҳастам».

Ё:

«Мефаҳмам, ки асабонӣ ҳастӣ. Биё, каме ором шавем».

Дар айни замон меҳрубонӣ маънои иҷозат додан ба ҳар гуна рафторро надорад.

Кӯдак бояд тадриҷан омӯзад, ки эҳсоси хашм табиӣ аст, аммо задан, газидан ё ба дигарон осеб расондан қобили қабул нест.

Волидон метавонанд ҳамзамон меҳрубон бошанд ва ҳудуди равшани рафторро нигоҳ доранд.

Агар инҷиқӣ хеле шадид, тӯлонӣ ё ногаҳон аз пештара фарқкунанда шавад, бояд сабабҳои ҷисмонӣ ва равонӣ низ баррасӣ карда шаванд.

Хулоса: Баъзан гиря дархости меҳрубонист

Модарҷон!

Агар фарзандат баъди як рӯзи дароз ба назди ту давида, гиря кунад, пеш аз ҳама бифаҳм, ки ӯ ба чӣ ниёз дорад.

Шояд гурусна бошад.

Шояд хаста бошад.

Шояд чизе ӯро нороҳат кардааст.

Ва шояд танҳо мехоҳад чанд лаҳза дар оғӯши ту ором бигирад.

Дар чунин ҳолатҳо ба ӯ танҳо насиҳат не, балки сабру муҳаббат низ лозим аст.

Баъзан кӯдак бо гиряаш чизеро мегӯяд, ки ҳанӯз бо сухан баён карда наметавонад:

«Модарҷон, имрӯз барои ман рӯзи душвор буд. Маро ба оғӯш бигир, то каме ором шавам».

Меҳрубонӣ тамоми мушкилоти тарбияро ҳал намекунад, аммо метавонад ба кӯдак ёрӣ диҳад, ки эҳсосоти худро бишиносад ва тадриҷан идора кардани онҳоро омӯзад.

Мақолаҳои маъмул

ЗЕ
Мақола · 1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
AI
Мақола · 2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2