Зеҳн

НАСИҲАТИ СУҚРОТ

ЗЕ
Зеҳн30 октябри 2026 · 4 дақиқа хондан

Ривоят мекунанд, ки рӯзе аз Суқроти ҳаким, файласуфи машҳури Юнон, пурсиданд:

— Эй ҳаким! Бузургтарин орзуе, ки дар дил дорӣ, чист?

Суқрот посух дод:

— Бузургтарин орзуи ман ин аст, ки рӯзе ба баландтарин нуқтаи шаҳри Отин бароям ва бо овози баланд ба мардуми шаҳр нидо кунам:

— Эй мардум! Эй падарону модарон! Чаро бо ин ҳама ҳирсу тамаъ беҳтарин ва азизтарин солҳои умри худро барои ҷамъоварии молу сарват сарф мекунед? Чаро шабу рӯз дар пайи тиллову нуқра медавед ва тамоми неруи худро барои афзун кардани дороии худ мебахшед?

Магар намедонед, ки рӯзе ҳамаи ин сарватро барои фарзандонатон боқӣ мегузоред?

Пас чаро барои таълиму тарбияи ҳамон фарзандоне, ки вориси молу сарвати шумо хоҳанд шуд, ба қадри кофӣ кӯшиш намекунед?!

Чаро барои ҷамъ кардани сарват солҳо заҳмат мекашед, аммо барои тарбия кардани касоне, ки ин сарватро ба онҳо хоҳед супурд, камтар вақт ҷудо мекунед?

Шумо барои фарзандонатон хона месозед, аммо оё барои обод кардани ақлу андешаи онҳо низ талош мекунед?

Барояшон мол ҷамъ мекунед, аммо оё ба онҳо дониш, одоб, ростқавлӣ ва роҳи дурусти зиндагиро меомӯзонед?

Магар намедонед, ки сарват бе ақлу дониш метавонад аз даст равад, аммо илму тарбияи нек дар тамоми зиндагӣ ба инсон роҳнамоӣ мекунад?

Пас, пеш аз он ки дар фикри он бошед, ки барои фарзандонатон чӣ қадар сарват боқӣ мегузоред, андеша кунед, ки чӣ гуна фарзандонеро ба воя мерасонед!

Панди ҳикоят

Ин сухани Суқрот яке аз масъалаҳои муҳимми зиндагии инсонро ба миён мегузорад:

Оё мо барои ояндаи молии фарзандонамон бештар заҳмат мекашем ё барои ояндаи маънавию ахлоқии онҳо?

Бисёр падару модарон тамоми умр талош мекунанд, то барои фарзандонашон хона, мошин, замин ва сарвате боқӣ гузоранд.

Онҳо аз субҳ то шом кор мекунанд, аз роҳати худ мегузаранд ва барои таъмини зиндагии фарзандон заҳмат мекашанд.

Ин кӯшишҳо арзишманданд, зеро таъмини ниёзҳои оила низ масъулияти муҳим аст.

Аммо дар миёни ин ҳама машғулиятҳо набояд муҳимтарин чиз фаромӯш шавад: тарбияи худи фарзанд.

Фарзанд танҳо ба хӯроку либос ва сарпаноҳ ниёз надорад. Ӯ ба муҳаббат, таваҷҷуҳ, дониш, роҳнамоӣ ва намунаи неки падару модар низ муҳтоҷ аст.

Шояд падаре барои фарзандаш хонаи зебое бунёд кунад, вале агар ба ӯ одобу масъулиятшиносӣ наомӯзонад, он хона наметавонад кафили хушбахтии ӯ бошад.

Шояд модаре барои фарзандаш ҳама чиз муҳайё созад, вале агар ба ӯ сабр, қаноат ва меҳрубониро наомӯзонад, фарзанд дар рӯ ба рӯ шудан бо душвориҳои зиндагӣ ранҷ кашад.

Молро метавон ба фарзанд мерос гузошт, аммо ақлу хирадро бояд дар ӯ парвариш кард.

Сарват метавонад кам ё зиёд шавад, аммо дониш, ахлоқи нек ва одатҳои хуб ба инсон ёрӣ медиҳанд, ки роҳи дурусти зиндагиро пайдо кунад.

Аз ин рӯ, тарбияи фарзандро набояд танҳо ба мактаб ё омӯзгор супурд.

Падару модар нахустин омӯзгорони фарзанд мебошанд.

Кӯдак аз суханони падару модар меомӯзад, аммо аз рафтори онҳо боз ҳам бештар таъсир мегирад.

Агар падар ростгӯ бошад, фарзанд арзиши ростиро беҳтар дарк мекунад.

Агар модар бо меҳрубонӣ сухан гӯяд, фарзанд меҳрубониро меомӯзад.

Агар падару модар ба илм эҳтиром гузоранд, эҳтимоли зиёд аст, ки фарзанд низ ба дониш муҳаббат пайдо кунад.

Беҳтарин тарбия танҳо насиҳат кардан нест, балки бо рафтори худ намуна будан аст.

Хулоса

Насиҳати Суқрот моро ба андеша водор мекунад, ки дар зиндагӣ афзалиятҳои худро дуруст интихоб намоем.

Молу сарват барои зиндагӣ зарур аст, аммо набояд ба ягона ҳадафи инсон табдил ёбад.

Зеро рӯзе падару модар аз дунё мегузаранд ва он чӣ ҷамъ овардаанд, барои фарзандонашон боқӣ мемонад.

Аммо оё он фарзандон барои дуруст истифода бурдани ин сарват омодаанд?

Оё онҳо соҳиби илму хирад, ахлоқи нек ва масъулиятшиносӣ шудаанд?

Ин саволҳо аз миқдори сарвати меросӣ муҳимтаранд.

Панди асосӣ:

Ба фарзандонат танҳо сарват нагузор, балки ба онҳо биомӯз, ки чӣ гуна сарват ба даст оранд, онро дуруст истифода баранд ва пеш аз ҳама инсони нек бошанд.

Ва фаромӯш макун:

Беҳтарин меросе, ки падару модар метавонанд ба фарзанди худ гузоранд, танҳо молу сарват нест, балки тарбияи нек, дониш ва ахлоқи ҳамида аст.

Зеро сарват метавонад рӯзе тамом шавад, аммо тарбияи нек метавонад тамоми умр роҳнамои инсон бошад.

Мақолаҳои маъмул

ЗЕ
Мақола · 1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
AI
Мақола · 2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2