НОНУ АНГУР ВА ИН ҲАМА ҶАНҶОЛ
Рӯзе се мард — яке курд, дигаре форс ва сеюмӣ турк — ҳамсафар шуданд. Онҳо бо ҳам роҳ мепаймуданд, аммо забони якдигарро намефаҳмиданд.
Пас аз тай кардани роҳи тӯлонӣ ба шаҳре расиданд. Ҳар се хаставу гурусна буданд ва қарор доданд, ки барои хӯрдани хӯрок таваққуф кунанд.
Марди курд ба забони худ гуфт:
— Мун нон ва тарӣ ахум!
Марди форс низ гуфт:
— Ман нону ангур мехӯрам!
Марди турк бошад, гуфт:
— Ман узум ва чурек йийирем!
Аммо ҳеҷ кадоме сухани дигареро намефаҳмид.
Марди курд гумон кард, ки ҳамсафаронаш хӯроки дигаре мехоҳанд. Марди форс низ фикр кард, ки ду нафари дигар бо пешниҳоди ӯ розӣ нестанд. Марди турк бошад, аз он нороҳат шуд, ки чаро ҳамсафаронаш хоҳиши ӯро қабул намекунанд.
Ҳар яке бар сухани худ пофишорӣ мекард ва мехост дигарон ба пешниҳоди ӯ розӣ шаванд.
Оҳиста-оҳиста гуфтугӯи онҳо ба баҳс табдил ёфт. Баҳс ба ҷанҷол кашид ва ҷанҷол то ба задухӯрд расид.
Ҳар се ба хашм омада буданд, дар ҳоле ки ҳеҷ кадоме намедонист, ки сабаби аслии ихтилоф чист.
Дар ҳамин вақт чанд нафар аз роҳгузарон, ки забони ҳар се мардро медонистанд, ба назди онҳо омаданд ва сабаби ҷанҷолро пурсиданд.
Ҳар яке бо забони худ шикоят кард ва гуфт, ки ҳамсафаронаш сухани ӯро намефаҳманд ва пешниҳоди ӯро намепазиранд.
Роҳгузарон суханони онҳоро шунида, ба ҳайрат афтоданд ва гуфтанд:
— Эй мардум! Чаро бо якдигар ҷанҷол мекунед? Магар намедонед, ки ҳар сеи шумо як чиз мехоҳед?!
Се мард бо тааҷҷуб пурсиданд:
— Чӣ гуна? Охир, ҳар кадоми мо чизи дигаре талаб дорем!
Роҳгузарон гуфтанд:
— Не! Ҳар сеи шумо нону ангур мехоҳед! Фақат ҳар яке онро бо забони худ баён мекунад!
Чун се ҳамсафар ин суханро шуниданд, аз рафтори худ шармсор шуданд.
Онҳо дарёфтанд, ки тамоми ҷанҷолашон аз нофаҳмӣ сар задааст. Дар асл ҳеҷ ихтилофе миёни хоҳишҳои онҳо вуҷуд надошт.
Ҳар се як чиз мехостанд, аммо азбаски забони якдигарро намефаҳмиданд, ба ҷанҷол афтоданд.
Панди ҳикоят
Ин ҳикоят ҳақиқати бисёр муҳиммеро ба мо меомӯзад:
Бисёр вақт инсонҳо на барои он ки мақсадҳои гуногун доранд, балки барои он ки якдигарро дуруст намефаҳманд, бо ҳам ихтилоф мекунанд.
Се ҳамсафар як хӯрок мехостанд. Ҳар се гурусна буданд. Ҳар се нону ангур талаб мекарданд.
Аммо ба ҷойи он ки кӯшиш кунанд сухани якдигарро бифаҳманд, ҳар яке бар гуфтаи худ пофишорӣ мекард.
Натиҷа чӣ шуд?
Ҷанҷол, хашм ва задухӯрд!
Ва ҳамаи ин барои чизе буд, ки дар асл миёнашон ҳеҷ ихтилофе вуҷуд надошт.
Дар зиндагии ҳаррӯзаи мо низ чунин ҳолатҳо бисёр рух медиҳанд.
Гоҳе ду дӯст баҳс мекунанд, дар ҳоле ки ҳар ду як мақсад доранд.
Гоҳе дар оила нофаҳмӣ пайдо мешавад, зеро ҳар кас мехоҳад сухани худро ба дигаре бифаҳмонад, аммо барои шунидани сухани тарафи муқобил кӯшиш намекунад.
Гоҳе ҳамкорон дар бораи як масъала соатҳо баҳс мекунанд, вале баъд маълум мешавад, ки ҳар ду ҷониб як фикрро бо калимаҳои гуногун баён мекардаанд.
Мушкили асосӣ дар чунин ҳолатҳо на гуногунии андеша, балки набудани фаҳмиши дуруст аст.
Бисёр ҷанҷолҳо аз он сар мезананд, ки инсон бештар мехоҳад суханашро қабул кунанд, на ин ки сухани дигаронро бифаҳмад.
Ин ҳикоят ба мо се дарси муҳим медиҳад.
Аввал — пеш аз баҳс кардан, маънои сухани дигаронро бифаҳм.
Шояд шахсе, ки бо ӯ баҳс мекунӣ, дар асл ҳамон чизеро мехоҳад, ки ту мехоҳӣ, вале онро ба тарзи дигар баён мекунад.
Дуюм — ҳар сухани нофаҳморо мухолифат машумор.
Агар сухани касеро нафаҳмидӣ, беҳтар аст савол диҳӣ, на ин ки зуд ба хашм оӣ.
Сеюм — баъзан барои ҳалли ихтилоф ба шахси сеюме ниёз аст, ки сухани ҳар ду ҷонибро дуруст дарк кунад.
Ҳамон тавре ки роҳгузарон бо чанд ҷумла ҷанҷоли се ҳамсафарро хотима доданд, инсони хирадманд низ метавонад бо фаҳмондани ҳақиқат миёни мардум сулҳу оштӣ барқарор намояд.
Хулоса
Инсонҳо забонҳо, фарҳангҳо, андешаҳо ва тарзи баёни гуногун доранд. Аммо гуногунӣ ҳатман маънои мухолифатро надорад.
Баъзан дар паси калимаҳои гуногун як мақсад, як орзу ва як ҳақиқат пинҳон аст.
Пас, пеш аз он ки бо касе баҳс кунӣ, аз худ бипурс:
«Оё мо воқеан ихтилоф дорем, ё танҳо сухани якдигарро дуруст нафаҳмидаем?»
Панди асосӣ:
Пеш аз он ки барои исботи дурустии сухани худ талош кунӣ, кӯшиш намо, ки маънои сухани дигаронро бифаҳмӣ.
Зеро бисёр вақт барои хотима додани ҷанҷол на қувва, на ғалаба ва на суханони зиёд, балки танҳо якдигарфаҳмӣ лозим аст.
Гоҳе мардум барои нону ангур ҷанҷол мекунанд, дар ҳоле ки ҳар се нону ангур мехоҳанд!




