МАРДЕ, КИ ДАР КӮЗА АФТОД
Дар яке аз шаҳрҳо марди дарзие зиндагӣ мекард. Ӯ дар назди дарвозаи шаҳр, дар роҳе, ки ба гӯристон мебурд, дӯконе дошт.
Дарзӣ бар мехе дар назди дӯконаш кӯзае овехта буд. Ҳар гоҳ ҷанозаеро аз дарвозаи шаҳр ба сӯйи гӯристон мебурданд, ӯ сангеро ба даруни кӯза меандохт.
Дар охири ҳар моҳ сангҳои кӯзаашро мешумурд, то бидонад, ки дар он моҳ чанд нафар аз дунё гузаштаанд. Сипас кӯзаро холӣ мекард ва аз нав ба он санг меандохт.
Ҳамин тавр, солҳо мегузаштанд. Ҷанозаҳо яке паси дигаре аз пеши дӯкони ӯ мегузаштанд ва сангҳо дар кӯза ҷамъ мешуданд.
Дарзӣ марги дигаронро мешумурд, аммо шояд камтар меандешид, ки рӯзе навбати худи ӯ низ фаро хоҳад расид.
То он ки рӯзе аҷал ба суроғи худи дарзӣ омад ва ӯ низ аз дунё гузашт.
Чанд рӯз баъд марде, ки аз марги дарзӣ хабар надошт, барои супоридани либосе ба дӯкони ӯ омад. Чун дид, ки дари дӯкон баста аст, аз ҳамсояаш пурсид:
— Ин дарзӣ куҷост, ки имрӯз дӯконаш баста аст?
Ҳамсоя бо сухане кӯтоҳ, вале пурмаъно посух дод:
— Дарзӣ низ дар кӯза афтод!
Панди ҳикоят
Чӣ сухани кӯтоҳ ва чӣ маънои бузурге!
Дарзӣ солҳо марги дигаронро мешумурд, аммо оқибат худ низ ба шумори гузаштагон пайваст.
Ҳар санге, ки ба кӯза меандохт, нишонаи поёни умри инсоне буд. Вале рӯзе фаро расид, ки гӯё худи ӯ низ ба яке аз ҳамон сангҳо табдил ёфт.
Ин ҳикоят ба мо ёдрас мекунад, ки марг танҳо барои дигарон нест. Ҳар инсон, хоҳ сарватманд бошад, хоҳ камбағал, хоҳ подшоҳ бошад, хоҳ дарзӣ, рӯзе ин ҷаҳонро тарк хоҳад кард.
Мо ҳар рӯз аз марги дигарон огоҳ мешавем. Баъзан ғамгин мешавем, баъзан ашк мерезем, вале баъд аз муддате боз ба зиндагии ҳаррӯзаи худ бармегардем, гӯё ин роҳро танҳо дигарон тай мекунанд.
Дар ҳоле ки ҳар ҷаноза ба мо низ паёме дорад:
«Имрӯз навбати ман аст, фардо шояд навбати ту бошад».
Қуръони Карим мефармояд:
«Ҳар нафсе чашандаи марг аст».
(Сураи Оли Имрон, ояти 185)
Пас, пеш аз он ки умри мо ба поён расад, бояд қадри вақтро бидонем, ба дигарон некӣ кунем, аз хатогиҳои худ тавба намоем ва барои охиратамон тӯшае омода созем.
Зеро муҳим нест, ки чанд соли умр дорем, балки муҳим он аст, ки ин умрро чӣ гуна мегузаронем.
Аз марги дигарон танҳо хабар нагир, балки ибрат бигир. Зеро рӯзе мерасад, ки дигарон низ аз рафтани ту хабар хоҳанд гирифт.
Маънои аслии мақоли «Дарзӣ низ дар кӯза афтод» ин аст, ки инсон ҳар қадар марги дигаронро бинад ё бишуморад, набояд фаромӯш кунад, ки худ низ миранда аст. Дар ин ҳикоят кӯза рамзи шумори гузаштагон ва гузарандагии умр мебошад.




