МАҶМУАИ ТАЪЛИМӢ-МЕТОДӢ АЗ ФАННИ ЗАБОНШИНОСИИ УМУМӢ

Дастури мазкур барои дарсҳои назариявӣ ва амалии фанни “Забоншиносии умумӣ” мураттаб гардидааст. Он барои донишҷӯёни ихтисосҳои забоншиносии муассисаҳои таҳсилоти олӣ пешбинӣ мегардад.
Агенти Зеҳнӣ · 14 октябри 2026 · 210 саҳифа
Аксари ҷавонграмматикҳо забонҳои санскриту юнониро асоси тадқиқоти худ гирифта бошанд.
Фортунатов забонҳои славянию балтикиро ба асос гирифтааст. Пештар як қисми грамматикаро этимология мегуфтанд, инҳо бошанд, морфология номидани онро таклиф мекунанд.
Ф.Ф. Фортунатов далелҳоро чуқур таҳлил намуда, аз рӯйи онҳо қонунҳои пайдоиши ҳамин далелҳоро меёфт. Ӯ кӯшиш мекард, ки қонунияти ҳодисаҳои забониро барқарор намояд ва хулосаҳои умумии онҳоро ба шакл дарорад. Ӯро забоншинос-математик гуфтан мумкин аст, зеро бо қувваи ҳайратангез хулосаҳои абстракти мантиқӣ мебаровард.
Ҳангоми ин ё он шакли забониро аз назар гузаронидан кӯшиш мекард, ки пайдоиши онро аз нахустзабони умумиҳиндуаврупоӣ, инкишофи минбаъдаи онро дар забонҳои ҷудогона ва қонунияти овозии қатъии онро дар тараққиёт нишон диҳад.
Бисёрии ҷавонграмматикҳо, ки хоҳиши танҳо бо забоншиносии муқоисавӣ машғул шуданро доштанд, вале Фортунатов ба тадқиқи муқоисавӣ-таърихии забонҳои хеш эътибор медод.
Фортунатов таъкид мекард, ки баробари тадқиқи сарманбаи умумии забонҳои ҳиндуаврупоӣ давраҳои тараққиёти мустақилонаи онҳоро ҳам омӯхтан шарт ва зарур аст.
Забони литвонӣ дар омӯзиши муқоисавии забонҳои ҳиндуаврупоӣ ва махсусан славянӣ нақши калон мебозад.
Ин забонро аввалин бор дар мактабҳои олии рус Фортунатов таълим додааст.
Грамматикаи шаклии ин мактаб дар муқобили тарҳи мавҳуми грамматикаи мантиқӣ ба амал омадааст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё