Афсонаҳо одамиро ба диёри маънӣ мебаранд. Тарзе ки ба чашм наояд, аммо воқеият нишони он медиҳад.

ДОСТОНИ ДАРАХТИ ЗИНДАГӢ

Гуфт доное барои достон,
Ки дарахте ҳаст дар Ҳиндустон.
Ҳар касе к-аз меваи ў хўрду бурд,
Не шавад ў пир, не ҳаргиз бимурд.
Подшоҳе ин шунид аз содиқе,
Бар дарахту мевааш шуд ошиқе.
Қосиде доно зи девони адаб,
Сўйи Ҳиндустон равон кард аз талаб.
Марди сафаркардае достоне гуфт, ки дар Ҳиндустон дарахте ҳаст, ҳар кас меваашро бихўрад, на пир мешавад ва на мемирад. Подшоҳе ин достонро шунид ва бовар карду яке аз дарбориёни донишманди худро ба сарзамини Ҳинд фиристод, ки он дарахтро ҷустуҷў кунад.
Он мард ба диёри Ҳинд рафт ва ҳама шаҳрҳоро гашту аз ҳар кас аз он дарахт пурсид. Ўро ришханд карданд, ки чӣ гуна мумкин аст чунин дарахте бошад ва мо надонем.
Ҳеч аз мақсуд асар пайдо нашуд,
З-он ғараз ғайри хабар пайдо нашуд.
Риштаи уммеди ў бигсаста шуд,
Ҷустаи ў оқибат ноҷуста шуд.
Кард азми бозгаштан сўйи шоҳ,
Ашк мебориду мебуррид роҳ.
Охир аз гардишу ковиш ба ҷое нарасид. Навмеду хаста қасди бозгашт кард ва нигарон буд, ки нокомии худро ба шоҳ бозгўяд. Дар ин ҳол шунид, ки дар шаҳре, ки буд, пире орифу донишманд зиндагӣ мекунад.