ИСМОИЛИ СОМОНӢ

Исмоил бо зиракиву кордонӣ дар муддати кӯтоҳ шаҳри Бухороро ором намуд ва ғоратгаронро саркӯб кард. Аммо бадхоҳони хонадони Сомониён миёни ду бародар Наср ва Исмоил иғво ангехта, соли 888 сабабгори ҷанги онҳо шуданд. Дар ин ҷанг Исмоил пирӯз гашт, вале ӯ бародари асирафтодаашро озод карда, барояш эҳтиром гузошт. Пас аз ин ҳодиса нуфузи Исмоил афзуда, ӯро ба ҷои худ ҷонишин таъйин кард. Соли 897 Исмоил сарвари хонадони Сомониён ва амири тамоми Мовароуннаҳр гардид. Ӯ пойтахти аморатро аз Самарқанд ба Бухоро кӯчонд. Вай аз соли 900 бо фармони халифа амири Хуросони Бузург таъйин гардид.

ИСМОИЛ ЧӢ ГУНА СИЁСАТМАДОР БУД?

Исмоил марде донишманд, зирак ва мардумдӯст буд.
Дар корҳо нек андеша мекард, ба доди бенавоён мерасид ва дар миёни мардум маҳбубияти зиёде дошт. Низомулмулк дар «Сиёсатнома» овардааст: «Амири Одил аз ҷумлаи Сомониён яке будааст, ки ӯро Исмоил ибни Аҳмад гуфтандӣ, сахт одил будааст ва ӯро сиратҳои неку бисёр будааст, бо Худои Таъоло эътиқоди софӣ дошт ва дарвешбахшой буд ва аз сияри ӯ бознамудаанд».