Боз як қадами муҳим дар роҳи навсозии бузургтарин неругоҳи барқи обии Осиёи Марказӣ
Боз як қадами муҳим дар роҳи навсозии бузургтарин неругоҳи барқи обии Осиёи Марказӣ
24-уми апрели соли 2026 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, гидроагрегати таҷдидшудаи №7-и Неругоҳи барқи обии «Норак» мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт. Ин сеюмин агрегати неругоҳ мебошад, ки дар доираи барномаи васеи таҷдид ва барқарорсозӣ, ки аз соли 2019 амалӣ шуда истодааст, пурра навсозӣ гардид. Қаблан, гидроагрегати №1 (соли 2022) ва гидроагрегати №4 (соли 2024) таҷдид шуда буданд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар маросими баистифодадиҳӣ таъкид намуданд, ки рушди минбаъдаи иқтидори гидроэнергетикии кишвар аҳамияти муҳими стратегӣ дошта, таҷдиди НБО «Норак» ҷузъи муҳими сиёсати давлатӣ дар самти таъмини истиқлоли энергетикӣ ва рушди устувори Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.
Пас аз анҷоми таҷдиди ҳамаи нуҳ гидроагрегат интизор меравад, ки истеҳсоли миёнаи солонаи неругоҳ зиёда аз 1 миллиард кВт·соат афзоиш ёбад.
Паймонкори асосии таҷдиди гидроагрегати №7 ширкати «ANDRITZ Hydro» буда, иҷрои корҳои зерпаймониро Ҷамъияти саҳомии кушодаи «ТоҷикСГЭМ» ба уҳда дошт.
Дар доираи лоиҳа таҷҳизоти асосӣ ва ёрирасони гидроагрегат пурра иваз гардида, низомҳои муосири идоракунии худкор ва мониторинг ҷорӣ карда шуданд. Ин имкон медиҳад, ки фаъолияти боэътимод ва самараноки агрегат таъмин гардида, муҳлати истифодаи он ба таври назаррас дароз карда шавад. Ба арзёбии мутахассисон, муҳлати хизмати гидроагрегати навсозишуда на камтар аз 40 солро ташкил медиҳад.
Таҷдиди гидроагрегати №7 бо ҷалби шарикони байналмилалӣ амалӣ гардид. Барои татбиқи лоиҳа 34 миллион евро маблағгузории қарзӣ ва инчунин 9,5 миллион сомонӣ аз буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷалб карда шуд. Ин шакли маблағгузорӣ имкон дод, ки корҳо бо истифода аз технологияҳои муосир ва мутобиқ ба талаботи байналмилалӣ оид ба бехатарӣ ва самаранокии таҷҳизоти гидроэнергетикӣ анҷом дода шаванд.
Илова бар ин, барои навсозии ҳамаи неругоҳҳои амалкунандаи Тоҷикистон зиёда аз 1 миллиард доллари ИМА равона мегардад, ки имкон медиҳад муҳлати истифодаи онҳо боз ба 70-80 соли дигар дароз карда шавад.
Пас аз навсозии се гидроагрегат иқтидори неругоҳ 260 МВт афзоиш ёфт, ки аз иқтидори пурраи НБО «Сангтӯда-2» (220 МВт) бештар мебошад.
Тибқи нақша, ҳоло навсозии агрегати чоруми неругоҳ бо маҷмуи таҷҳизоти ёрирасони он идома дорад.
Дар маҷмуъ тибқи лоиҳаи навсозии неругоҳ ҳамаи агрегатҳои он бо харҷи 750 миллион доллари амрикоӣ то соли 2032 нав карда мешаванд.
Пас аз анҷоми пурраи барнома неругоҳ на танҳо иқтидори иловагӣ ба даст меорад, балки сатҳи боэътимодӣ, бехатарӣ ва самаранокии истифодаи он низ ба таври назаррас баланд хоҳад шуд.
НБО «Норак» қисми назарраси истеҳсоли неруи барқро дар Тоҷикистон таъмин намуда, дар фаъолияти низоми ягонаи энергетикии кишвар нақши калидӣ мебозад. Илова бар ин, татбиқи чунин лоиҳаҳои бузург ба таҳкими мавқеи Тоҷикистон ҳамчун кишваре бо имкониятҳои васеи истеҳсоли энергияи «сабз» мусоидат намуда, заминаҳои истиқлоли энергетикии кишварро боз ҳам устувортар мегардонад.




