Зеҳн

Эҳёи энергетикии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон

АГ
Агенти Зеҳнӣ17 ноябри 2026 · 12 дақиқа хондан

Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон эҳёи воқеии энергетикиро аз сар мегузаронад: неругоҳҳои барқи офтобӣ, неругоҳҳои хурди барқи обӣ ва зеристгоҳҳои нав ин минтақаи баландкӯҳро ба маркази татбиқи технологияҳои иқтисоди «сабз» табдил медиҳанд. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ, аввалин неругоҳҳои барқи офтобии кишвар ба кор андохта шуданд, ки роҳро барои таъмини неруи барқ дар тӯли сол ба деҳаҳои дурдаст ҳамвор карданд. Дар соли 2025, иқтидори умумии истеҳсолии ВМКБ ба 60 МВт баробар гардид ва иқтидори истеҳсолӣ дар давоми 34 соли охир шаш маротиба афзоиш ёфт.

Имрӯз энергияи барқароршаванда на танҳо ба як тамоюли технологӣ, балки ба асоси рушди устувори минтақа табдил ёфта, сифати зиндагиро беҳтар ва самти нави рушди иқтисодиро ташаккул додааст.

ВМКБ – САРОҒОЗИ ТАШАККУЛИ ИҚТИСОДИ «САБЗ»
Панҷ сол қабл кам касон тасаввур мекарданд, ки маҳз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба майдони пешқадами амалисозии Стратегияи рушди иқтисоди «сабз» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2023–2037 табдил меёбад. Маҳз ҳамин тавр шуд. Минтақае, ки дорои иқлими сахт, деҳаҳои парокандаи дар дараҳо ҷойгиршуда ва релефи бисёр душвор мебошад, имрӯз ба намунаи он табдил ёфтааст, ки чӣ гуна метавон дар ҳамгироии сиёсати давлатӣ, дастгирии байналмилалӣ ва технологияҳои пешрафта низоми муассири энергетикиро эҷод намуд, ки аз мавсим ва шароити обу ҳаво вобаста набошад.

Рамзист, ки ин тағйирот аз иродаи сиёсӣ оғоз ёфт. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид кардаанд, ки рушди ВМКБ бидуни энергетикаи боэътимод имконнопазир аст: ин пояи некӯаҳволии иҷтимоӣ, фаъолиятҳои иқтисодӣ ва амнияти минтақа ба ҳисоб меравад.

ЭНЕРГИЯИ ОФТОБ ДАР «БОМИ ҶАҲОН»
Як ибора ҳаст: «Помир ба офтоб наздиктар аст». Ва ин танҳо як маҷоз нест. ВМКБ дорои бузургтарин захираи энергияи офтобӣ дар тамоми Осиё мебошад – дар ин ҷо дар як сол зиёда аз 300 рӯзи офтобӣ ба қайд гирифта мешавад ва сатҳи миёнаи инсолятсия (нурафкании офтоб) тақрибан 4,5–5,5 кВт·соат/м²-ро дар як рӯз ташкил медиҳад. Маҳз ба ҳамин хотир аввалин неругоҳҳои офтобӣ дар ҷумҳурӣ дар ВМКБ бунёд ва ба истифода дода шуданд, то ки деҳаҳои дурдасти кӯҳистонро бо неруи барқ таъмин намоянд.

Таҷрибаи аввалини сохтмони неругоҳи офтобӣ (НО) дар ноҳияи Мурғоб ба даст оварда шуд – минтақаи дурдаст, вале бо имконияти бузурги энергияи офтобӣ. Аввалин неругоҳи офтобӣ соли 2020 бо иқтидори 200 кВт ба фаъолият шуруъ кард. Дар давраи истифода неругоҳ самаранокии худро пурра собит намуд. Баъдан иқтидори неругоҳ то 800 кВт баланд бардошта шуд ва системаи нигоҳдории энергия бо батареяҳо дар ҳаҷми 1,2 МВт·соат насб гардид.

Соли ҷорӣ, ба ифтихори Рӯзи Ваҳдати миллӣ, дар мавзеи Аличури ноҳияи Мурғоб неругоҳи нав бо иқтидори 2,8 МВт (бо системаи нигоҳдории энергия 1,4 МВт·соат) ба истифода дода шуд. Айни ҳол ин на танҳо бузургтарин НО дар Тоҷикистон, балки аввалин неругоҳи офтобии ҷаҳон мебошад, ки дар баландии беш аз 3500 метр аз сатҳи баҳр бунёд шудааст. Танҳо дар ду моҳи аввали (сентябр–октябр) соли 2025 НО зиёда аз 75 МВт·соат неруи барқ истеҳсол намудааст.

Илова бар ин, имсол дар ин ноҳия неругоҳҳои зерини барқи офтобӣ ба истифода дода шуданд: Гулзор бо иқтидори 450 кВт (батарея 220 кВт·соат), Булункул бо иқтидори 565 кВт (батарея 360 кВт·соат), Қарасу бо иқтидори 95 кВт (батарея 30 кВт·соат), Октал бо иқтидори 190 кВт (батарея 130 кВт·соат), инчунин Харгушӣ бо иқтидори 100 кВт (батарея 120 кВт·соат) дар ноҳияи Ишкошим.

Айни замон, бо мақсади идоракунии сарбории соатҳои авҷ дар шабакаи асосии ВМКБ ва баланд бардоштани иқтидори умумии насбшудаи система, сохтмони бузургтарин неругоҳи офтобӣ дар ҳудуди вилоят (бо иқтидори 3 МВт) дар деҳаи Рожи ноҳияи Шуғнон дар назар гирифта шудааст. Зиёда аз 80 фоизи корҳои сохтмонии НО, аллакай, анҷом ёфтаанд. Ин ба як фалсафаи нави таъминоти неруи барқ табдил ёфтааст, ки деҳаҳои баландкӯҳ ҳоло новобаста аз дарёҳои асосӣ ё шароити обу ҳаво неруи барқи мустақил мегиранд.

ЭЛЕКТРИФИКАТСИЯИ МИНТАҚАҲОИ ДУРДАСТИ АҲОЛИНИШИН: ҶАҲИШЕ, КИ 30 СОЛ ИНТИЗОР БУДАНД
Ҳангоме ки соли 2020 Лоиҳаи «Электрификатсияи деҳот» оғоз ёфт, дар минтақа 61 деҳа бе барқ буд, ки аксари онҳо деҳаҳои баландкӯҳ ва душворгузари ВМКБ буданд. То охири соли 2023 шумораи чунин деҳаҳо ба 35 коҳиш ёфт. Тибқи лоиҳа, то соли 2026 ҳамаи деҳаҳо тавассути сохтмони неругоҳҳои хурди барқи обӣ, офтобӣ ва бодӣ бо барқи аз ҷиҳати экологӣ тоза ва боэътимод таъмин карда мешаванд.

Сохтмони неругоҳҳои офтобӣ, неругоҳҳои хурди барқи обӣ ва як неругоҳи бодӣ дар деҳаҳои дурдасти кӯҳистони Тоҷикистон тибқи созишномаи дуҷониба, ки байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки Умумиҷаҳонӣ оид ба Лоиҳаи «Электрификатсияи деҳот» ба имзо расидааст, идома доранд. Дар маҷмуъ, дар доираи Лоиҳаи «Электрификатсияи деҳот» сохтмони 44 шабакаи худмухтори хурд бо истифодаи манбаъҳои гуногуни тавлиди неруи барқ пешбинӣ шудааст, аз ҷумла 30 неругоҳи офтобӣ, 13 неругоҳи барқи обии хурд ва як неругоҳи бодӣ. Қисме аз ин иншоотҳо, аллакай, ба фаъолият оғоз кардаанд, қисмате дар марҳилаи сохтмон қарор доранд.

Давоми солҳои соҳибистиқлолӣ иқтидори неругоҳҳои барқии ВМКБ аз 10,4 МВт дар соли 1991 то 59,9 МВт дар соли 2025 афзоиш ёфтааст. Бо татбиқи Лоиҳаи «Электрификатсияи деҳот» иқтидори умумии истеҳсолии ВМКБ ба 69 МВт хоҳад расид.

НЕРУГОҲИ БАРҚИ ОБИИ «СЕБЗОР» – РАМЗИ ИСТИҚЛОЛИ ЭНЕРГЕТИКИИ ВМКБ
26-уми июни соли 2025, дар арафаи Рӯзи Ваҳдати миллӣ, дар минтақаи кӯҳистон як рӯйдоди таърихӣ сабт гардид: маросими тантанавии ифтитоҳи Неругоҳи барқи обии «Себзор» бо иқтидори 11 МВт дар дарёи Шоҳдара, дар ноҳияи Роштқалъа баргузор шуд, ки онро Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «қадаме ба сӯи тавозуни энергетикии ВМКБ» номиданд.

НБО «Себзор» дар баландии беш аз 2500 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин неругоҳи барқи обӣ тибқи принсипи неругоҳи обии дериватсионӣ бунёд шуда, бо се турбинаи амудии навъи «Пелтон» бо иқтидори тақрибан 3,7 МВт ҳар кадом муҷаҳҳаз мебошад. Бо масрафи оби 12 м³ дар як сония ва фишори зиёда аз 110 метр, ин неругоҳ қодир аст солона беш аз 77,6 миллион кВт·соат неруи барқи аз ҷиҳати экологӣ тоза истеҳсол намояд ва аз партоби беш аз 45 000 тонна гази карбон дар як сол пешгирӣ кунад. Қубури обгузари неругоҳ бо дарозии 3 245 метр дар кишвар дарозтарин дар системаи дериватсионӣ ба ҳисоб меравад. Интиқоли неруи барқи НБО тавассути хатти 110 кВ «Себзор–Хоруғ» бо дарозии 18 километр анҷом дода мешавад. Қайд кардан зарур аст, ки НБО «Себзор» аз рӯи иқтидор дувумин неругоҳи калон дар ВМКБ ба шумор меравад.

Лоиҳаи сохтмони НБО «Себзор» бо дастгирии молиявӣ ва техникии Иттиҳоди Аврупо ва Ҳукумати Германия тавассути Бонки Олмон – KfW амалӣ гардидааст. Корҳои сохтмонӣ аз ҷониби ҶСК «Тоҷикгидроэлектромонтаж» (ТГЭМ) иҷро карда шуданд.

НБО «Себзор» яке аз бузургтарин лоиҳаҳои шарикии давлат ва бахши хусусӣ гардид. Дар авҷи корҳои сохтмонӣ то 600 нафар мутахассисон фаъолият доштанд, технологияҳои муосир истифода шуда, ҳалли муҳандисии беназир амалӣ гардиданд. Лоиҳа бо риояи қатъии стандартҳои экологӣ ва иҷтимоӣ татбиқ шудааст. Ҷараёни «экологӣ» на камтар аз 10% арзиши миёнаи солонаро ташкил медиҳад. Барои ҳаракати моҳиҳо ба самти боло ва поён дар дарё гузаргоҳи махсус пешбинӣ шудааст.

Илова бар ин, дар доираи Барномаи барқарорсозии манбаъҳои зиндагӣ (Livelihood Restoration Program) соҳибкории маҳаллӣ дастгирӣ ёфта, як қатор иншооти иҷтимоӣ бунёд шудаанд ва ё дар марҳилаи сохтмон қарор доранд, аз ҷумла майдончаҳои варзишӣ, пули нав аз болои дарёи Шоҳдара дар деҳаи Себзор. Корҳо оид ба бунёди тақрибан се километр роҳ байни деҳаҳои Барҷангал ва Себзор идома доранд. Инчунин, бунёди мактаби нав пешбинӣ шудааст. Айни замон дар неругоҳ 20 мутахассиси маҳаллӣ фаъолият доранд.

Муҳимтар аз ҳама, ин неругоҳ таъминкунандаи барқи устувор барои беш аз 220 ҳазор сокини минтақа гардид. Дар оянда неруи барқи тавлидшуда барои содироти неруи барқ ба ноҳияҳои шимолии Афғонистон низ истифода мешавад, ки ба зиёда аз 430 ҳазор нафар дар минтақаи таърихан осебпазир ва канормонда дастрасии боэътимод ба неруи барқ фароҳам меорад.

НБО «Себзор» танҳо манбаи неруи барқ нест. Ин марҳилаи нав дар рушди устувори минтақаҳои баландкӯҳ ба ҳисоб меравад. Лоиҳа исбот намуд, ки бо ҳадафҳои бузург, ҳалли инноватсионӣ ва ҳамкорӣ миёни бахшҳои гуногун метавон мушкилоти ҷойдоштаро паси сар намуд ва натиҷаҳои дарозмуддат ба даст овард.

Лоиҳа соли 2023 ба дастоварди хоса ноил гардид: он нахустин иншоот дар ҷаҳон шуд, ки шаҳодатномаи «тиллоӣ»-и Стандарти устувории гидроэнергетикӣ (Hydropower Sustainability Standard)-ро соҳиб гашт. Ин ҷоиза мутобиқати лоиҳаро бо беҳтарин таҷрибаҳои ҷаҳонӣ дар соҳаи экологӣ, иҷтимоӣ ва идоракунии корпоративӣ (ESG) таъкид мекунад.

Қобили зикр аст, ки баъд аз ба истифода додани НБО «Себзор», иқтидори истеҳсолии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 25% афзуд ва 100% неруи барқ дар минтақа аз манбаъҳои барқароршавандаи энергия тавлид мегардад.

Амрихон РАИМОВ, директори генералии ҶСК «Помир Энерҷӣ», таъкид мекунад:
«Неругоҳи барқи обии «Себзор» на танҳо ба як иншооти истеҳсоли неруи барқ табдил ёфтааст – он намунаи он аст, ки чӣ гуна минтақаҳои баландкӯҳро бо истифода аз неруи барқи аз ҷиҳати экологӣ тоза пурра таъмин кардан мумкин аст».

НЕРУГОҲҲОИ ХУРДИ БАРҚӢ – НЕРУИ БАРҚ ДАР ҶОЕ, КИ РОҲ НЕСТ
Соли 2025 барои гидроэнергетикаи хурд низ соли пешрафт буд. Дар арафаи Рӯзи Ваҳдати миллӣ, Президенти кишвар чор неругоҳи хурди барқии обӣ ва ду неругоҳи барқии офтобиро ба кор андохтанд: НБО «Ёгед» (бо иқтидори 276 кВт барои 121 хоҷагӣ), НБО «Аҷирх» (бо иқтидори 50 кВт барои 30 хоҷагӣ), НБО «Равмед» (бо иқтидори 100 кВт барои 71 хоҷагӣ) ва НБО «Миденчин» (бо иқтидори 25 кВт), ҳамчунин неругоҳҳои офтобии «Аличор» (бо иқтидори 2,8 МВт барои 250 хоҷагӣ) ва «Гулзор» (бо иқтидори 450 кВт барои 45 хоҷагӣ).

Бо шарофати ин, дар хонаҳо, мактабҳо ва нуқтаҳои тиббӣ рӯшноӣ пайдо шуд, имконияти истифодаи техникаи маишӣ фароҳам гардид ва шароити рушду густариши соҳибкории хурд беҳтар гашт. Дар асл, неругоҳҳои хурди барқи обӣ барои дурдасттарин гӯшаву канори ВМКБ «адолати энергетикӣ»-ро барқарор намуданд.

Амрихон РАИМОВ, директори генералии ҶСК «Помир Энерҷӣ»:
«Ҳар як иншооти нав – ин сатҳи нави беҳтарсозии сифати зиндагии мардум аст».

ЗБ «ҶАНГАЛ» – ВОҲИДИ МУОСИРИ МУВОЗИНАТ ВА ТАҚСИМОТ
Дар ду даҳсолаи охир ширкати «Помир Энерҷӣ» бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва шарикони рушд маблағҳои зиёдро барои ташкили инфрасохтори муосир ва устувори энергетикӣ ба хотири таъмини барқи боэътимод ба тамоми минтақа равона кардааст.

Зеристгоҳи барқии 110/35/10 кВ «Ҷангал», ки соли 2025 ба истифода дода шуд, имрӯз ба унвони иншооте шинохта мешавад, ки тасаввури низоми энергетикии муосири ВМКБ бе он имконнопазир аст. Ба истифода додани ин зеристгоҳи нав имкон дод, ки шабака устувор гардад, талафоти неруи барқ 2,5 МВт коҳиш ёбад, замина барои пайваст намудани неругоҳҳои барқи обӣ ва офтобии нав фароҳам ояд, инчунин корхонаҳо ва иншооти иҷтимоӣ бо неруи барқ таъмин карда шаванд.

Зеристгоҳи барқии 110/35/10 кВ «Ҷангал» дар ноҳияи Рӯшон барои интиқоли 8 МВт неруи барқ ба ноҳияҳои Рӯшон, Ванҷ ва Дарвоз пешбинӣ шудааст. Дар он ду трансформатор бо иқтидори 4 МВА ҳар кадом насб гардидааст. Зеристгоҳ дар масоҳати 6300 м² бунёд шуда, дорои ду хати вурудии 110 кВ, чор хати баромадии 35 кВ ва чор хати баромадии 10 кВ мебошад. Зеристгоҳ ба таври фосилавӣ аз шаҳри Хоруғ идора карда мешавад.

Далер ҶУМЪА, Вазири энергетика ва захираҳои об:
«Инфрасохторе, ки мо ба истифода медиҳем, ба амнияти энергетикӣ ва рушди иқтисодии минтақа таъсири амиқ ва дарозмуддат хоҳад гузошт. Ин дастовардҳо на танҳо дастрасии боэътимод ба неруи барқро барои сокинони мо таъмин мекунанд, балки барои ҷалби сармоягузориҳо, рушд ва беҳбуд бахшидани сифати зиндагии тамоми сокинони ин минтақаи зебои Тоҷикистон замина фароҳам меоранд».

ДУРНАМО: НБО «САНОБОД» ВА ХАТҲОИ НАВИ БАРҚ
Ояндаи ВМКБ боз ҳам дурахшонтар ба назар мерасад. Ҳукумати кишвар супориш додааст, ки омодагиҳо барои сохтмони НБО «Санобод» бо иқтидори зиёда аз 200 МВт дар дарёи Панҷ – яке аз иншооти калидии ояндаи энергетикаи минтақа, суръат бахшида шаванд.

Илова бар ин, таҳияи асосноккунии техникию иқтисодии сохтмони НБО «Чарсем» бо иқтидори 20 МВт дар дарёи Ғундаи ноҳияи Шуғнон ҷараён дорад. Ин неругоҳ аз ҷиҳати ҷойгиршавии ҷуғрофӣ аҳамияти стратегии калон дошта, ҳамчун замина барои пайваст намудани шабакаҳои асосии ширкати «Помир Энерҷӣ» бо шабакаи қаблан ҷудогонаи ноҳияи Мурғоб хоҳад гардид.

Ҳамзамон, сохтмони хати дузанҷираи ХИБ «Вомар–Вознавд» (42 км), ХИБ «Ванҷ–Дарвоз–Ш. Шоҳин» бо шиддати 110 кВ ва зеристгоҳи 110/35 кВ «Козидеҳ» дар ноҳияи Ишкошим идома дорад. Ҳар ду лоиҳа то соли 2026 пурра ба анҷом мерасанд ва он имкон медиҳад, ки иқтидори содиротии кишвар то 60 МВт афзоиш ёбад, инчунин 84 200 сокинони минтақа бо неруи барқи боэътимод таъмин гарданд.

Ғайр аз ин, татбиқи лоиҳаҳои зерин бо маблағи умумии 134,7 миллион доллари ИМА идома доранд: «Лоиҳаи сохтмони НБО «Себзор», «Лоиҳаи «Электрификатсияи деҳот», «Лоиҳаи байнисарҳадии Шуғнон VI ё бунёди хати интиқоли барқи 110 кВ Хоруғ–Шуғнон» – марҳилаи 1», «Лоиҳаи самаранокии энергияи барқ ва энергияи барқароршаванда» ё худ сохтмони зеристгоҳи 110/35/10 кВ «Вомар», «Асосноккунии техникии неругоҳи «Чарсем» ва сохтмони 10 км хати интиқоли барқи 35 кВ «Нулванд–Зигар» ва «Лоиҳаи «Энергияи хусусии Помир, марҳилаи 3».

Маълумотнома: ҶСК «Помир Энерҷӣ»
ҶСК «Помир Энерҷӣ» соли 2002 аз ҷониби Фонди рушди иқтисодии Оғохон (AKFED) дар ҳамкорӣ бо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Корпоратсияи байналмилалии молиявӣ таъсис ёфтааст. Ширкати «Помир Энерҷӣ» аввалин ширкати шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи энергетика дар Осиёи Марказӣ мебошад, ки бар асоси созишномаи консессия фаъолият мекунад.

Мутобиқи созишномаи консессия, ширкат уҳдадор шуд, ки идоракунии амалиётии ҳамаи иншооти истеҳсол, интиқол ва тақсимоти неруи барқро дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон ба зимма гирад. То соли 2021 низоми энергетикии ВМКБ дар ҳолати комилан ҷудогона фаъолият мекард ва тавозуни истеҳсолу истеъмол танҳо аз ҳисоби истеҳсоли неруи барқи худӣ таъмин мешуд. Ҳаҷми умумии истеъмоли неруи барқ дар соли 2023 – 205,8 млн кВт·соат ва дар соли 2024 – 214,1 млн кВт·соатро ташкил дод, ки дар он ҳиссаи аҳолӣ 59%, ҳиссаи бахшҳои саноатӣ ва тиҷоратӣ – 41% мебошад. Дар тавозуни ширкат даҳҳо зеристгоҳҳои 110/35/10 кВ, 35/10 кВ ва 10/0,4 кВ, 17 манбаи энергетикӣ бо иқтидори умумии 59,9 МВт (калонтарини онҳо – НБО «Помир-1», НБО «Себзор» ва НБО «Хоруғ») ва беш аз 1900 километр хатҳои интиқоли барқ мавҷуданд.

Амрихон РАИМОВ, директори генералии ҶСК «Помир Энерҷӣ», таъкид мекунад:
«Самтҳои афзалиятноки стратегии ҶСК «Помир Энерҷӣ» то соли 2030 инҳоянд: ҷалби сармоя барои навсозӣ ва муосиргардонии инфрасохтори энергетикӣ, рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия, баланд бардоштани самаранокии энергетикӣ ва сифати хизматрасонӣ, инчунин таҳкими мавқеъ дар бозор тавассути инноватсия ва рақамисозӣ ба хотири таъмини амнияти энергетикӣ ва рушди устувори минтақа ва дар маҷмуъ, кишвар».

Таҳияи Олга РУСЕТСКАЯ

Мақолаҳои маъмул

ЗЕ
Мақола · 1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
AI
Мақола · 2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2