МАСАЛИ «САДДИ ИСКАНДАР»
Ривоят мекунанд, ки чун Зулқарнайн дар яке аз сафарҳои худ ба сарзамине расид, дар миёни ду кӯҳи баланд қавмеро дид, ки забони ӯро ба душворӣ мефаҳмиданд.
Мардуми он сарзамин аз дасти қавме бо номи Яъҷуҷ ва Маъҷуҷ ранҷу азоби зиёд мекашиданд. Онҳо дар сарзаминашон фасод мекарданд ва мардум тавони муқобилат бо онҳоро надоштанд.
Чун Зулқарнайн ба назди онҳо расид, мардум аз ӯ мадад хостанд ва гуфтанд:
— Эй Зулқарнайн! Яъҷуҷ ва Маъҷуҷ дар сарзамини мо фасод мекунанд ва мо қудрати муқобилат бо онҳоро надорем. Оё розӣ мешавӣ, ки ба ту хироҷе бидиҳем, то миёни мо ва онҳо садде бунёд кунӣ, ки дигар натавонанд ба сарзамини мо ворид шаванд?
Зулқарнайн, ки Худованд ба ӯ қудрату имкониятҳои фаровон ато карда буд, дар ҷавоб гуфт:
— Он чӣ Парвардигорам ба ман ато кардааст, аз молу хироҷи шумо беҳтар аст. Ман ба сарвати шумо ниёз надорам. Танҳо бо қувваи корӣ ва василаҳо ба ман ёрӣ расонед, то миёни шумо ва онҳо садди устуворе бунёд кунам.
Пас фармон дод:
— Пораҳои бузурги оҳан биёред!
Мардум ба фармони ӯ оҳанҳои фаровон оварданд. Зулқарнайн онҳоро дар миёни ду кӯҳ чунон ба ҳам гузошт, ки фосилаи миёни кӯҳҳо пур гардид.
Сипас фармуд, ки оташ афрӯзанд ва бо дами кӯраҳо онро гарм кунанд.
Чун оҳанҳо аз гармии оташ сурх шуданд, гуфт:
— Акнун миси гудохта биёред, то бар ин оҳанҳо бирезам!
Миси гудохтаро бар оҳанҳо рехтанд ва ба ин тартиб садде бисёр мустаҳкаму устувор бунёд гардид.
Он садд чунон баланду мустаҳкам буд, ки Яъҷуҷ ва Маъҷуҷ на метавонистанд аз болои он бигузаранд ва на қудрати сӯрох кардани онро доштанд.
Ҳамин тавр, мардуми он сарзамин аз шарри онҳо эмин гардиданд.
Зулқарнайн чун ба он сохтмони азим нигарист, мағрур нашуд ва онро натиҷаи қудрату тавоноии худ нашумурд.
Балки бо фурӯтанӣ гуфт:
— Ин раҳмате аз ҷониби Парвардигори ман аст. Аммо чун ваъдаи Парвардигорам фаро расад, онро ҳамвор хоҳад сохт ва ваъдаи Парвардигори ман ҳақ аст.
Панди ҳикоят
Ин қисса дарси бузурге дар бораи қудрат, фурӯтанӣ, адолат ва шукргузорӣ ба мо меомӯзад.
Зулқарнайн соҳиби қудрату имкониятҳои бузург буд. Метавонист аз мардуми нотавон молу сарват талаб кунад, аммо чунин накард.
Ӯ қудрати худро барои мадад расондан ба мардум истифода бурд, на барои ситам кардан бар онҳо.
Вақте садди бузургро бунёд кард, нагуфт: «Ин аз қудрати ман аст!» ё «Ҳеҷ кас монанди ман чунин кореро анҷом дода наметавонад!»
Балки гуфт:
«Ин раҳмате аз ҷониби Парвардигори ман аст».
Чӣ дарси бузургест барои инсон!
Гоҳе инсон бо андаке мол мағрур мешавад. Бо мақоми кӯчаке худро аз дигарон болотар мешуморад. Бо дониши андаке гумон мекунад, ки дигар ба касе ниёз надорад.
Аммо Зулқарнайн бо вуҷуди қудрати бузургаш медонист, ки ҳамаи тавоноӣ ва имкониятҳо аз ҷониби Худованданд.
Ӯ инчунин медонист, ки ҳеҷ қудрати дунявӣ ҷовидона нест. Ҳатто садди бузурге, ки Яъҷуҷ ва Маъҷуҷ аз он гузашта наметавонистанд, рӯзе бо фармони Худованд аз байн хоҳад рафт.
Ин қисса ба мо ёдрас мекунад, ки ҳар қадар инсон тавоно бошад ҳам, қудраташ маҳдуд ва неъматҳояш гузарандаанд.
Қудрати ҳақиқӣ танҳо дар он нест, ки инсон чӣ кор карда метавонад, балки дар он аст, ки қудрати худро барои чӣ истифода мебарад.
Агар соҳиби мол ҳастӣ, ба ниёзмандон ёрӣ расон.
Агар соҳиби илм ҳастӣ, ба дигарон дониш омӯз.
Агар соҳиби мақом ҳастӣ, адолатро риоя кун.
Ва агар ба муваффақияте расидӣ, фаромӯш макун, ки тавоноӣ, ақл ва имкониятҳои ту низ неъматҳои Худованданд.
Хулоса
Инсон ҳар қадар бузург шавад, бояд ҳамон қадар фурӯтан гардад. Зеро бузургии ҳақиқӣ на дар худнамоӣ, балки дар хидмат ба мардум ва шукргузорӣ ба Парвардигор аст.
Аз Зулқарнайн биомӯз:
Кори бузург анҷом деҳ, аммо худро бузург машумор. Ба мардум некӣ кун, вале миннат магузор. Ва ҳар гоҳ муваффақ шудӣ, бигӯ: «Ин аз раҳмати Парвардигори ман аст!»




