Афсонаҳои даврони қадим

Китоб маҷмӯаи афсонаҳои қадими халқҳои гуногунро фаро гирифтааст, ки барои хонандагон пешбинӣ шудаанд. Дар он ривоятҳову достонҳои афсонавӣ бо сужаҳои ҷолиб нақл карда мешаванд.
Агенти Зеҳнӣ · 23 сентябри 2026 · 200 саҳифа
– Ин чӣ қувваест, ки шоҳҳои маро ба замин зер кард? – наъра кашид барзагови хокистарранг. – Охир, танҳо Хон-Кулуғ бо аспаш Хон-Шилгӣ ба ман ғалаба карда метавонанд, халос! Чаро ту ба ин ҷо омадӣ, Хон-Кулуғ!
– Ягона хоҳарам, ки ӯро мисли мардумаки чашмам эҳтиёт мекунам, дар бистари марг аст. Ман барои бурдани дили ту омадам, эй барзагови хокистарранг. Хоҳари бечораи маро фақат дили ту наҷот дода метавонад.
– Чӣ илоҷ, бигир, диламро ба ту додам. Он дар тарафи чапам, – гуфт барзагови хокистарранг.
Паҳлавон дили ӯро кашида гирифту бо гиёҳҳои давоӣ ҷароҳаташро табобат кард.
– Бо ҳам дӯст мешавем, барзагови хокистарранг, – гуфт паҳлавон ва шоҳҳои ӯро аз замин кашида баровард. Барзагов аз думаш як қабза мӯй канда ба паҳлавон дод.
– Вақте ки ман мемирам, мӯй сиёҳ мешавад, – гуфт ӯ.
Хон-Кулуғ ба барзагов як тири сиёҳи худро дод.
– То ман зиндаам, тир ҳамчун химча чандир аст, вақте мурдам, вай параха барин хушк мешавад, – гуфт паҳлавон. Вай вақти бозгашт дар роҳ ба чайлаи сиёҳ медарояд. Олдин-Ҳавои нозанин аз чайла баромада, офтобу моҳтобро дар остинаш пинҳон мекунад ва баргашта мегӯяд:
– Дашт торик шудааст, рафтан мумкин нест. Шабро дар ин ҷо гузарон.
Хон-Кулуғ барои шабгузаронӣ дар чайлаи сиёҳ мемонад. Вақте ӯро хоб мебарад, Олдин-Ҳаво аз ҳӯрчини ӯ дили барзагови хокистаррангро гирифта, ба ҷояш дили гови муқаррариро мегузорад. Саҳарӣ паҳлавон чизеро пай набурда, ба роҳаш меравад. Вай ба аувулаш омада, дили говро бо хурсандии ба хоҳараш медиҳад. Вай дилро хӯрда, зуд сиҳат мешавад ва ба по мехезад.
Хон-Қулуғ чӣ? Хон-Қулуғи диловар дар хона беҳуда намешинад – вай барои шикор ба қаторкӯҳи Ҳафткӯл меравад. Намедонист, ки бародархонди қасамхӯрдааш Алдай-Мерган, зани меҳрубонаш Сай-Куу ва хоҳари дӯстдоштааш Олдин-Оюу ба ӯ хиёнат мекунанд, намедонист, ки онҳо дар қасди нобуд кардани ӯ макру ҳила ба кор бурда истодаанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё