Ба ў ҷон додаам, ҷонони ман дигар чӣ мехоҳад?
Зад оташ бар тани сўзони ман, дигар чӣ мехоҳад?

Ғазали мазкур ба эҷодиёти давраи истамбулии адиб тааллуқ дорад ва яке аз беҳтарин ғазалҳои ин силсила аст, ки бо равонӣ ва салосат ва нафосати сухан зуд ба қаъри синаҳо ҷой мегирад.
Ҷонон – маҳбуб, маҳбуба, маъшуқ, маъшуқа.
Ҷон – ҳаёт, зиндагӣ, чизи мавҳуме, ки сабаби зиндагист, олами рўҳии дохили инсон.
Оташ – он чизе, ки аз сўхтани чўб, ангишт, нафт ва газ ба вуҷуд меояд ва дорои гармию равшанист.
Сўзон – хеле тафсон, сўзанда, гарм, дарду алам, ҷўшу хурўш.
Ҳосили байт: Ман ҷон, ки азизтарин унсури ҳаёти одамист, эҳдои маҳбуби хеш, яъне Ватани муқаддасам Эрон намудаам, валекин дар ивази туҳфаи хеш, яъне ҷон меҳри Ватан маро оташ зад ва дар мусофират дар ёди ў месўзам ва ҳеҷ аз аҳди хеш, яъне аз дўст доштани ў даст намекашам, ў аз ман дигар чӣ мехоҳад?!

Байти дуюм:

Ҳамепурсад: «Чӣ дорӣ дар вафодорӣ?» Намедонам,
Ба ғайр аз покии домони ман дигар чӣ мехоҳад?

Вафодорӣ – содиқ ва устувор будан дар муҳаббат ва дўстӣ, садоқат, сипосгузорӣ, қадршиносӣ.
Покӣ – тозагӣ, софӣ, ҳалолкорӣ, сафедӣ, равшанӣ.
Покии домон – иффат, покдоманӣ.
Маҳсули баст: Байт бо саволи маҳбуб оғоз мегардад. Шоир бо санъати ташхис Ватанро ба сухан меорад ва ў аз ошиқи худ мепурсад, ки то ба исбот расонад, муҳаббати маъшуқ дар синааш то чӣ андоза аст? Ошиқ, ки домани пок дорад ва соҳиби иффат аст, аз домани пок, яъне хиёнат накардан ба Ватани хеш меболад ва бо саволи хеш чӣ хостани маҳбуби худро пурсон мешавад.

Байти сеюм:

Таҳаккум мекунад бар ман, ки дигар ишқро вел кун,
Худоё, ин бут аз имони ман дигар чӣ мехоҳад?

Таҳаккум – ҳукмравоӣ ва қувва, ба кор бурдани зўрӣ, ҳукмраво будан, фармонравоӣ кардан.
Ишқ – ҳиссиёти меҳру дилбастагӣ, муҳаббати том, муҳаббати ҳақиқӣ, ишқи инсонӣ.
Вел – раҳо, озод, тарк кардан, як сў мондан.
Бут – ҳайкалчае, ки аз чўб ва ё оҳану санг месозанду бутпарастон ба он ибодат мекунанд, ба маънои маҷозии маъшуқаи соҳибҷамол, нигори нозанин.
Имон – эътиқод, боварӣ.
Маҳсули байт: Ба ҳукм менамояд, ки ман муҳаббате, ки дар синаам ҷўш мезанад, раҳо кунам ва дўст доштани Ватанро ба гўшаи фаромўшӣ ниҳам, вале ман ин корро карда наметавонам, чунки дар синаи ман баҳри имон ҷўш мезанад ва ҳама вақт маъшуқаам пеши рўст, яъне бути ман аз имони ман дигар чӣ мехоҳад?

Байти чорум:

Ба ман чашмак занад чашмаш, ки ҳамдасти рақибон шав!