Мунтахаби ғазалиёт

Мунтахаби ғазалиёти Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ бо муқаддимае дар бораи зиндагӣ ва осори шоир. Таҳияи Асрори Раҳмонфар ва Мубашшир Акбарзод.
Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 71 саҳифа
Чунон ки мадрасаи фиқҳро буруншавҳост,
Бидон, ки мадрасаи ишқро қавонин аст.
Хамуш кунем, ки то шарҳи он бигӯяд шоҳ,
Ки зинда шахси ҷаҳон з-он гузида талқин аст.
Ба ҳаққи он, ки дар ин дил ба ҷуз валои ту нест,
Валии ӯ нашавам, к-ӯ зи авлиёи ту нест.
Мабод ҷонам бе ғам, агар фидои ту нест,
Мабод чашмам равшан, агар сақои ту нест.
Вафо мабод умедам, агар ба ғайри ту аст,
Хароб бод вуҷудам, агар барои ту нест.
Кадом ҳусну ҷамоле, ки он на акси ту аст?
Кадом шоҳу гадое, ки ӯ гадои ту нест?
Ризо мадеҳ, ки дилам коми душманон гардид,
Бибин, ки коми дили ман ба ҷуз ризои ту нест.
Қазо натонам кардан даме, ки бе ту гузашт,
Вале чӣ чора, ки мақдур ҷуз ҷазои ту нест.
Дило, бибоз ту ҷонро бар ӯ, чӣ меларзӣ?
Бирав, маларз, фидо кун, чӣ шуд? Худои ту нест?
Маларз бар худ, то бар ту дигарон ларзанд,
Ба ҷони ту, ки туро душмане варои ту нест.
Чӣ гавҳарӣ ту, ки касро ба каф баҳои ту нест,
Ҷаҳон чӣ дорад дар каф, ки он атои ту нест?
Сазои он ки зияд бе рухи ту, з-ин батар аст,
Сазои банда мадеҳ, гарчи ӯ сазои ту нест.
Нисори хоки ту хоҳам ба ҳар даме дилу ҷон,
Ки хок бар сари ҷоне, ки хоки пойи ту нест.
Муборак аст ҳавои ту бар ҳама мурғон,
Чӣ номуборак мурғе, ки дар ҳавои ту нест.
Миёни мавҷи ҳаводис ҳар он ки истодаст,
Ба ошино нараҳад, чунки ошнои ту нест.
Бақо надорад олам, в-агар бақо дорад,
Фано-ш гир, чу ӯ маҳрами бақои ту нест.
Чӣ фаррух аст рухе, ки шаҳӣ-тро мот аст,
Чӣ хушлиқо бувад он кас, ки бе лиқои ту нест.
Зи захми ту нагурезам, ки сахт хом бувад,
Вале ки сӯхтаи оташи балои ту нест.
Диле, ки нест нашуд, рӯй дар макон дорад,
Зи ломакон-ш биронӣ, ки рав, ки ҷои ту нест.
Карона нест санову саногарони туро,
Кадом зарра, ки саргаштаи санои ту нест?!
Назири он ки Низомӣ ба назм мегӯяд,
Ҷафо макун, ки маро тоқати ҷафои ту нест.
Ба ҳаққи чашми хумори латифи тобонат,
Ба ҳалқа-ҳалқаи он турраи парешонат.
Бад-он ҳаловати бемарру тунгҳои шакар,
Ки таъбия-ст дар он лаъли шаккарафшонат.
Ба каҳрабое, к-андар ду лаъли ту дарҷ аст,
Ки гашт аз он маҳу хуршеду зарра ҷӯёнат.
Ба ҳаққи ғунчаву гулҳои лаъли рӯҳонӣ,
Ки доми булбули ақл аст дар гулистонат.
Ба оби ҳусну ба тоби ҷамоли ҷонпарвар,
К-аз он кушод даҳонро анори хандонат.
Бад-он ҷамоли илоҳӣ, ки қиблаи дилҳост,
Ки дам ба дам зи тараб саҷда мебарад ҷонат.
Ту Юсуфию туро муъҷизот бисёр аст,
Вале бас аст худ он рӯйи хуб бурҳонат.
Чӣ ҷойи Юсуф, бас юсуфон асири туанд,
Худои аззаву ҷал кай диҳад бад-эшонат.
Зи ҳар гиёҳу зи ҳар барг рӯядӣ наргис,
Барои диданат ар ҷо будӣ, ба бустонат.
Чу сӯхт з-оташи ишқи ту ҷони гармравон,
Куҷо диҳад шаҳи сирдон ба дасти сардонат?
Шуъои рӯйи ту пӯшида кард сурати ту,
Ки ғарқа кард чу хуршед нури субҳонат.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор