Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

АдабиётТаърихФарҳанг
Аз аввал хондан
  1. ТД1: pykwk W kšwk tyhthwl W wtkwktk; ТД2; pykwk dnktyšt swl W wtk ytk; ДН pykwk wkšwk tyštswl wntwk KRY TWN-d. Бахше аз вожаи дувум ва вожаи савум дар ТД2 ва вожаи савум дар ДН ва вожаи чаҳорум дар ТД1 ба сурати tšnywl дар «Ривояти паҳлавӣ» фасли 21-8 зоҳир мешавад.
  2. ТД1: wwt tlk; ТД2 ва ДН: wwttlg. Дар ҳарду маврид w оғозин муҳтамилан W аст.
  3. Pazūg. Форсӣ: куздук ва хабузак, кузак, ки ҳама бо пазук паздук марбутанд навъе аз ҳашара аст шабеҳи сумак аз хонаводаи ҷӯъл ки харчасона мегӯянд. Сифати гӯҳгирдак бояд ҳамон гӯҳгардони форсӣ бошад, ки сифати ҷӯъл аст.
  4. ТД1: whlk W tkyk; ТД2 ва ДН: whlyk W tkyg. Дар «Ривояти паҳлавӣ» вожаи нахуст ба сурати hlwk омадааст.
  5. ТД1 ва ДН: ptzl; ТД2 pczl; муҳтамилан pcwtl, pāč-widar ҳамлкунандаи саргини хушк форсӣ: почоя ба маънои палидӣ ва наҷосату почак ба маънои саргини хушк.
  6. Dāng-widār, ҳамлкунандаи тапола. Дар Теҳрон дар забони омиёна донг ба маънои таполаи шутур ва шояд гов ба кор бурда мешуд ва ин аз кӯдакӣ дар ёди ман мондааст. Шояд ҳам дар лаҳҷаи шамиронӣ ба кор мерафт чун парастори шамиронии мо онро ба кор мебурд.
  7. Ҳар се: wlk. 16. Ҳар се: hywk; дуруст: dyk, dēwag. 17. Ҳар се: špyk. 18 ТД1: gl; ТД2: gylӣ; ДН gyl. Дуруст gyl ва низ шояд: gylk, gilag/qil; мӯрча. Дар лаҳҷаи ивазӣ дар Форс ин вожа ба сурати гила боқӣ мондааст Дар «Ривояти паҳлавӣ»: gylp`k (ҳамон), ки бо таваҷҷӯҳ ба имлои ТД2 ва он чи болои сатри ДН омадааст шояд gilawag.
  8. Коскин ба маънои лоҷвардӣ. Дар форсӣ: косона ва коскина номи мурғест сабзранг.
  9. Wabz; форсӣ: бӯз, занбӯри дурушти сиёҳ. Авесто: vawžaka-, лотинӣ: vespa, англисӣ: wasp.
  10. ТД1 ва ТД2: tšn; ДН thn', имлои дуруст дар ТД2 с 145 сатри 11-12 ва дар дастнависи дигар меояд ки TYN-n аст яъне аз гил хона ва ошёна месозад Муҳтамилан: TYN-`yn яъне гилин.
  11. Kdyk, kayk. 23. ТД1: plgk; ТД2: plgyk; ДН: plyk, parragig шояд ба маънои парвона. 24. Душдоноӣ яъне дониши бад, бедонишӣ. 25. Андарвой ба маънои фазо. 26. Кӯк ба маънои кӯчак, пила ба маънои пайкони тир аст. 27. Ки душманони ту мӯрон буданду мор шуданд. Барор аз сари мӯрони моргашта димор. 28. Кажу қаж навъи пасти абрешимро гӯянд Вожаи партав дар чанд ҷумла қабл баробари tafš, t`pš/tpš дар паҳлавӣ аст.
    Дар бораи чигунагии гургсардагон
  12. Nēst-mōg, бекафш. Ҷонварони гиёҳхор ва эзидӣ худ дорои сум ё кафшаканд ва бо даррандагон, ки дорои чанголанд, мутафовитанд, аммо ҳар се имлои mōy доранд ба маънои мӯй; ва дар тавҷеҳи он омадааст, ки: «Бад-он рӯй нахуст мӯйи ҷонваронро барканад».
  13. Hušk-dād. Бояд истилоҳе ба маънои «дорои дандоне тезу сахт» бошад.
пешина
аз 314
навбатӣ