АФСОНА, СУРУДУ ТАРОНА, ТЕЗГЎЯК ВА ЧИСТОНҲО АЗ ЭҶОДИЁТИ ДАҲАНАКИИ ХАЛҚИ ТОҶИК

Роҳнамо барои волидайн, мураббиёни кўдакони синни хурди томактабӣ ва омўзгорони синфҳои ибтидоӣ
Агенти Зеҳнӣ · 26 октябри 2026 · 81 саҳифа
Мардум ба муносибати Наврўз ҳамдигарро табрик мегўянд ва орзу мекунанд, ки баҳор муътадил шавад, бориш аз ҳад нагузарад ва кам ҳам нашавад. Дар гузашта ризқи мардум ба ҳиммати баҳор вобаста буд. «Соле, ки накўст, аз баҳораш маълум» - ин зарбулмасали халқ бесабаб эҷод нашудааст. Борони баҳорӣ, ки ба зиндагӣ на танҳо файзу тароват, балки баракат ҳам меоварад, дар сурудҳои халқӣ «дўсти меҳрубон» номида шудааст.
Бисёр сурудҳои бачагон мансуби айёми тобиистон, тирамоҳ ва зимистон ба ҳайвонот, парандагон, ҳашарот бахшида шудаанд. Дар онҳо аз шиносоӣ бо аҷоиботи олами беруна ба ҳаяҷон ва ба ваҷҳ омадани хурдсолон ифода гардидааст.
Назми халқии бачагон силсилаи сурудҳоеро дар бар мегирад, ки бо ягон маросим, урфу одат ва ё фаслҳои сол вобастагӣ надоранд ва лавҳаҳои ҷудогонаи ҳаёти маишӣ, осори воқеаҳои таърихиро дар бар мегиранд.
Духтараке аз бечорагии худ ва беқадрии меҳнаташ шикоят мекунад:
Чарх мересам дар айвон,
Пул мекунам ба алвон.
Алвон ба ман чӣ кора,
Ман духтари бечора.
Дар суруди дигар, ки вақти иҷрои он духтаракон ду дасти ҳамдигарро маҳкам дошта ва худро ба ақиб кашида, гирд мегарданд, ҳайрати таҳсиномези мардум аз рафтори духтаре ифода шудааст, ки ба тақдираш тан надода, ба душманони асоратовари худ зарба заадааст.
Дар байни бачагон суруде низ паҳн шудааст ки дар он духтареро аз сари чашма дуздида, ба шавҳари бегона бурда фурўхтани роҳзанон тасвир ёфтааст.
Яке аз сурудҳои халқӣ, ки «Биё, баҳор!» ном дорад, бачагонро бо рафти кор шиносо менамояд. Завқи бачагон ба ханда, ба ҳазлу шўхӣ зиёдаст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Дунё