33.1. Рафтори одамон ва равандҳои асосии санъати
иҷрои кору хизматҳо

Дар муҳити тағйирёбандаи соҳибкорӣ имрӯзҳо менеҷерон на фақат роҳбарии ҷараёни истеҳсолот, балки санъати иҷрои кори кормандонро низ идора карда, роҳҳои баланд бардоштани ҳавасмандии онҳо ва самаранокии меҳнатро бояд таъмин карда тавонанд. Барои ба ин мақсад расидан менеҷер бояд муносибатҳо ва рафтори роҳбариро дар асоси қоидаҳои боварӣ ба якдигар, ташкили санъати волои мактаби рафтори роҳбарӣ ташкил намояд. Мо бояд донем, ки барои таъмини самаранокии баланди меҳнат ва мотиватсияи кормандон роҳбарии рафтори одамон мақоми арзанда дорад.

Аслан ба одамон рафтори ғайричашмдошт хос аст, аммо дар вақти иҷрои корҳо танҳо як усул, роҳи махсуси рафтори фардӣ мушоҳида карда мешавад.

Маълум аст, ки дар иҷрои кор аксар одамон аз рӯи ҳиссиёташон фаъолият карда, ҳаракат мекунанд, ки худро ҳимоя намоянд, вале қисми дигаре ба эҳсосот дода шуда такя карда, доимо норозӣ буда, муноқишаҳо ташкил мекунанд. Дар ташкилоте, ки аксари коргарон ба гурӯҳи дуюм шомиланд, усули иерархиявии идоравӣ истифода карда мешавад. Дар ҳар ҳолат вазифаи менеҷерон аз он иборат аст, ки дар ташкилот муҳити солими рӯҳӣ ва якдигарфаҳмӣ ташкил карда шавад.

Рафтори табиии одамон, ки аксаран дар вақти фаъолияти корӣ мушоҳида мешавад, аз сабаби ба худ боварӣ надоштан пайдо гашта, метавонад ба рафтори дигарон низ таъсири манфии худро расонад. Бинобар ин, модели рафтори роҳбарии менеҷерон дар ин ҳолатҳо барои пайдо кардани боварӣ ва ҷалб намудани коргарон ба ҳамкорӣ мебошад. Як гурӯҳи кормандоне низ ҳастанд, ки дар ҳолати иҷрои фаъолонаи кор худро ба таври мусбат нишон медиҳанд ва маълум мегардад, ки онҳо чӣ гуна коргаранд ва бо онҳо чӣ хел рафтор бояд кард. Ин гурӯҳи одамон дар вақти мушкили ҳаракати дастгирии якдигарӣ ва ҳамкорӣ намуда, аз хатоҳо ва ноомади корҳои худ хулоса бароварда, ба ислоҳ мекӯшанд. Чунин рафтор, албатта, ба ҳамкорӣ даъват менамояд на ба рақобат.
Бинобар ин, дар вақти ташкили рафтори роҳбарӣ менеҷеронро мебояд, ки оид