9.1. ТАҲЛИЛИ МУҲИТИ ДОХИЛИИ ТАШКИЛОТ

Омилҳои муҳими муҳити дохилии ташкилот

Таҳлили муҳити дохилӣ имконият ва захираҳоеро муайян месозад, ки дар муборизаи рақобатнок ширкат метавонад ба онҳо такя намояд. Муҳити дохилӣ ба воситаи миқдор ва сифати захираҳои дар ташкилот мавҷудбуда муайян карда мешавад. Ба ғайр аз ин, ҳангоми таҳлили муҳити дохилии ширкат бояд ба салоҳиятҳои калидӣ, ки ба ташаккули бартариҳои рақобатии ширкат дар бозор оварда мерасонанд, аҳамият дод.

Муҳити дохилӣ – қисми муҳити умумӣ ба шумор меравад, ки дар ҳудуди ташкилот мавқеъ дорад. Муҳити дохилӣ ҳамчун шакли универсалӣ новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ шарҳ дода шуда, тамоми соҳаҳои фаъолияти он: маркетинг, молия, кадрҳо, тадқиқот ва рушдро якҷоя менамояд.

Муҳити берунаи ташкилот захираи стратегӣ ва рушди онро мефаҳмонад. Таҳлили стратегии муҳити дохилии ташкилотро аз рӯи схемаи зерин амалӣ менамоянд:

• Таҳлили воҳидҳои тиҷорат;
• Таҳлили хадамоти амалкунанда;
• Таҳлили зерсохторҳо;
• Таҳлили раванди тиҷорат;

Омилҳои муҳити берунаи ташкилот ба се гурӯҳ тақсим мешаванд:

Гурӯҳи якум ин ҷонибҳои пуркувват ва сусти ташкилот ва имкониятҳои рақобатноки он ба шумор меравад. Ин омилҳо дар асоси натиҷаҳои SWOT-таҳлил ва махсусан қисми мансуб ба SW-таҳлил, яъне таҳлили ҷанбаҳои пуркувват ва сусти ташкилот ташаккул меёбанд.

Гурӯҳи дуюм аз фалсафаи тиҷорат, хусумати шахсӣ ва принсипҳои этикии роҳбарон иборат мебошад. Таҷриба нишон медиҳад, ки ин омилҳо ба стратегия таъсири калон мерасонанд.

Гурӯҳи сеюм аз арзишҳои аз ҷониби ташкилот тақсимшаванда иборат мебошанд. Стратегия зери таъсири омилҳои беруна ва дохилӣ ташаккул меёбад. Стратегияи пуркувват бояд ҳамаи стратегияҳои номбурдаро ба назар гирад.

Омӯзиши муҳити дохилӣ ба он бояд равона гардад, ки имконият ва хатарҳои он ошкор гарданд. Ташкилот асосан ба ҷанбаҳои пуркувват бештар такя менамояд, зеро ки дар муборизаи рақобатнок онҳо метавонанд васеъ ва мустаҳкам карда шаванд. Ҷонибҳои суст бояд зери диққати роҳбарият қарор гиранд ва барои бартараф намудани камбудиҳои он чораҳои зарурӣ андешида шаванд.