ЗАБОНШИНОСИИ МИНТАҚАВӢ (ареалӣ) – мутолиаи забонҳо ё гӯйишҳое, ки дар як минтақаи хос ба онҳо гуфтугӯ мекунанд. Намунаи он мутолиаи ду забони ҳамсоя барои пай бурдан ба чигунагии нуфузи онҳо ба якдигар аз назари дастур (грамматика), вожагон (вожашиносӣ), талаффуз ва ғайра аст.

ЗАБОНШИНОСИИ ПАЙКАРАВӢ – рӯйкардест дар заминаи баррасии сохтор ва корбурди забон аз тариқи таҷзия ва таҳлили пойгоҳҳои додаҳо, ки намунаҳои забони воқеиро дар компютер захира менамоянд.

ЗАБОНШИНОСИИ ТАСВИРӢ – як қисм ва навъи забоншиносист, ки ҳолати мавҷудаи забонро аз дидгоҳи ҳамзамонӣ (синхронӣ) меомӯзад.

ЗАБОНШИНОСИИ ТАТБИҚӢ – яке аз шохаҳои забоншиносӣ, ки ду ё чанд забонро ба манзури муқоисаи сохторҳои онҳо барои нишон додани шабоҳатҳо ё тафовутҳои онҳо мутолиа менамояд.
Забоншиносии татбиқӣ дар мутолиаи анвои забонҳо ва дар забоншиносии таърихӣ-татбиқӣ низ корбурд дорад.

ЗАБОНШИНОСИИ УМУМӢ – ҳамчун як қисми таркибии лингвистика сохтори забон, низоми забон, равияю ҷараёнҳо ва мактабҳои забоншиносӣ, умумият ва тафовути забонҳо, сатҳҳои сохтори забон: фонология, грамматика, калимасозӣ, лексика, типологияи лингвистӣ, масъалаҳои универсалии забон, яъне умумиятҳои забонҳои оламро меомӯзад.

ИЗОГЛОССА – хат ва ё ишорае, ки дар харитаҳои лингвистӣ ҳудуди паҳншавии ин ё он ҳодисаи забониро нишон медиҳад.
Масалан, ҳудуди истифодаи садоноки «ӯ» ва ё вожаи «оча» ба маънои модар дар шеваҳои тоҷикӣ.