Зеҳн
Навойи кибриё

Куллиёти ашъоре, ки дар ихтиёри ҳаводорони шеъри ноби форсии тоҷикӣ гузошта мешавад, ба муносибати 150-умин солгарди зодрӯзи суханвари шаҳир ва шаҳиди тоҷик Нақибхон Туғрали Аҳрорӣ (1865-1919) фароҳам омада, садову навойи дилу хомаи кибриёманзилаташро ба гӯши ҳуши ҳамагон мерасонад.

Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 312 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Андешаҳои ҳаҷвию мутоиботӣ ва музҳикаомези Туғрал, ки гоҳе ба дараҷаи ҳаҷви иҷтимоӣ расидаанд, дар қолаби ғазалу қитъаву рубоию байтҳо рехта шудаанд. Шоир дар ин қабил ашъор дурӯию каззобии қозиёни шаръӣ, рӯҳониёну амалдорон, монанди Мулло Масеҳи волостнойи Панҷакат, ваъдахилофию бефаросатӣ, буҳтонэҷодию фитнаангезӣ, ҳарисию хасисӣ, қаллобию пастфитратии тойифаҳои гуногуни мардумро зери тозиёнаи танқиду тамасхур гирифтааст. Ҳамчунин, дар қитъаву рубоию фардҳои адиб мақоми шеъру моҳияти шоирӣ, таърихи ҷулусу нузул ва таваллуду вафоти ашхоси таърихӣ, ғаниматии фароғати имрӯзӣ, зиёни тамаъу суди қаноату тавозуъ, ҳусну ҷамолу васлу фироқи ёр, мавсими гулу Иди Наврӯз, қимати умру мақоми инсон ва дигар мавзӯъоти фалсафию ахлоқӣ ва ишқию гуманистӣ устодона ба дойираи таҳқиқи бадеӣ кашида шудаанд.
Мувофиқи шаҳодати шоҳидон, Туғрал охирҳои умраш дар пайравии «Гулистон»-и Саъдӣ таҳти унвони «Боғистон» асари манзуму мансури фалсафӣ-ахлоқиеро рӯйи коғаз оварда, ғайр аз боби охирин, ҳафт боби пешинашро ба итмом расонда будааст. Инчунин, дар мавзӯъи ҳаракати инқилобию истиқрори Ҳукумати Шӯравӣ дар саргаҳи Зарафшон ва оқибатҳои машъуми ҳаракати босмачигарӣ дар ин водӣ як-ду сол қабл аз вафоташ ба навиштани асари калонҳаҷме пардохта будааст, ки дар ин бора Н.А.Силченкои мазкур ва дигар ҳамзамонони шоир гувоҳӣ додаанд. Илова бар ин, дар он солҳои пурошӯби муборизаҳои синфӣ, баробари «Боғистон»-у асари номаълуми доир ба ҳаёти нав, аз миён рафтани ғазалиёти солҳои охири умри Туғралро гуфтаҳои зерини яке аз донандагони Туғрал – шоир Ҷомеъ собит мекунанд:

Аз миён рафтаст «Боғистон»-и ӯ,
То ки Туғрал рӯй аз гетӣ нуҳуфт.

пешина
аз 312
навбатӣ