Эҳёу улуми-д-дин (Абӯҳомид Муҳаммади Ғаззолӣ)

Ин китоб асари машҳури динӣ ва ахлоқии муаллиф буда, масоили гуногуни ҳаёти маънавии ҷомеаи исломиро баррасӣ мекунад. Дар он масъалаҳои ибодат ва арзишҳои рӯҳонӣ бо таҳлили амиқ баён шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 3 октябри 2026 · 567 саҳифа
ва бе онҳо муроду матлаб ҳосил нахоҳад шуд;
2. Он сабабҳое, ки таъсирашон тахмин карда мешаванд;
3. Он сабабҳое, ки таъсирашон зери гумону шубҳа ва тасаввурию хаёлӣ мебошанд.
Дар асоси ин табақабандӣ Ғаззолӣ ба хулосае меояд, ки такя намудан ба сабабҳои қатъии таъсиррасонанда, ба монанди ҳаракати даст барои бардоштани луқма ва ниҳодани он ба даҳон ба мақсади сер шудан, ҳеҷ мухолифат ва ё зиддият бо таваккул надорад, балки таваккул дар ин ҳолат ба дониш ва ҳолати таваккулкунанда вобаста асту бас. Яъне вай бояд ҳамин қадар донад, ки Худованд офаринандаи дасту дандон ва таом аст ва бояд ба дил ба Худо эътимод дошта бошад, ки фазлаш бо вай аст ва барои мисол ҳодисае пеш намеорад, ки вақташро гирад ва хӯрокашро барҳам занад.
Аммо такя бар сабабҳое, ки мавриди шубҳа ва тахмин шудаанд ботилкунанда ва зидди таваккул набуда, такя накардан бар онҳо аз волотарин дараҷаҳои таваккул аст, ки монанди суфии хоссе аст, ки ба ҳеҷ хӯрокае дар биёбонҳо сафар мекард ва ӯ таваккули худро ба дасти Худо супорида буд. Ғаззолӣ тасдиқ мекунад, ки бе хӯрока сафар кардан дар ҳолате имкон дорад, ки ду шарти зарурӣ иҷро гардида бошад:
- Солик ба андозаи риёзат бурда бошад, ки тавонад ҳафтаҳо бе хӯроку ғизо гардад;
- Солик тавонад аз алафу гиёҳҳо хӯроке омода созад.
Ҳамин аст, ки чунин соликонро орифони хос меноманд.
Ғаззолӣ таъкид месозад, ки новобаста аз он ки онҳо орифи хосс ҳастанд, бояд ҳамроҳи худ ҳатман сӯзан, қайчӣ ва ресмону кӯза гиранд, зеро хуб медонанд, ки об худ аз худ аз чоҳ боло намеояд, сӯзану қайчӣ бошанд дар биёбонҳо пайдо намешаванд. Аз ин рӯ, ҷомаи дарида,

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё