(шарқи Панҷакент) ва шохобҳои он, мўрӣ тарҳи хоси худро доро буда, дудбарои сарпӯшшакл дар болои оташдонро, ки шакли қубуррро гирифта ба боми хона мебарояд, ташкил медиҳад.1 Дар домани баъзе хонаҳо, аз ду тарафи оташдон, тоқҳо барои нигоҳдошти ашёи хона гузошта шудааст.2 Маълумоти сайёҳон ва олимони рус, дар ҷараёни омӯзиши Осиёи Марказӣ дар охири асри 19 ва ибтидои асри
20 на ҳамеша ба таври кофӣ ва бо диққат ҳодисаҳои гуногуни ба қайд гирифтаашонро инъикос менамоянд. Бо ин сабабҳо, баъзан дар баҳо додан, баъзе объектҳои қадима нодида мемонанд.
Ин ба оташдони дохили утоқ низ дахл дорад. Масалан, В.В.Динин ҳадафи онро аз сабаби дуди зиёде, ки аз оташдон баромада, манзилҳои истиқоматиро пур мекунад, хеле манфӣ тавсиф кардааст.3 Дар ҳоле, ки дар Ригвед дар космология ҷои асосиро тасвири гарми ҷаҳон – тапас ишғол мекунад. Нерӯи гармӣ, шиканҷа дар мифологияи қадимаи ҳиндӣ аксар вақт ҳамчун принсипи универсалии космогоникӣ дида мешавад, дар ҳоле ки нерӯи соҳиронаи гарми – тапас, дар обҳои сарчашмаҳои обҳои тиллоӣ тавлид мешавад. Тапас дар Веда бо офтоб ва оташ пайваст аст, ки аз он дуд мебарояд. Ҳамчун маркази таваҷҷӯҳи қувваи эҷодӣ, он дар заминаи коинот ва динӣ - мурдани ҷисм, зоҳирпарастӣ қарор мегирад. Мафҳуми гармӣ ҳамчун қувваи муъҷизаовар – динӣ, хеле қадими буда, таҷрибаи асрорангез дорад, ки ба анъанаҳои ибтидоӣ хос аст. Шояд чунин гармӣ, ки он ба ваҷд оваранда шабоҳат дошта бошад, ҳинду ориёиҳо онро ҳамчун тапас дарк карданд.

1 Давыдов А. С. Жилище…-С. 58.
2 Этнография. Народы Средней Азии и Казахстана.: http://lib7.com/ narody-srednej-azii

• i-kazahstana/1550-materialnaja-kultura-tadzhikov-poselenija-i-zhilischatadzhikov. htmlhttp://lib7. com/narody-srednej-azii-i-kazahstana/1550- materialnaja-kultura-tadzhikov-poselenija-i-zhilischa-tadzhikov.html
  3 Дынин В.В. Ук.соч.-с. 43.