Зеҳн
ҲУНАРМАНДОНИ ДЕҲАИ ВОРЎ

Фарҳанги мардумии деҳаи Ворӯ бо хусусиятҳои махсуси маҳаллии худ ва ҳам наздикии ҷуғрофӣ бо шаҳри қадимаи Саразми аҳди энеолит ва асри биринҷӣ бештар таваҷҷуҳи мардумшиносонро ҷалб намуд.

Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 50 саҳифа

Санъат
Аз аввал хондан

Ҳамин тавр, мардумшиноси маъруф А.С.Давидов хонаи истиқоматии А.Абуевро, ки дар охири асри Х1Х дар деҳаи Ворӯ бунёд ёфтааст, қайд кардааст. Тарҳи сохтори хона росткунҷа (5х9 м) буд: ҳуҷраи истиқоматӣ аз даромадгоҳ, анборхона ва ҳуҷраи хурд иборат буд, ки он дар таҳкурсии мўрӣ сохта шуда, ҳамчун даромадгоҳ миёни даҳлез ва ҳавлӣ хизмат мекард. Айвон, ки аз се тараф бо деворҳо маҳкам карда шудааст, сўрохии росткунҷа барои даромадгоҳи хона ва дарҳо дошт, ки ба даҳлез мебаромаданд. Ин тарҳи сохти хонаҳо аз он шаҳодат медиҳад, ки дар кӯҳистони Зарафшон қисми суннатии хонаи тоҷикон, ба монанди айвон, ҳадафи аслии худро ҳамчун айвони тобистона гум карда, вазифаҳои муҳофизатии ҳуҷраро иҷро мекунад, ҳуҷраро аз ҳавои номусоид муҳофизат мекунад.1 Хонаи сокини дигари Ворӯ Х.Ғаниев - охири асри XIX, мувофиқи тадқиқотӣ Р. Муқимов, аз се қисм иборат буд:
ошхона - оштон, хонаи истиқоматӣ - рӯи хона, даҳлез ва айвон. Ошхона ва хонаҳои истиқоматӣ манбаъҳои равшанӣ надоштанд, ки ин дар манзилҳои кӯҳистонии Болооби Зарафшон анъанавист. Сӯрохии хурд дар охири девор, зери боми хона, манбаи ягонаи рӯшноӣ дар ҳуҷра буд, тирезаҳои калон бо сабаби сардии иқлим ба нақша гирифта нашудааст. Ҳавлӣ бо биноҳои атроф, кӯча-роҳрав, ки бо боми хонаҳои поён мегузарад, пайваст аст.

1 Давыдов А.С. Жилище….-С. 74 , рис. 27, 28, 30, 35.

пешина
аз 50
навбатӣ