ҲУНАРМАНДОНИ ДЕҲАИ ВОРЎ

Фарҳанги мардумии деҳаи Ворӯ бо хусусиятҳои махсуси маҳаллии худ ва ҳам наздикии ҷуғрофӣ бо шаҳри қадимаи Саразми аҳди энеолит ва асри биринҷӣ бештар таваҷҷуҳи мардумшиносонро ҷалб намуд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 50 саҳифа
Сокини маҳаллӣ Мирзоев Искандар (соли таваллудаш 1954) то ҳол аз сипори анъанавӣ дар шудгор истифода мебарад, ки мувофиқи шарҳи ӯ он аз ҷузъҳои зерин иборат мебошад: чӯби асосӣ - тир, бо дандони азими тези гилмард, дастак –юғ, ки ба паҳлӯҳояш кулоқчӯб баста шудааст, эҳтимолан дар ҷӯяк кашидан кўмак мекунад, инчунин пешчӯб, ки ҳангоми эҳтиёҷот ба сӯрохиҳои тир гузошта мешавад, барои мустаҳкам намудани юғ. Тавре ки маълум аст, омоч баръакси сипор қабати хокро майда намекунад, балки онро ба паҳлӯ мепартояд.
Таърихи асбоби меҳнати И.Мирзоев омоч, бешубҳа, на як садсоларо дорад. Он ба туфайли гуногунҷабҳа ва таҷрибаи чандинасраи собитшудааш то имрӯз хуб боқӣ мондааст. Ҳамчун асбоби бартаридоштаи шудгоркунандаи қадим омоч, инчунин барои молакунии ғаладона истифода мешавад. Тасаввур кардан осон аст, ки ин навъи омочи қадимаро дар асбобҳои кишоварзони Саразм пайдо кардан мумкин аст.
Шудгори аввалини ҷуфтарбаророн, дастбаҳор дар ҷашни Наврӯз дар Ворӯ, ва дигар деҳаҳои ҳамсоя Ғуйтан, Зимтўд, Порвен, Вен ва дигар деҳаҳои кӯҳистони Зарафшон, 15-уми моҳи ҳут оғоз меёбад, яъне аввали моҳи март, ҳарчанд дар дигар минтақаҳо корҳои саҳроӣ 22 март оғоз мегарданд.
Хусусияти дигари таҷлили Наврӯз дар Ворӯ, маросими Чоршанбесурӣ мебошад, ки чоршанбеи охир, пеш аз оғозӣ баробарии баҳорӣ баргузор мегардад. Дар дигар ноҳияҳои Тоҷикистон ва Душанбе ин маросим чун номаш қариб, ки фаромӯш шудааст. Маълум аст, ки маросим аз фарҳанги халқҳои эрон сарчашма мегирад, ба як замони афсонавӣ «замони аввал» ё ба «вақти дуруст» ва дар гузашта бо идҳои бахшида ба офариниши оташ ва одамон рост меомад.
Як ҳафта пеш аз Чоршанбесурӣ, пеш аз ҷашни Наврӯз, мардум ҳама чизҳои кӯҳна ё ашёҳои шикастаро партофта, маъракаи дантонаро баргузор менамоянд. Биринҷ, гӯшт, равған, шириниҳо ва дигар намуди озуқа ҷамъоварӣ мешуд, то ин ки хўроки якҷоя омода намоянд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё