Зеҳн
ОРИФНОМА

Дар китоби нави Мақсуд Ориф “Орифнома” масъалаҳои мубрами ахлоқии ҷомеаи имрӯз бо такя ба фармудаҳои Қуръони карим ва Ҳадисҳои Паёмбари акрам Муҳаммад (с.а.в) дар шакли назму наср шарҳу тавзеҳ шудаанд, ки барои дарки воқеии талаботи дини мубини ислом ва дур будан аз ҳар гуна хурофоту таассубот дорои аҳаммият мебошад. Китоб дар ду ҷилд омода шудааст. Инак, ҷилди якумро пазиро бошед.

Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 175 саҳифа

Шеър
Аз аввал хондан

Расулаллоҳ чунин фармуд: “Аллоҳу ва ли-китобуҳу ва ли-расулуҳу ва-лаъиммату-л-муслимина ва ъоматуҳум”, яъне, самимона ба Худованд, ба китобаш, ба Расулаш, ба пешвоёни мусалмонон ва мусалмонони одӣ рафтор кунед.

Бале, дӯстам, кунун мазмуни наверо бароят оид ба калимаи “насиҳат” пайдо
намудӣ, ки аслан, маънии он, “... иброзу изҳори самимият нисбати касест,
муносибати пок ва рафтори нек аз таҳти дил нисбати касест...” ва
умуман, “адаб” будааст. Ва дар охири “Маснавии маънавӣ”-яш, Муҳаммад
Ҷалолуддини Балхӣ низ чунин қарор мекунад: “Ислом – адаб аст!”

Ана барои чӣ “тавбаи насӯҳ” мегӯянд, ки дар ин ҷо, “насӯҳ” аз калимаи “насиҳат” омадааст, яъне, тавбае, ки аз таҳти дил мекунанд.

Маҳз он адабе, ки аз замири қалби инсони комил бармеояд. Яъне, дил манзили Худост, на ҷои чирку чарб, на ҷои фикри хому нияти бад ва касе, ки дилро пок нигаҳ медорад, ӯ боадаб аст ва Худованд бо ӯст.

……….

  1. Оид ба масоили тарбия намудани ахлоқи беҳтарин, яъне, солеҳ, дар худ ва тарбияи он дар дигарон, ки боиси саъодатмандӣ ва хушнудӣ дар ду ҷаҳон мегардад ва оид ба маъниҳои изофии калимаи “сулҳ”.

Як сухан чанд маънӣ дорад, ай амин,
Маъниро дар ҳафт паҳлӯҳо бибин.
Гар сухан ояд ба гӯшат, пеш мадав,
Ҷои хар пеши ароба, пас, машав.
Таҳмилу таҳлил зи хуб як давлат аст,
Чун давидӣ, оқибат корат лат аст.
Неъмати ботинӣ ақл аст, кор гир,
Ҷаҳлу инкору шитобро мор гир.
Кори шаб чун ханда мегардад саҳар,
Пас, бикун ту аз чунин корҳо ҳазар.
Даст мазан бар гил, ки ояд рӯи ту,
Пок нигаҳ дор дасти ақл, ай тозарӯ.
Ин сухан камтар дароз гашт; ин бас аст,
Қасди мо “сулҳ” бошаду на ҳар хас аст.
“Оштӣ” бошад сулҳ байни душманон,
Пас, бувад сулҳ “некӣ” байни “одамон”.
Сулҳ кунад “хомӯш оташ” дар набард,
Марди “комил” мекунад аз соддамард.
Чун “салоҳ” некисту “солеҳ” марди хуб, Ин бувад маънии сулҳ аз ҳафт ҷуюб.

пешина
аз 175
навбатӣ