Худованд, албатта, беҳтару бештар медонад.

……….

60. Оид ба масоили мавҷуд набудани “нафси бад”.

Ай, аҷаб марде дидам, к-анҷоми кор,
Айб меҷуст, рақсида дар хок чу мор.
Коре худ мекарду айбе аз раҷим
Меҷуст он море, ки уфтод аз сақим.
Инчунин он сифлае аз софилин:
Паст буданду н-аз мақоми Иллийин.
Як лагад мезад дигарро в-он пасаш,
Меомад “Он наям ман!” аз лабаш.
Суст мехонд ӯ китобу аз забон
Гила мекард ҳамчу мори безабон.
Лек намекард ақл дубурро мори бад
Дар забон муҳре заданд дар вақти рад.
Чунки вай бо он забон Одам фирефт,
Кард беҷо он дуву з-он ҷо гурехт.
Қиссаи мо лек набошад з-он замон,
З-ин замон аст, з-ин макону одамон.
Айб маҷӯ аз ину он, ай бу-л-басар,
Маъниро андар таҳи маънӣ нигар.
Нафси инсон зодаи инсону бас
Н-аз ҷивору н-аз қарибу хоку хас.
Гар забони мору неш дидӣ қариб,
Он ҳама морону газдум гир рақиб.
Душмананд нафси туро, ҳушёр бош!
Куштаи заҳри инон ҳеҷ гоҳ мабош,
Ақлро дар кор биёру пок нафас
Дор зи онон, аз дигар ё аз ҳавас!
...

Дар ривоят омадааст, ки Расули акрам, Муҳаммад (с.а.в.) чунин фармудааст: “…
ло йақуланна аҳадукум хабусат нафсӣ”, яъне, дӯстам, “... ҳеҷ шахс нагӯяд:
нафсам хабису бад шудааст”.

Бале, дӯстам, агар аҳамият дода бошӣ, дар урфият чунин ибора мавҷуд аст:
“нафси бад”, яъне, аз ин ҷост, ки мантиқи “нафс – худ бад нест”-ро тасдиқ мекунад, вале нафс метавонад “бад” гардад ва аз ин ҷост, ки агар, шартан, нафси “бад” мавҷуд бошад, пас, нафси “хуб” низ мавҷуд аст.

Вале, ба ҳар ҳол, боз ақидаи дигаре мавҷуд аст, ки дар ин ҷо, сухан оид ба
масоили фитрати аслии инсон рафта истодааст, ки дар ҳадисе омада, ки Расули
акрам (с.а.в.) фармудааст: “... ки тифл, фитрати аслӣ дорад”, яъне, пок асту то он дамест, ки ба воя расида, зери таъсири муҳит ва хоҳишоти зиёдаи худ (ҳирс) ва дигар хислатҳои нобоби инсонӣ, олудаи гуноҳон гардад.