ДАВЛАТИ КУШОНИЁН

Давлати Кушониён яке аз давлатҳои пуриқтидори ниёгони тоҷикон буда, тақрибан дар миёнаҳои асри I то милод падид омада, дар асри III ба авҷи шукуфоӣ расидааст. Давлати Кушониён сараввал дар Бохтар ва пойтахти он шаҳри Балх таъсис ёфта, дертар сарзамини қисматҳои марказӣ ва ҷанубии Осиёи Марказӣ, ҳудудҳои имрӯзии Афғонистон, Покистон ва воҳаҳои шимоли Ҳиндро то марзҳои Помиру Кошгар фаро мегирифт. Подшоҳони машҳури кушонӣ Кадфизи I (Куҷула Кадфиз), Кадфизи II (Вима Кадфиз), Канишкаи I, Васишка, Ҳувишка, Канишкаи II ва Васудева мебошанд, ки олимон солҳои ҳукмронии онҳоро пурра муайян накардаанд. Давлати Кушониён дар қатори империяҳои абарқудрати Ашкониён, Сосониён ва Рум нуфузи ҷаҳонӣ дошт.

ДАВЛАТИ КУШОНИЁНРО КӢ
БУНЁД ГУЗОШТААСТ?

Давлати Кушониёнро қабилаҳои бодиягарди юеҷиҳо таъсис додаанд. Ин қабилаҳо аз моварои Хоразму Суғд ва миёни дарёҳои Ому ва Сир сарозер шуда, тақрибан асри I то милод ба Бохтар меоянд. Саромади ин сулола пешвои қабилаи кушонӣ Куҷула Кадфиз буда, чор қабилаи дигарро муттаҳид месозад ва тахминан солҳои 40-уми то милод худро подшоҳи Кушониён эълон менамояд. Куҷула Кадфиз тақрибан 80 сол подшоҳӣ карда, ҳудудҳои давлати нуфузаш коҳидаи юнониасоси Бохтарро то Марв ва Насо забт мекунад. Ӯ давлатҳои хурди минтақа – аз қабили Бохтару Суғдро муттаҳид намуда, давлати бузургу мутамаркази Кушониёнро бунёд гузоштааст.