Офтобо, ба ғуруб марав...

Ин китоб маҷмӯаи қиссаҳо ва ҳикояҳои нависанда Сипеҳри Ҳасанзод буда, масъалаҳои муҳими ахлоқӣ ва иҷтимоии ҷомеаро ба риштаи тасвир мекашад. Дар асари мазкур таассуроти ҳаётӣ ва таҷрибаи рӯзгори қаҳрамонон бо услуби хос баён шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 26 сентябри 2026 · 314 саҳифа
Аз дӯстони пешини ҷавон Ғазои Гулаҳмад бемеҳр баромад. Ҳарчанд ҳамарӯза аз пойини хонаи ошно ба саҳро мерафт, волидайнро як ё ду маротиба ҳол пурсиду халос. Модари Ғазо Ҳитойбӣ ном дошт. Вай як занаки логарандоми ранги рӯяш заҳиртоби ба мӯҳон сараш бармаҳал сафедӣ дамида, пешони пурчин, ҷо-ҷои пушти дастонаш бар асари хунуқиҳои пахтазор кафида, ба сар докаи рангипаридаву дар тан куртаи читаки обшуста, чашмони осмонирангаш ба қаъри сараш чӯкида, қади алифаш аз сангиниҳои зиндагӣ áндаке хамида буд. Давроне Убайдулло бо ҷӯраҳон наздикаш Ғазо болои дашти ҳамвору фароҳ то шомгоҳӣ мебозиданд. Мардум гову мол мекофта Хитойби Ғазо. Холаи Шарифамоҳ медонист, ки писараш пас аз пода меояд.
Борони гармаки баҳорӣ рӯҳнавозу гуворост. Майсаи дамида аз файзи он таровиш дарёфта, садои баррачаҳои навзод ба дилҳо шодиву хуш бедор мекард. Так-таки борони найсон ҳарду барбабар медавиданд. Ҳайф, ки он аёми беғамиҳоро дар хоби шаб намедиданд. Майдонеро, ки саҳии гӯштингирияшон буд, гирдогирдашро хандақ буриданд, ба мазор табдил ёфтааст.
Кай буд, ҳамсолон болои теппаи сабзфом давра ништа сӯҳбат меороянд. Насрулло ин латифа гуфт, ки тобистоне Афандӣ рӯза медорад. Деҳагиҳо ҳайрон мешаванд. Пагоҳӣ ҳаракӣ ба ҳезум меравад. Дар он рахи дароз ташна монда, фикре ба сараш мезанад, ки аздусар дар миҳни кӯҳу дара касе намебинаташ. Аз ҳар мефӯрояду мӯлаҳоро ба пушташ гардонида, басерӣ оби чашма менӯшад. Иттифоқо, раҳгузаре Афандиро дар ин ҳол дида, мепурсад:
— Ҳа, Афандӣ! Об нӯшидӣ, рӯзаро хӯрдӣ?
— Чиҳо мегӯӣ? Ман рӯзаро намехӯрам. Яке Худо бибинад, гумон мекунад, ки ҳарастам, на одам.
Убайдулло базудӣ латифа наёфта, рамздор мегӯяд, ки «Гулаҳмад Ҳитой ҷанг рафта, бачаро Ғазо ном кардааст...» Ошноҳо аз ин гуфтор чизе фаҳмиданд ё не, наҳандиданд. Ба Ғазо сахт расид шӯҳии беҷо, вале дам назад. Насрулло дарзамон гуфт:
— Латифа тамом шуд?
— Ҳо.
— Биҳандем?
— Ихтиёр дорӣ.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё