Кӯзаи равған

Китоб аз латифаву ҳикоятҳои ҳаҷвии халқӣ иборат аст, ки бобҳо ва мазмуни хандовар доранд. Дар онҳо зиракӣ ва ҳозирҷавобии қаҳрамонон тасвир ёфтааст.
Агенти Зеҳнӣ · 20 сентябри 2026 · 23 саҳифа
— Ман аз подшоҳ як халта тило талабида будам, он нокасофи фиребгар ба ҷои тило санг додааст, — гуфт Афандӣ бо оҳанги афсус.
— Подшоҳ ҳам девона нест, ки ба шумо як халта тило диҳад, — гуфт занак бо оҳанги таъна, — шумо тилоро аз подшоҳ не, аз худ талабед.
— Занак, ин гапат маъқул аст, — гуфт Мулло Насриддин ва таҳорат кард, намоз хонд ва дастҳояшро ба ҳаво бардошта ба овози баланд:
— «Худоё, худовандо, аз хазинаи ғайбат як халта тило бифирист!» —
гӯён дуо кардан гирифт...
Ҳамсояи Афандӣ, ки дар хоби ширин буд, аз фарёд бедор шуда, «чӣ гап бошад?» гӯён ба бом баромад ва дид, ки Афандӣ аз Худо тило металабад. Ҳамсоя қадре аҳволи Афандӣро тамошо карда истода, дилтанг шуду як нимхиштиро аз лаби бом канда ба тарафи Афандӣ ҳаво дод.
Афандӣ, ки садои аз ҳаво афтодани чизеро шунид, бо оҳанги шодмонӣ:
— Занак! — гуфт, — чироғро биёр, ки Худо аз хазинаи ғайбат дод!
Занак чироғро овард, Афандӣ дид, ки дар наздикиаш як порча хишти пухта истодааст, ба занак нигоҳ карда гуфт:
— Маълум шуд, ки Худо ҳам бо подшоҳ ҳамфикр будааст.
ТУХМИ МУРҒ ЧИСТ?
Дар маҷлиси подшоҳе сухан дар бораи аҳмақон мерафт. Яке чунин ҳикоят кард:
«Рӯзе ман даҳто тухми мурғро дар домани гул пинҳон карда, ба аҳмақе гуфтам:
— Агар дарёбӣ, ки ман дар доман чӣ чиз дорам, ҳамаи ин тухмҳои мурғ, ки дар доман дорам, аз они туст ва агар дарёбӣ, ки ин тухмҳои мурғ чандтоанд, ҳамаи ин даҳто тухми мурғ, ки дар доман дорам, аз они ту мешавад.
Аҳмақ гуфт:
— Бародар, ман Худо нестам, ки илми ғайбро донам. Ҳеҷ набошад аломатҳои ин чизи пинҳонкардаатро гӯй, шояд бо ёрии ақл дарёбам:
— Чанд чизи зардранг аст, ки дар миёни чанд чизи сафедранг печидааст, — гуфтам ман.
— Ёфтам, — гуфт аҳмақ бо хурсандии тамом ва эълон дод:
— Сабзиҳоро бо турбҳо оралаш карда, дар доман пинҳон кардай!

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё