Зеҳн
Мунтахаби ғазалиёт

Мунтахаби ғазалиёти Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ бо муқаддимае дар бораи зиндагӣ ва осори шоир. Таҳияи Асрори Раҳмонфар ва Мубашшир Акбарзод.

Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 71 саҳифа

ШеърҒазалАдабиёт
Аз аввал хондан

Чун майи аҳмар сагон ҳам мехуранд,
Гар ту шерӣ, чун майи аҳмар биё.
Зар чӣ ҷӯйӣ? Мисси худро зар бисоз,
Гар набошад зар, ту симинбар биё.
Ағниё хушку фақирон чашмтар,
Ошиқо, бе шакли хушку тар биё.
Гар сифатҳои фалакро маҳрамӣ,
Чун малак бе модаву бе нар биё.
В-ар сифоти дил гирифтӣ дар сафар,
Ҳамчу дил бе по биё, бе сар биё.
Чун зи Шамсуддин ҷаҳон пурнур шуд,
Сӯи Табрез о, дило, бар сар биё.

Омад баҳори ҷонҳо, ай шохи тар, ба рақс о,
Чун Юсуф андаромад, Мисру шакар ба рақс о.
Ай шоҳи ишқпарвар, монанди шири модар,
Ай шир, ҷӯш даррав, ҷони падар, ба рақс о.
Чавгони зулф дидӣ, чун гӯй даррасидӣ,
Аз пову сар буридӣ, бепову сар ба рақс о.
Аз ишқи тоҷдорон, дар чархи ӯ чу борон,
Он ҷо қабо чӣ бошад? Ай хушкамар, ба рақс о.
Дар даст ҷоми бода, омад бутам пиёда,
Гар нестӣ ту мода, з-он шоҳи нар ба рақс о.
Поёни ҷанг омад, овози чанг омад,
Юсуф зи чоҳ омад, ай беҳунар, ба рақс о.
То чанд ваъда бошад? В-ин сар ба саҷда бошад?
Ҳиҷрам бибурда бошад, рангу асар ба рақс о.
Кай бошад он замоне, гӯяд маро фалоне,
К-ай бехабар фано шав, ай бехабар, ба рақс о.
Товуси мо дарояд в-он рангҳо барояд,
Бо мурғи ҷон сарояд, беболу пар ба рақс о.
Кӯру карони олам дид аз Масеҳ марҳам,
Гуфта Масеҳи Марям, к-ай кӯру кар, ба рақс о.
Махдум Шамсидин аст, Табрез рашки Чин аст,
Андар баҳори ҳуснаш шоху шаҷар ба рақс о.

Бо он ки мерасонӣ он бодаи бақоро,
Бе ту намегуворад ин ҷоми бода моро.
Мутриб, қадаҳ раҳо кун, з-ин гуна нолаҳо кун,
Ҷоно, яке баҳо кун он ҷинси бебаҳоро.
Он ишқи силсилатро в-он офати дилатро,
Он чоҳи Бобилатро в-он кони сеҳрҳоро.
Боз ор бори дигар, то кори мо шавад зар,
Аз сар бигир, аз сар он одати вафоро.
Деви шақосиришта аз лутфи ту фиришта,
Туғрои ту набишта мар мулкати сафоро.
Дар нурат, ай гузида, ай бар фалак расида,
Ман дамбадам бидида анвори Мустафоро.
Чун баста гашт роҳе, шуд ҳосили ман оҳе,
Шуд кӯҳ ҳамчу коҳе аз ишқ каҳраборо.
Аз Шамсидини чун маҳ Табрез ҳаст огаҳ,
Бишнав дуъову гаҳ-гаҳ омин кун ин дуоро!

Ман аз куҷову ғаму шодии ҷаҳон зи куҷо?
Ман аз куҷо, ғами борону новдон зи куҷо?
Чаро ба олами аслии хеш во наравам?
Дил аз куҷову тамошои хокдон зи куҷо?
Чу хар надораму харбанда нестам, ай ҷон,
Ман аз куҷо, ғами полону кӯдбон зи куҷо?
Ҳазорсола гузаштӣ зи ақлу ваҳму гумон,
Ту аз куҷову фишороти бадгумон зи куҷо?
Ту мурғи чорпарӣ, то ба осмон паррӣ,
Ту аз куҷову раҳи бому нардбон зи куҷо?
Касе турову ту касро ба буз намегирӣ,
Ту аз куҷову ҳаёҳои ҳар шубон зи куҷо?
Ҳазор наъра зи болои осмон омад,
Ту тан занию наҷӯйӣ, ки ин фиғон зи куҷо.

пешина
аз 71
навбатӣ