Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

ФарҳангАдабиётТаърих
Аз аввал хондан

БАХШИ 19

  1. Ҳар се: nhwn/wydn'. Бинобар он чи дар поёни банд меояд, тасҳеҳ шуд.
  2. ТД1: hwtk dwšmyh; ДН ва ТД2: hwtsn dmyh. Шояд: hwt swšmyh, xwad-asawišnīh ба маънои носудоварӣ (барои) хеш аст.
  3. Авесто: tišram xšafnam. 4. Rūn, rūdan; форсӣ: уруд, уруд кардан. Ба маънои парканда, пар кандан.
  4. ТД1: hnglynyt dm; ДН ва ТД2: hnglynyny dm ба ҷои hngltynytdm. 6. Gētō. xrīd, ташрифотест мазҳабӣ, ки пеш аз марги зартуштиён анҷом меёбад, то растагор гарданд.
  5. Ahlaw-dād, садақа. Дар сатри қабл ба ҷои вожаи тан дар ТД1 карефа омадааст.
  6. Яьне: агар шумо, бозмондагони ӯ, барои даргузаштаи худ Ҳурмузд яштеро ба оин қироат кунед, мумкин аст чун ҷомае, бараҳнагии ӯро бипӯшонад.
  7. Zot, мубаде, ки дар ин ташрифот мақоми нахустро дорад. 10. Rāspīg, мубаде, ки дар ин ташрифот мақоми дувумро дорад. 11. Ēbyānghān, камарбанди муқаддаси зартуштӣ ва низ Қаҳкашон ба истилоҳи зартуштӣ.
  8. ТД1: lm; ДН ва ТД2: ml. Қироат равшан нест, вале маъно муҳтамилан дуруст аст.
  9. An-abesar БАХШИ 20
  10. Он чӣ ин бахш – барои суҳулати қироат – писар тарҷума шуд, дар матн ба сурати касраи изофа ё касраи банут омадааст, монанди Ҳушанги Фарвог.
  11. Merāg марди зандор, марди ҷавон. 3. Ziyānag, зани шавҳардор, зани ҷавон. 4. Wiyābānig. 5. Боз ҳам фарра ба маънои мубҳам.
  12. Ҳар се: wnplwkgw Анклесариа онро vapro-gav мехонанд, ки барфгов бошад. Қироат қатъӣ нест.
  13. Аз Фаридун то Вивангаҳон 12 насл аст. 8. Āwādagān, ахлоф, фарзанд. Дар матн, яъне писар. 9. Wispān friya, ҳамон аст, ки дар «Шоҳнома» Фарангис хонда шудааст.
  14. Kōftār, фирорӣ дар куҳ. ТД1: griftār, гирифтор. 11. ТД1: hēc, қаҳтӣ, тангӣ. 12. Kēwūd, сандуқ, дар сатри баъд kabadag/kabārag ба маънои маҳфиза аст.
  15. Bōzīd, исми мафъул аз ситоки музореъ, аз масдари ҷаълӣ bozidan ба ҷои boxtan.
  16. Abrang. 15. ТД2 ва ДН чандин сатри изофӣ доранд. 16. Чунин ТД1; ДН ва ТД2: synl изофӣ аст. 17. Силоҳдорӣ. 18. Stabr-sanwarīh. Ситабр ба маънои азим аст. 19. Paydāgīh, ашрофият, таъин. 20. Niyāg mārišnih ud dar-mānišnīh, ndk-m lšnyh W dl-m-nšnyh. Баршумурдани ниёгон аз Каюмарс то фарди мавриди назар аз суннатҳои ҷавомеи Зартуштист, ба вижа ба ҳангоми марги наздикон. Ин баршуморӣ дар маросими ёдбуди ӯ зарурӣ аст.
  17. Šph`n, šab-xān, хонаи (муваққатӣ) шабона (?). Шабхон кардан шояд ба маънои таҳия ва омода кардани ҷову макони шабонаи шоҳ дар тайи сафар бошад.
  18. Uzwārag. 23. Ҳар се, p`lšytwt, шояд баробари Авесто: pairištura. 24. Stūrīh, сарпарастӣ.
    БАХШИ 21
  19. Xwadāy-nāmag, «Шоҳнома». Маълум мешавад, ки дар «Худойнома» зикри насаби мубадон ҳам рафта будааст.
пешина
аз 314
навбатӣ