Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан
  1. Мухтасар. БАХШИ 12
  2. «Бар сари… овардааст» истилоҳест форсӣ дар баробари kirrēnīd ēstēd, ба маънои халқи аҳриманӣ.
  3. «Ба дод ниҳодани сухан», яъне барҳақ шумурдани сухан. 3. Ошӯб кардан. 4. Авесто: xrvī. drav, паҳлавӣ:xurdruš, сифати деви Хашм. 5. Ин дирафш ба маънои байрақ нест, балки ба маънои доғ дар вожаи доғу дирафш аст, ки дар паҳлавӣ drōš талаффуз мешавад.
  4. ТД1 ва ДН: pwd'; ТД2: pws. Муҳтамилан PWN-š вожаи мистароҳ тарҷумаи xwēš gyāgīh аст.
  5. ТД1: ptgnn; ДН ва ТД2: ptgwnd, фиғон(?),аз pati. xvan-. 8. ТД1: nk'l; ДН ва ТД2: ng'l, niyar\nigar, аз решаи gar ба маънои сутудан.
  6. Роҳбари дин. 10. Dusdaft.
  7. Душманӣ. 12. Ҳамҷинсбозӣ 13. heč, қаҳтӣ. 14. Чунин дар ДН; ТД1 ва ТД2: s''n'. Сомон ба маънии ҳадду марз аст. Вожаи ҳомун ба тасҳеҳ омадааст.
  8. Хиссат, пастӣ. 16. Spazg, суханчин. 17. Xwēš-zēnēnīdārān. 18. Бино ба ТД1 ва ДН тарҷума шуд; ТД2 чандин вожаи изофӣ дорад.
    БАХШИ 13
  9. Ҳар се: n'd дуруст: phn'd. 2. Ҳар се: zrēh, дарё, дарёча; вале дарё маънои рӯд низ дорад. Чунончӣ Сирдарё, Омударё дар Осиёи Миёна. Дар ин ҷо низ сухан аз рагҳо аст ва табъан вожа маънои рӯд дорад.
  10. Шимол. 4. Ташбеҳи дандон ба ситора дар шеъри Рӯдакӣ вуҷуд дорад: Сапеду симзада буду дурру марҷон буд, Ситораи саҳарӣ буду қатраборон буд. 5. Mādārīh. 6. Мағриб. 7. Ҳар се:hngšnšn'y. Шояд ба иттифоқи вожаи қабл ва баъди худ: sreškān gišnišn gīrēd, қатароти об костӣ гирад. Вожаи gišnad ба маънои кӯчак дар мутуни паҳлавӣ зоҳир мешавад. Дар ин ҷо сиришк дақиқан маънои рутубат дорад.
  11. Фарозӣ, болоӣ. 9. Дар бораи ин ду бод дар фасли «Дар бораи чигунагии бод, абр борон» низ иттилооте омадааст.
  12. ТД1: yck; ДН ва ТД2: ytk. Муҳтамилан: ē-čand. 11. ТД1 ва Д: hanasišn, hnyšn'; ТД2: hanāyišn, hnyšn', ки ҳарду ба як маъност.
  13. Ҳар се: hnmsn, шояд hanēyišn, hn`yšn, гирди ҳам омадан, ҷамъ шудан.
    БАХШИ 14
  14. Ašēša-gahte. Чунин номе дар Авесто наомадааст ва номи хонадони ӯ низ дар Авесто наомадааст, аммо гумон бар он аст, ки ин ҳамон шахсест, ки дар «Фарвардин-яшт», банди 110 аз ӯ ба номи ašāvanghav бо лақаби bivandagha ёд шудааст, ки аз аҳлувон аст ва фраваҳраш ситоиш шудааст.
  15. Бо таваҷҷӯҳ ба тавфутҳои имлоӣ дар дастнависҳо муҳтамилан исми ӯ hoazarō dāxhrxwa parēštarō аст. Ин ном низ дар Авесто ба назар намерасад, вале лақаби ӯ ба лақаби аҳлу Паириштр- pairištūra дар банди 110 «Фарвардин-яшт» шабеҳ аст ва шояд ҳам ӯ бошад, ҳарчанд исмҳо бо якдигар қобили татбиқ нест.
  16. Авесто: spitay: номи падарии uspasnav-, ки дар паҳлавӣ ба сурати spitoit usposinan дар омадааст. Номи ӯ дар банди 112 «Фарвардин-яшт» ба назар мерасад.
пешина
аз 314
навбатӣ