Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан
  1. Ҳарду hhcyd, haxzēd, ки дар таркиб бо ба сурати о… haxzēd ба маънои сар задан, расидан ба, мувозиб будан аст. Н. К. портӣ: haxs вожаро метавон hazed низ хонд, ки ба маънои гардондан аст ва маъное дар ҷумла надорад.
  2. Ҳар ду: s k` h Анклесариа маънои онро reveratin медонад. 25. Зинафзор, яъне силоҳ. 26. Шояд: humexm, Авесто: hu. nivixta. 27. “Дуруҷ ба равзанҳо”, яъне деве, ики дар ҳар як аз 360 дараҷаи (-равзан)-и ҳаракати яксолаи хуршедӣ вуҷуд дорад. Тавзеҳ он ки дар вопасин 5 дараҷаи сол дев вуҷуд надорад.
  3. “Арвандасп”, яъне дорои аспи тезрав. Ишора ба ҳаракати тунди Хуршед дар осмон аст.
  4. Тай шудани замони 9-ҳазорсолаи Зарвони дирангхудой бо гузашти рӯзҳо таъин мешавад, бинобар ин гузашти замон ва фаро расидани поёни ҷаҳон вобаста ба ҳаракати Хуршед аст.
  5. Pas. «Пас баромад», яъне дер баромадан, дер тулӯъ кардан. 31. šēj, табоҳӣ, фасод. 32. Kaygān, фармонравоёни мухолифи Зартушт. 33. TD1 nywkš TD2 ygwtš; дуруст: niyoxs nygwhs. 34. Gurdīh, зиреҳ; аз решаи var-, пӯшондан. Форсӣ: гурдин, ҷомае пашмин монанди капанак, ки фақирону дарвешон пӯшанд (ФМ). Курди (гурдӣ?)нимтанае, ки рӯи қабо мепӯшиданд (ФМ).
  6. TD1: m’yknd; TD2: m’knd; дуруст: y’knd.
  7. Матн: Kamāg-wēn; вале дар асли авестоӣ: vohu dōiØra- ба маънои фарохбин аст. Муҳтамил аст, ки вожаи паҳлавӣ иштибоҳе барои hamāg-wēn, нозир бар ҳама чиз бошад.
  8. Ҳар ду: gwknyt. Зоҳиран: gwklyt, gugārēd. 38. Яъне ба ёрии ӯ зиндагӣ кунанд. 39. Ēwār, ғуруб. 40. Uš-bām, бомдоди равшан ва эзиди он. 41. Тасҳеҳ шавад: harw gyānwar-ē xwarrah ī xwēš aw-iš abespārēd. 42. Whlsn’, waxrišn. 43 . Ҳар ду: by. Кироати машкук. 44 . Ҳар ду hl. Дар фасли «Дар бораи чигунагии оташ», ёддошти 7, низ ин вожа баҳс шудааст. Кироати он номушаххас аст. 45 . Авесто: gaokərəna-, паҳлавӣ: gokarn, номи дарахте асотирист. Онро Ҳауми сапед ҳам хонанд. 46 . Osomandan маънои «мирандагон» дорад, вале дар ҷумла ҷонишини «мавҷудоти ҳайа» гардидааст. Дар банди баъд: дониш дар ТД2, язиш дар ТД1 омадааст. 47 . ТД1: be-nihād-snen, фурӯниҳода шамшер; ТД2: be-nihēd snēh фурӯниҳода ошӯб. Ҳарду сохти мафъулӣ доранд, ба маънои фоилӣ. Вожаи мураккаби қаблӣ: abgang-āyōzišn. 48 . Баъд аз ислоҳ: xēšmīh, dēwīh ud ganāgīh. 49 . Готаи авестоиро бо Гоҳон, ки талаффузи миён аст, яке мешуморад. 50 . Ahlavān, mēnōg ī yazišn, xwarrah pāk dārēd. Имлои рак дар ТД1: kyd ва дар ТД2: nkydомадааст. Дуруст: DKY. 51 . Вожаи Авестоиро abēzad stēyišn маъно кардааст, ки ба эҳтимол ғалат аст. Ин вожа муҳтамилан бо решаи vaēd ба маънои донистан марбут аст. 52 . Насабу дудмон. 53 . Ҳар ду: YTYBWN-d. 54. ТД1: ZK-c; ТД2: ZK-cy. 55. ТД1:ywptks; ТД2: ''wptkyh. Қироат ва имло номушаххас. Шояд `wptgyh, awiftagīh, нофирефтагӣ ҳамҷинсбозӣ накардан.
пешина
аз 314
навбатӣ