Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан- ТД2 як сатри изофӣ дорад. Дар ҷумлаи баъд 'wsynyt', афшонд. 3. ТД2 чанд вожа изофӣ дорад. Дурдорандаи маргро «дардкуш» ҳам маъно кардаанд.
- Tarrag; тара; сабзӣ, ки хом ё пухта хӯранд. 5. Afzar форсӣ: афзор, гиёҳони доруии хушбӯ, ки дар ғизо резанд, монанди заъфарон, зардчӯба, дорчин.
- ТД1 ва ТД2: d'd; ДН: dh'. Қироати машкук. Шиз дарахти обнусро гӯянд.
- Ҳар се lwc'lk; муҳтамилан: lwcw'lk, равзана. 8. Girgir, форсӣ чиргир. Н. К. ёддошти 3, «Дар бораи чигунагии ҷонварон».
- Ҳамон, ёддошти 4. 10. Ҳамон, ёддошти 5. 11. Alum, форсӣ: алум. Аз форсии бостон ardana 12. Gahl, форсӣ: гол. 13. Қироат бар асоси ДН анҷом гирифт. Матнҳои ТД1 ва ТД2 мағшуш аст.
- Ҳар се: kwstyk. Форсӣ: кабаста (?); ҳиндувонаи Абӯҷаҳл. Шояд: kawīag, kwyck, форсӣ: кабика, муарраби он кабикаҷ. Гунае аз олола эронӣ, ололаи шарқӣ.
- Шинохта нашуд. 16. Сатвад; санскрит: campaka-, навъе дарахт. Шояд форсӣ: чампо, навъе гули ёси муаттар.
- Karkom. Н. к. Ёддошти 59 ҳамин қисмат. 18. Zardag. Гули зардак, гулранг, асфар, коҷира. Шояд: гули зард. 19. Kardag. Шинохта нашуд. Бо корду иштибоҳ гирифта нашавад. 20. Ба ҳангом, яъне фаслӣ. Баръакс он солвор аст. 21. Nihal, дарахтони ваҳшӣ, ки дорои гул ё мева бошанд. 22. Pešparag (ғизои) иштиҳоовар. «Ба пешпорагӣ дар шавад», яъне дохили пешпора гардад. Афзор ҳамон адвия аст.
- Kāgīzag форсӣ: какаҷ, кокаҷ, какаж ва какаш; тарратезак. 24. San, канаф. 25. Nay, nāy, форсӣ: най, ной; ба эътибори ҳасир (?) Қироати машкук. 26. Танҳо дар ТД1 ва ТД2 зоҳир мешавад: dwšd'ng. Шояд: dnd-d'nk, дандона, ки кӯчак аст ва дандона муҳтамилан ба ҳамон маънои донаи карчак аст. Н. К. карчак дар ФМ. Карчак.
- Раштан ранг кардан аст. 28. ТД1 ва ТД2 ба тартиб: wh'k ва Wh'k. 29. Rōyen, lwdyn'; форсӣ: рӯин, рӯинаг, рӯднагу рӯнос. Балуҷӣ: rodin. 30. Санскрит: nīla-, ба маънои сиёҳ, обии сер. 31. ТД1 ва ТД2: twt'/twt; дурусти он: tōz, twc'; форсӣ: тӯз, ба маънои пӯсти дарахт.
- Санскрит: kundura/kunduru, юнонӣ xondros: 33. ТД1: l''t ё lyst; ТД2: l'st. Шояд бо вожаи форсӣ: рош яке бошад, аммо чӯби рош муаттар нест.
- Kost форсӣ: қуст, куст, кушна. Гиёҳест аз тираи занҷабил. Кӯбидаи решаи ин гиёҳ хушбӯст ва монанди ҳал муаттар ва чун адвия ба кор меравад. Лотинӣ: costus, санскрит: ku-stha-
- ТД1 ва ТД2: 'lnq. Шояд: хуланг, аммо хуланг атре надорад. 36. Čandal, санскрит: čandana- 37. Палангмушт, фаранҷмушку фалангмушк, аз тираи наъноиён. Баргҳои ин гиёҳ бӯе матбӯъ дорад. Аз ин маврид бармеояд, ки нависанда дар ин бахш танҳо аз гиёҳоне, ки реша ё чӯб ё пӯсти бӯе доранд, ёд намекунад ва баргҳои муаттарро ҳам дар назар дорад. Мавриди баъдӣ низ муайяди ин масъала аст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор