Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан
  1. Padišxwar, башқоқ. 19. Хушккун, ба маънои сусткамар, анин, беалоқа ба умури ҷинсӣ аст. 20. Ҳар се: dlym; қироати номушаххас ба маънои олати ҷинсии занон. Муҳтамилан ҳузвориш аст.
  2. Имло зоҳиран ба позанд аст. 22. Drafšed. 23. Оварандагон дақиқан баробари волидайни арабӣ аст. 24. Ба нақл аз Justi, р. 37. 25. Gāy, Суғд. Н. к. ёддошти фасли «Дар бораи чигунагии рӯдҳо». Дар сатри 11с. 107 ТД2 низ такрор мешавад.
  3. Бар гӯшу бар чашм, яъне инсонҳое, ки гӯшу чашми эшон бар сина қарор гирифтааст.
    Дар бораи чигунагии занон
  4. Авесто: jahī- ва jahīkā-, паҳлавӣ jeh, русапӣ. Дар адабиёти паҳлавӣ номи духтари Аҳриман Ҷеҳа аст.
  5. Капӣ, яъне маймун. «Пайванди ӯ нарафт», дар поёни ҷумла, яънем насли ӯ идома наёфт.
  6. Чунин ТД2; ТД1 ва ДН: омехта
    Дар бораи чигунагии зоишҳои ҳар се сарда
  7. Daštan, ҳайз. 2. «Пеш-обист» сифат аст ба маънои зане, ки дар даврони даҳрӯзаи нухуст пас аз одати моҳона қарор дораду обистан намешавад.
  8. ТД2: 8 шаб. 4. Ҳар се: tkw' , шояд TWR, gāw 5. Wardagīh, одати ҷонварони мода, баробари одати моҳонаи занон. 6. Шошавнд. 7. Парвордан, яъне ғизо додан. 8. Šīr-frošag; форсӣ: ширфурӯша ва ширафрӯша, навъе ҳалвост, ки аз орду шир ё аз зардаи тухми мурғ, шира ё шакару шир созанд. Арманӣ: hrušak
  9. Яъне, даҳонаи заҳдон баста шавад. 10. Ҳар се: харон. Аммо чанд сатр баъд сӯҳбат аз шутур мешавад. 11. «Ба шасрӣ истад», яъне ҳолати моеъ, манӣ истад. 12. Яъне: сипас, тухмаи мода ва нар ба ҳам омезанд. 13. Daštag, ҷанин. 14. Āluh, уқоб. 15. Dālmah, каргас. 16. Wiškōbišnīh, баромадани чӯҷа аз тухм. Сатри бад, ҳар се: sp; шояд spytk, сапеда.
  10. Н. к. ёддошти 43 «Дар бораи чигунагии ҷонварон». 18. Pēš-daxšag, «дорои нахустин нишонаву аломат», ки ҳикоят аз овози бомдоди хурӯс мекунад.
  11. ТД2: helā (позанд); ТД1, ДН: həla (позанд); низ ТД1: dri ТД2:di ДН: dr Форсӣ: ҳило бошаро гӯянд ва он паррандаест шикорӣ, кӯчактар аз боз («Бурҳон»). Номи модағулест (Л, Д).
  12. Xwēy форсӣ: хай ба маънои арақи бадан 21. Пуру обҷар: мадду ҷазри дарё. Порсӣ: обҷар. 22. Авесто: vāsī pančā. sadvara аз моҳиёни асотири адабиёти авестоӣ. 23. Авесто: kara 24. Arzuka. Номаш дар Авесто наомадааст. 25. Marzuka. Номаш дар Авесто наомадааст. 26. Warzuka Номаш дар Авесто наомадааст. 27. Takawiryo. Номаш дар Авесто наомадааст. 28. ТД1: spykck' 'tpk; ТД2 spykc 'tpk; ДН: sypykck w'tyck 29. Pasmazak (?) Номаш дар Авесто наомадааст. 30. Sumakčit (?) Номаш дар Авесто наомадааст. 31. Ҳар се girdīh, gltyh (?) шояд, grab, gl'b заҳдон.
    Дар бораи чигунагии гиёҳон
  13. Баъд аз ин вожа дар дастнависи ТД2 чанд вожа изофа аст. Вожаи баъд waxšīd.
пешина
аз 314
навбатӣ